خلف‌وعده خودروساز معروف چینی در برابر ترکیه

به گزارش «ایسنا» هنگامی که رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه، در ژوئیه ۲۰۲۴ در مقابل دوربین‌ها حاضر شد و اعلام کرد که آنکارا، یک‌میلیارد دلار سرمایه‌گذاری از غول چینی خودروهای برقی بی‌وای‌دی دریافت کرده است، مقامات بسیار خوشحال شدند.  طبق این توافق، بی‌وای‌دی متعهد به ایجاد یک مرکز تولید خودروهای برقی و هیبریدی پلاگین با ظرفیت سالانه ۱۵۰هزار دستگاه و همچنین یک مرکز تحقیق و توسعه متمرکز بر فناوری‌های حمل‌ونقل پایدار شد. این مرکز که انتظار می‌رفت تولید آن تا پایان سال۲۰۲۶ آغاز شود. همچنین پیش‌بینی می‌شد که تا ۵۰۰۰ شغل مستقیم ایجاد کند. با این حال، اکنون به نظر می‌رسد بی‌وای‌دی برنامه‌های دیگری دارد. استلا لی، معاون اجرایی بی‌وای‌دی، در مصاحبه‌ای با رویترز گفت که این شرکت کار روی یک کارخانه در ترکیه را متوقف کرده و در عین حال تولید در اروپا را در اولویت قرار داده است. او گفت: «در حال حاضر مجارستان اولویت شماره یک است. اولویت دوم تمرکز بر یافتن دومین مرکز تولید در اروپا خواهد بود.» تغییر آشکار بی‌وای‌دی مایه شرمساری بزرگی برای دولت ترکیه است. آنکارا برای جذب این شرکت، حتی قبل از شروع ساخت کارخانه، تخفیف‌های مالیاتی سخاوتمندانه‌ای برای فروش خودروهای بی‌وای‌دی در ترکیه اعطا کرد.

به لطف این مشوق‌ها، همراه با یک راهبرد تجاری جدید، فروش بی‌وای‌دی در ترکیه در سال۲۰۲۵، به بیش از ۴۵هزار خودرو افزایش یافت. کارشناسان تخمین می‌زنند که این شرکت ممکن است در نتیجه این مزایای مالیاتی، بین ۵۰۰‌میلیون تا یک‌میلیارد دلار سود اضافی از بازار ترکیه کسب کرده باشد. فاتح کاچیر، وزیر صنعت ترکیه، در فوریه، گفت که دولت می‌تواند این شرکت را به دلیل نقض توافق‌نامه سرمایه‌گذاری تحریم کند و ممکن است جریمه‌های نقدی اعمال شود. یک منبع ترکیه‌ای آشنا با این موضوع به میدل ایست‌آی گفت که بعید است جریمه‌های مندرج در این توافق‌نامه تمام ضررهای مالیاتی را پوشش دهد؛ اگرچه هنوز هم می‌توانند قابل‌توجه باشند. رسانه‌های ترکیه گزارش دادند که جریمه‌ها می‌تواند به یک‌میلیارد دلار برسد، اما بسیاری در آنکارا این رقم را غیرواقعی می‌دانند. در حقیقت، این توافق هرگز شروعی قوی‌ نداشت.

اندکی پس از امضای توافق‌نامه بی‌وای‌دی با ترکیه، وزارت بازرگانی چین ظاهرا به خودروسازان چینی اعلام کرد که فناوری پیشرفته خودروهای برقی باید در چین باقی بماند. این وزارتخانه به طور خاص از ترکیه و هند نام برد و به خودروسازانی که به دنبال سرمایه‌گذاری در ترکیه هستند، توصیه کرد که ابتدا وزارت صنعت و فناوری اطلاعات که بر صنعت خودروهای برقی چین نظارت دارد و همچنین سفارت چین در ترکیه را مطلع کنند. این سرمایه‌گذاری زمانی پیچیده‌تر شد که اتحادیه اروپا سال گذشته شروع به تهیه پیش‌نویس قانون «ساخت اروپا» کرد که می‌توانست خودروهای تولید شده در ترکیه را از مناقصه‌های بزرگ دولتی در سراسر اتحادیه اروپا مستثنی کند. این امر یکی از مزایای کلیدی ترکیه به‌عنوان یک پایگاه تولیدی را تضعیف می‌کند.