میانگین مصرف سوخت خودروها اعلام شد

گروه خودرو- مصرف بالای سوخت خودروهای تولیدی، از سال‌هایی که تولید خودرو روند رو به رشدی به خود گرفت، همواره معضلی برای مقامات دولتی و مشتریان بوده است، این در حالی است که راهکارهای ارائه شده برای صرفه‌جویی در مصرف بنزین اگر چه تا حدودی منجر به کاهش این سوخت فسیلی شده اما هنوز خودروسازان که نقش مهمی در این زمینه ایفا می‌کنند، نتوانسته‌اند به اهداف تعریف شده دست یابند.

از سوی دیگر دولت برای صرفه‌جویی در مصرف بنزین که سالانه بخش اعظمی از بودجه کشور صرف واردات آن می‌شد، راهکارهایی چون طرح خروج خودروهای فرسوده، گاز سوز کردن خودروها، سهمیه‌بندی و افزایش قیمت بنزین در نظر گرفت این در حالی است که راهکارهای یاد شده اکنون به کاهش مصرف بنزین در کشور ختم شده است. اما خودروسازان نیز در کاهش مصرف سوخت خودروهای تولیدی با دستورالعمل‌هایی از سوی وزارت صنعت و معدن و تجارت روبه‌رو بودند، که هر چند با وجود این دستورالعمل‌ها، هنوز نتوانسته‌اند به حد مجاز تعیین شده در این زمینه برسند اما روند رو به مثبتی را هم اکنون طی کرده‌اند. در همین حال شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران در نموداری به روند تغییرات سرانه مصرف سوخت کل خودروهای تولید داخل تا سال گذشته پرداخته که طبق این نمودار تا پایان امسال میانگین مصرف کل خودروها باید به عدد ۹۵/۶ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر برسد.
برهمین اساس شورای سیاست‌گذاری خودرو نیز طی دو سال گذشته میانگین مصرف سوخت کلیه خودروهای تولید داخل را به خودروسازان ابلاغ کرد. طبق مصوبه شورای سیاست‌گذاری خودرو، مقدار میانگین مصرف کل خودروها در سال ۱۳۹۰ باید به عدد ۱/۸ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر و برای سال ۱۳۹۱ به عدد ۹۵/۶ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر برسد. این در حالی است که بررسی‌های شرکت بازرسی حاکی از این است که در سال ۹۰ میانگین مصرف سوخت خودروهای بنزینی در کشور ۹۳/۷ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر بوده است. با احتساب بررسی‌های صورت گرفته اگر چه سال گذشته خودروسازان توانسته اند به حد مجاز تعیین شده مصرف سوخت دست پیدا کنند، اما به اعتقاد برخی کارشناسان رسیدن به عدد ۹۵/۶ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر در سال ۹۱ برای تولید‌کنندگان خودرو شرایط خاصی می‌طلبد که نیازمند برنامه‌ریزی در این زمینه است.
اما بررسی تعیین میانگین در نظر گرفته شده برای مصرف سوخت در کشور به دلیل متفاوت بودن با معیار کشورهای غربی با سوالاتی روبه‌رو است. هم اکنون برای خودروسازان کشورهای غربی میانگینی برای مصرف سوخت کل خودروها تعریف نشده این در حالی است که هر خودرویی با توجه به معیار خاصی در مصرف سوخت باید تولید شود و اگر خودروسازی در این زمینه تخطی کند با جریمه‌هایی که بیشتر آنها صرف فعالیت‌های زیست محیطی می‌شود روبه‌رو خواهد شد .این جریمه‌ها در مورد میانگین CO۲ خودروها نیز اعمال می‌شود. اما در ایران عدد به‌دست آمده برای میانگین مصرف سوخت، در اصل میانگین وزنی کلیه خودروهای سبک بنزینی استخراج شده و با احتساب مصرف بنزین خودروهای دوگانه سوز و وانت‌ها است، این در حالی است که دوگانه‌سوزها با توجه به وزن مخزن و وانت‌ها نیز با توجه به نوع کاربری، مصرف سوخت بیشتری نسبت به سواری‌ها دارند.
