پیام تنش‌زدایی از تهران به ابوظبی

دهقانی‌پوده که پیش‌تر سفیر ایران در قطر، مدیرکل خاورمیانه و شمال آفریقای وزارت امور خارجه و سفیر و نماینده دائم ایران نزد سازمان همکاری اسلامی در جده بوده، از جمله دیپلمات‌هایی است که بخش مهمی از کارنامه حرفه‌ای خود را در تعامل با کشورهای عربی گذرانده است. او صبح روز سه‌شنبه پیش از عزیمت به محل ماموریت، در دیدار با مسعود پزشکیان به‌عنوان سفیر جدید ایران در امارات معرفی شد و جایگزین رضا عامری شد. اهمیت این انتخاب زمانی بیشتر می‌شود که یکشنبه گذشته، عراقچی از آغاز مسیر جدیدی برای ایجاد اعتماد میان ایران و کشورهای همسایه، به‌ویژه کشورهای حوزه خلیج فارس، خبر داد. وزیر امور خارجه گفت دیدارهای تهران با کشورهای منطقه در جریان سفر به نیویورک، موثر، محترمانه و دوستانه بوده و اراده‌ای مشترک برای صلح، ثبات و امنیت در خلیج فارس شکل گرفته است.

در این چارچوب، امارات یکی از مهم‌ترین آزمون‌های این رویکرد محسوب می‌شود. روابط تهران و ابوظبی طی ماه‌های اخیر تحت‌تاثیر مجموعه‌ای از اختلافات منطقه‌ای و امنیتی قرار گرفته است؛ تا جایی که امارات در مردادماه اعلام کرد مبادلات تجاری، مالی و اقتصادی با ایران را تا اطلاع ثانوی متوقف کرده است. ابوظبی همچنین در جریان تحولات اخیر مواضع تندی درباره امنیت دریایی و حملات منتسب به ایران اتخاذ کرده است. با این حال، حتی در دوره افزایش تنش نیز کانال‌های دیپلماتیک میان دو کشور کاملا متوقف نشده بود. در فوریه ۲۰۲۶، دور دوم رایزنی‌های سیاسی ایران و امارات در تهران برگزار شد و دو طرف بر تداوم هماهنگی، فعال‌سازی کمیته‌های فنی مشترک و بررسی راه‌های جدید همکاری توافق کردند. بنابراین، انتصاب دهقانی‌پوده را می‌توان در امتداد همان تلاش برای حفظ و تقویت کانال‌های ارتباطی متوقف شده ارزیابی کرد.

از این منظر، انتخاب یک دیپلمات باسابقه و عرب‌شناس برای ابوظبی می‌تواند نشانه‌ای از اهمیت پرونده امارات در سیاست همسایگی تهران باشد. دهقانی‌پوده با سابقه حضور در دوحه و جده و تجربه مدیریت پرونده‌های مرتبط با جهان عرب، با ساختار سیاسی و حساسیت‌های کشورهای عربی منطقه آشنایی دارد؛ ویژگی‌ای که در شرایط فعلی می‌تواند برای کاهش سوءتفاهم‌ها و پیشبرد گفت‌وگوهای مستقیم میان تهران و ابوظبی اهمیت داشته باشد. ماموریت سفیر جدید البته ساده نخواهد بود. اختلافات سیاسی و امنیتی، مساله جزایر سه‌گانه، مناسبات امارات با آمریکا و اسرائیل و همچنین تحولات امنیتی خلیج فارس، مجموعه‌ای از پرونده‌های پیچیده را پیش روی او قرار می‌دهد. با این حال، پیام تهران از انتخاب دهقانی‌پوده می‌تواند روشن باشد: مسیر جدید اعتمادسازی با کشورهای جنوبی خلیج فارس، در امارات نیز دنبال خواهد شد و دیپلماسی همچنان ابزار اصلی مدیریت اختلافات است.