عربستان بر سر ایران خود دست به کار شده است
حسن فحص نویسنده و روزنامه نگار عرب
موفقیت عراق در سازماندهی چهار دور گفت‌وگو بین عربستان سعودی و ایران در بغداد، به ارائه چهره‌ای متفاوت از عراق و اثبات توانایی این کشور برای ایفای نقش میانجی کمک کرد. عراق به این ترتیب توانست دیدگاه‌ها را در خصوص ضرورت گفت‌وگو و مذاکره بین قدرت‌های تاثیرگذار منطقه‌ای، به یکدیگر نزدیک کند و با ایفای نقشی تعادل بخش بین این قدرت‌ها، عراق را از پیامدهای منفی هرگونه تنش که ممکن است این کشور را به میدان تسویه حساب و جنگ نیابتی تبدیل کند، دور نگه دارد.
انگیزه عربستان از ورود به گفت‌وگو با ایران، باور ریاض، به لزوم مهار بلندپروازی‌های منطقه‌ای ایران است به‌ویژه که واشنگتن گفت‌وگو درباره نفوذ منطقه‌ای و تهدید ناشی از برنامه موشکی ایران برای امنیت و ثبات منطقه را از میز مذاکره با ایران کنار گذاشته است. عربستان به این منظور از نیاز ایران به ترمیم روابطش با کشورهای همسایه عربی بهره‌برداری می‌کند. همچنین شرایط ایجاب می‌کند ایران به دنبال توافقاتی با این کشورها باشد. مذاکرات روز ۲۱ آوریل بین مقامات ایرانی و سعودی در بغداد را نمی‌توان یک «دور» کامل مذاکره بین دوطرف توصیف کرد بلکه این مذکرات، تکمیل‌کننده مذاکراتی بود که چند ماه قبل بین دوطرف در مسقط پایتخت عمان برگزار شد. به عبارت دیگر، مذاکرات بغداد چیزی فراتر از یک جلسه مذاکره و کمتر از یک «دور مذاکره» بود که در فضایی مثبت برگزار شد و در بخشی از آن سفیران دوکشور در بغداد نیز حضور داشتند. سخن گفتن از دستیابی به یادداشت تفاهم ۱۰ ماده‌ای بین ایران و عربستان نشان می‌دهد مذاکره بر سر پرونده‌های مطرح شده در میز مذاکرات، به تفاهم‌های جدی منجر شده است. این پرونده‌ها ماهیتی سیاسی و دیپلماتیک دارند ولی انباشت تنش‌ها و اختلافات بر سر آنها و اتهامات متقابل بین آنها موجب شده است این پرونده‌ها ماهیتی امنیتی پیدا کنند و تفاهم بر سر آنها مقدمه‌ای برای از سرگیری روابط دیپلماتیک بین دو کشور باشد. مذاکرات ایران و عربستان قبل از ماه رمضان در مسقط به توافق آنها برای حمایت از اعلام آتش‌بس در جنگ یمن و آغاز گفت‌وگوی سیاسی بین نیروهای درگیر در این کشور منجر شد و نشست برگزار شده در بغداد نیز این گام را تکمیل کرد به طوری که ایران برای ادامه یافتن آتش‌بس یمن همکاری و برای تسهیل راه‌حل سیاسی در این کشور تلاش کرد. این اقدام را می‌توان نوعی اعتراف ایران به نقش داشتن در یمن و نشان‌دهنده توانایی این کشور برای تاثیر گذاشتن بر روند حل بحران این کشور تلقی کرد. سخنگوی وزارت خارجه ایران گفته دیدار وزیران خارجه در آینده نزدیک اتفاق نخواهد افتاد. این سخن به این معناست که حل مشکلات بین هنوز به حدی پیش نرفته که دیداری در سطح وزیران برگزار شود به‌ویژه که تهران خواستار موضع‌گیری‌های قاطعانه در خصوص پرونده‌هایی است که در میز مذاکرات مطرح شده است. در ضمن بغداد نیز به علت بحران سیاسی کنونی عراق، نمی‌تواند مکان مناسبی برای این مذاکرات باشد.
منبع: ایندیپندنت عربی/ دیپلماسی ایرانی
