ناگفته‌های جنگ به روایت عراقچی

وزیر امور خارجه در پاسخ به دلیل پذیرفته شدن آتش‌بس و انتقادات برخی علیه آن، تاکید کرد:« در دو هفته اول جنگ دستاوردهای راهبری ما تکمیل شد. آتش‌بس اگر ۱۰ روز زودتر انجام شده بود دستاوردهای ما همچنان سر جایش بود؛ اما لاریجانی (شهید علی لاریجانی، دبیر پیشین شورای عالی امنیت ملی ایران)، خطیب (شهید سید اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات)، عسلویه و فولاد مبارکه را همچنان داشتیم.» عراقچی در پاسخ به این سوال که پس «نظامیان (با آتش‌بس) موافق بودند» افزود که اصل‌کاری نظامیان هستند. 

موگویی در این نشست، عراقچی را در قامت وزیر خارجه ایران مورد نقد قرار داد و گفت که «دست‌فرمان شما ما را به جنگ کشانده است.»؛ این سخنان با واکنش عراقچی مواجه شد و تاکید کرد: «دست فرمان من نبود. آغاز جنگ، تصمیمی از طرف مقابل بود و ما می‌خواستیم دست فرمان او را به سمتی غیر از جنگ ببریم. اینکه فکر کنیم مذاکره باعث جنگ شد، درست نیست؛ کما اینکه مذاکره اصلا تصمیم‌ شخص من نبود و یک تصمیم جمعی بود. خاتمه جنگ هم، یک تصمیم جمعی است که توسط شورای عالی امنیت ملی اخذ می‌شود و همه می‌دانند که تصمیمات این شورا چه زمانی اجرایی می‌شود.»

او در پاسخ به اظهارات میزبان که گفت «اگر جنگ را ادامه می‌دادیم بهتر بود» توضیح داد که جسارتا تصمیم‌گیری در این موضوع با من یا شما نیست. خوب هم هست که تصمیم‌گیری با ما نیست.» وزیر امور خارجه ایران در خصوص عواقب پذیرفته شدن پیشنهاد اولیه آمریکا پیش از جنگ تاکید کرد: «اگر ما آن را می‌پذیرفتیم و هر آنچه را که دشمن به دنبال آن بود به آن می‌دادیم، الگویی شکل می‌گرفت که دشمن به این باور می‌رسید که هر موقع چیزی می‌خواهد بیاید بزند و سپس جمهوری اسلامی به آن می‌گوید، باشد هرچه می‌خواهی بردار. این الگو نباید شکل می‌گرفت.»

جنگ ۱۲ روزه، ایران را قوی‌تر کرد

در ادامه رئیس دستگاه دیپلماسی در پاسخ به این سخنان که اگر مقاومت در جنگ ۱۲ روزه را ادامه می‌دادیم، جنگ ‌۴۰ روزه رخ نمی‌داد، با بیان اینکه جنگ ۱۲ روزه و درس‌های آن باعث شد ما قوی‌تر و آماده‌تر برای جنگ بعدی شویم، افزود:« از روز چهارم جنگ ۴۰ روزه، یکی از اندیشکده‌های آمریکایی تحلیلی منتشر کرد و گفت روزانه بین ۱۰ تا ۲۵ درصد از لانچرهای ایران از بین می‌رود و تا پایان اسفند، ایران حداکثر می‌تواند توان شلیک خود را حفظ کند. این ارزیابی بر چه اساسی بود؟ بر اساس تجربه آنها از جنگ ۱۲ روزه. اما غافل از اینکه در این ۸ ماه، سیستم لانچری ایران کاملا تغییر کرده بود و به شکلی درآمده بود که هرچه آنها هدف قرار می‌دادند، جایگزین می‌شد.»

حفره امنیتی

در بخش دیگری از این مصاحبه، عراقچی درباره لحظه حملات رژیم صهیونیستی و آمریکا به بیت رهبری به این موضوع اشاره کرد که بمباران بیت از طریق حفره امنیتی صورت گرفته و این حفره امنیتی همچنان وجود دارد. این حفره امنیتی در جهت‌گیری در تصمیم‌سازی‌ها هم اثرگذار است! وزیر امور خارجه ایران با اشاره به جلساتی که به‌طور همزمان در اولین روز جنگ ۴۰ روزه آماج حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار گرفتند، گفت: «از جمعه ۸ اسفند فضا به‌سمت جنگ رفته بود. من ۸ صبح شنبه با رئیس‌جمهور دیدار داشتم و به او گفتم که «فضا جنگی است». ما معمولا گزارش‌ها را به آقای حجازی می‌دادیم و ایشان به رهبری منتقل می‌کرد. من ساعت ۹ با آقای حجازی دیدار داشتم و گزارش مذاکرات را به ایشان منتقل کردم و وقتی داشتم به فضای سنگین جنگی اشاره می‌کردم، آنجا هدف حمله قرار گرفت. شورای راهبردی روابط خارجی همان ساعت جلسه ثابت هفتگی داشت. رهبر شهید انقلاب در دفترشان حاضر بودند. شهید شمخانی هم جلسه شورای دفاع را تشکیل داده بود. جلسه شهید شمخانی با فرماندهان در شورای دفاع، دفتر شهید شیرازی، دفتر آقای حجازی و دفتر رهبر شهید اهداف دشمن در محدوده بیت رهبری بودند.»