به اعتقاد بسیاری از کارشناسان سازمان بازرسی باید تفاوتی در میان گروه‌های مختلف خودروها قائل شود تا میانگین واقعی در این مورد به‌دست آید.
روند تغییرات مصرف سوخت
هر چند بسیاری از کشورهای پیشرفته با جایگزینی در سوخت خودروها توانسته اند تا حدودی از دلبستگی به بنزین رها شوند اما در ایران بنزین هنوز حرف اول را در مصرف خودروهای داخلی می‌زند و برق و گازوئیل جایی در سبد سوختی کشور ندارند.
بر همین اساس طبق نمودار ارائه شده که از سال ۸۲ تا ۹۰ را مورد بررسی قرار داده، خودروسازان سیر نزولی در مصرف سوخت خودروهای بنزینی طی کرده‌اند، به طوری که در سال ۸۲ میانگین مصرف کل خودروها، در کشور ۸۳۵/۸ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر بوده این در حالی است که تا پایان سال ۸۵ این روند نزولی همین‌طور ادامه داشته است. حال آنکه در سال ۸۶ این روند نزولی نه تنها ادامه پیدا نکرده بلکه سیر صعودی نیز داشته است. به‌طوری‌که در این سال میانگین مصرف سوخت به ۴۴/۸ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر رسیده است. اما طبق نمودار این روند نزولی تا پایان سال ۹۰ ادامه پیدا کرده و به عدد ۹۳/۷ دست پیدا کرده است. در این شرایط طبق مصوبه شورای سیاست‌گذاری خودروسازان باید تا پایان امسال به عدد ۹۵/۶ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر برسند. به اعتقاد برخی کارشناسان بدون در نظر گرفتن این عدد برای سال آینده، باید میانگین‌گیری با توجه به تفاوت خودروها صورت بگیرد. چرا که تعیین میانگین مصرف سوخت بین خودروهای پرمصرف وانت و خودروهای سواری کم‌مصرف نمی‌تواند ملاک خوبی در این زمینه باشد.به اعتقاد آنها در کشورهای اروپایی نیز مصرف سوخت خودروهای وانت به صورت مجزا از دیگر خودروهای سواری در نظر گرفته می‌شود.
روند تغییرات سرانه CO۲ خودروها
طی دو هفته گذشته شرکت بازرسی میزان NOX و CO خروجی از اگزوز خودروهای سواری را اعلام کرد این در حالی است که گزارش CO۲ خودروهای بنزینی از سال ۸۲ تا ۹۰ نیز به تازگی منتشر شده است .
بررسی روند تغییرات سرانه CO۲ منتشره از کل خودروهای تولیدی داخل حکایت از آن دارد، که در سال ۱۳۹۰ میانگین این آلاینده باید به مقدار ۱۸۵ gr/km و در سال ۱۳۹۱ به عدد ۱۶۰ gr/km برسد. این در حالی است که بر اساس تست‌های انجام شده نمودار تغییرات میانگین CO۲ خروجی از اگزوز خودروها در سال‌های ۸۹ و ۹۰ روند کاهشی داشته و از عدد ۲۵/۱۸۹ gr/km در سال ۸۹ به عدد ۹/۱۸۵ gr/km رسیده است . همان‌طور که از نتایج مشخص است میانگین به‌دست آمده در سال ۹۰ به مقدار جزئی با مصوبه شورا اختلاف داشته ولی با توجه به روند کاهش میانگین CO۲ سال ۹۰ نسبت به سال ۸۹ (۹/۱درصد) و استمرار سیاست‌گذاری‌های موجود، به اعتقاد برخی از کارشناسان در عمل دستیابی به عدد میانگین ۱۶۰ gr/km برای سال ۹۱ دشوار به نظر می‌رسد.