چین با ۱۲ کشور عربی قرارداد مشارکت استراتژیک دارد
دنیایاقتصاد : اندیشکده شورای آتلانتیک در گزارشی به دو باور رایج در مورد ماهیت تعامل چین در خاورمیانه و شمال آفریقا میپردازد که باید در پرتو تحولات قابلتوجه جاری مورد بازنگری قرار گیرد. به گزارش فرارو در ادامه این مطلب آمده است: نخست آنکه بهرغم اینکه به طور گستردهای تصور میشود که منافع پکن در منطقه به امنیت انرژی و روابط اقتصادی محدود شده این گزارش نشان میدهد که چگونه همکاری با چین در سالیان اخیر در سراسر جهان گسترش یافته است. در واقع، چین روابط استراتژیک خود را تقویت کرده و همکاریهای خود را با سرمایهگذاری هنگفت در پروژههای محلی ابتکارعمل کمربند و جاده (BRI) و همچنین زیرساختها و فناوریهای آینده گسترش داده و با انجام این کار به دنبال ادغام بیشتر استراتژی توسعه هر کشور با استراتژی خود است.
دوم آنکه گزارش پیش رو این فرض را بررسی میکند که هیچ جایگزینی برای تسلط امنیتی و دیپلماتیک ایالات متحده در منطقه وجود ندارد. این گزارش توصیح خواهد داد که چگونه چین در حال حاضر جایگزینهای امنیتی محدودی را ارائه میدهد که به طور مستقیم و غیرمستقیم سلطه ایالات متحده را تضعیف خواهد کرد؛ حتی بدون آنکه آن را جابهجا کند. علاوه بر این، این گزارش نشان خواهد داد که چگونه حضور رو به گسترش چین به عزم راسختر برای مشارکت بیشتر در امنیت و سیاست منطقهای بهویژه از طریق ابتکار امنیت جهانی «شی جین پینگ» و معماری امنیتی جدید برای خاورمیانه منجر شده است. اختلال در جریان جهانی انرژی که پس از حمله روسیه به اوکراین رخ داد، بر اهمیت استراتژیک انرژی سنتی افزوده است.
چین از سال ۲۰۲۰ میلادی بزرگترین شریک تجاری جهان عرب بوده و در سال ۲۰۲۱ بیش از ۳۳۰ میلیارد دلار تجارت دوطرفه با کشورهای عربی داشته است. توافقنامه ۲۵سالهای که چین و ایران در مارس ۲۰۲۱ میلادی به عنوان بخشی از مشارکت راهبردی جامع امضا کردند، جنجال زیادی را در غرب به راه انداخت. با وجود این، طی سالیان متمادی چین قراردادهای مشارکتهای استراتژیک مشابهی را با ۱۲ کشور عربی خاورمیانه و شمال آفریقا امضا کرده و روابط صمیمانه بینظیری با تمام بازیگران منطقه از جمله با دشمنان تهران دارد. چین همواره مراقب بوده تا توازن مثبت در تعامل با کشورهای منطقه یعنی «عدمانتخاب یک طرف در مقابل طرف دیگر» یا عدم «دشمنتراشی» را رعایت کند. همچنین، چین به عدم «مداخله» در امور داخلی بازیگران منطقهای توجه داشته است.
با وجود این، چین از خود تمایل فزایندهای برای مشارکت در میانجیگری امنیتی در عراق، لیبی، سودان، یمن و درگیری اسرائیل و فلسطین نشان داده است. مهمتر از همه آنکه چین در مذاکره بر سر توافق هستهای ایران و مذاکرات آزمایشی برای احیای آن شرکت کرد. باوجود آنکه مقامهای چینی گزارشها مبنی بر برنامهریزی ارتش آزادیبخش خلق چین در خلیج فارس و عمان برای ایجاد پایگاههای نظامی را تکذیب کردهاند، پنتاگون اشاره کرده که عمان، بحرین، عربستان سعودی، ایران و یمن در زمره کشورهایی هستند که چین به دنبال توسعه همکاریهای نظامی خود با آنان است و در رده متوسط از نظر احتمال ایجاد پایگاههای نظامی برای چین قرار دارند. اولویتهای چین تغییر کردهاند. شی معتقد است که جهان در حال «تغییرات بزرگی است که در طول یک قرن دیده نشده است». او معتقد است شرق رو به رشد و غرب رو به زوال است و باور دارد که «زمان و شتاب در کنار ما (چین) است». هدف نهایی شی تغییر نظم و حکمرانی جهانی فعلی است. او برای یک دوره تازه میاندیشد.