عراقچی در پاسخ به سوال موگویی درباره «غیرطبیعی بودن همزمانی این جلسات» تاکید کرد: «آن روزها در هر ساختمانی می‌رفتی یک جلسه درحال برگزاری بود. به نظر من مساله مهم اطلاع داشتن دشمن از این جلسات است و احتمالا علت آن حفره امنیتی است که ممکن است هنوز وجود داشته باشد و نیروهای امنیتی دنبال آن هستند. من معتقدم که این حفره امنیتی فقط در نفوذ و گرفتن اطلاعات فعال نیست، بلکه در جهت‌گیری تصمیم‌ها و جهت‌دهی به فضای روانی ما نیز فعالیت می‌کند. به باور من آنها (آمریکا و رژیم صهیونیستی) می‌دانستند که آقا هر روز صبح در دفترشان حضور دارند و هدف در دسترسی هستند. آقا اخلاقی داشتند که نمی‌رفتند در پناهگاه و دشمنان متوجه شدند که جلسه فرماندهان در نزدیکی ایشان برگزار می‌شود و به همین دلیل آن لحظه را برای حمله انتخاب کردند.»

تصمیم بستن تنگه چه زمانی گرفته شد؟

در بخش دیگری از این گفت‌و‌گو وزیر خارجه درباره آغاز تجاوزات ۴۰ روزه آمریکایی-صهیونیستی به ایران گفت:« پس از اینکه دشمن آرایش نظامی خود  را در منطقه کامل کرد، مجددا درخواست مذاکره برای غنی‌سازی صفر را مطرح کرد و می‌گفتند اگر این را قبول نکنید، دوباره حمله خواهیم کرد. پس از بحث‌های فراوان، مجددا جمع‌بندی این شد که مذاکرات را آغاز کنیم و عمده هدف ما هم اتمام حجت بود تا بعدا کسی نگوید اگر مذاکره کرده بودید، جنگ نمی‌شد. ما در دستگاه سیاست خارجی و نیروهای نظامی مطمئن بودیم که مجددا جنگ خواهد شد و به همین دلیل با مذاکره موافقت کردیم. ما اعلام کرده بودیم دولت و نیروهای مسلح، به امید ما مذاکره‌کنندگان ننشینند. در نتیجه همین آمادگی، تنها دو ساعت پس از آغاز جنگ رمضان، پاسخ‌دهی را شروع کردیم. از همان روز اول برنامه‌ریزی‌ها انجام شد که در صورت هدف قرار گرفتن رهبری، تنگه هرمز را ببندیم.»

کد ۱۱۰

رئیس دستگاه دیپلماسی کشورمان درباره سخنانش پیرامون سناریوهای پیش‌بینی شده از جمله به شهادت رسیدن رهبر معظم انقلاب گفت که حتی سناریوهایی نوشته شد بود که در صورت به شهادت رسیدن رهبر چه اقداماتی انجام شود. این سناریو  نه تنها پیش‌بینی شده بود، بلکه کد داشت، کد ۱۱۰. اما در طول جلسات کسی دلش نمی‌آمد که این سناریو را مطرح کند. عراقچی همچنین تاکید کرد:« ما نمی‌جنگیم مگر هزینه نجنگیدن از هزینه جنگیدن بیشتر باشد؛ منطقه هنگامی متوجه شد که جنگ جدی است که زیرساخت‌هایش هدف قرار گرفت.» رئیس دستگاه دیپلماسی بیان کرد:« منطقه باورش نمی‌شد که ما منطقه را بزنیم و آنها نتوانند جواب دهند. این تحول بزرگی بود که رخ داد و ساختار امنیتی منطقه را متحول کرد. اینکه ایران کل منطقه را بزند.»

محک اعتبار مذاکره‌کننده‌ها!

عراقچی در پاسخ به این سوال که وقتی مرتب مذاکره می‌کنید و بعد جنگ می‌شود، اعتبار مذاکره‌کننده‌ها از بین می‌رود، اظهار کرد: «قبول ندارم. ممکن است شما این برداشت را داشته باشید، اما ما اینجا نیستیم که برای اعتبار شخصی خودمان کاری انجام دهیم یا برای حفظ اعتبار خودمان کاری کنیم. متاسفانه برخی افراد برای اعتبار خود کاری را انجام می‌دهند که من این را خیانت می‌دانم.» وزیر خارجه در ادامه به تشکیل کمیته هسته‌ای در داخل دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی در میانه دو جنگ ۱۲ و ۴۰ روزه اشاره کرد و گفت:« مدت زیادی آقای شمخانی مسوولیت این کمیته را بر عهده داشتند. بعد از ایشان نیز آقای لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، ریاست این کمیته را بر عهده داشتند. تمام مباحث مربوط به مذاکره، اینکه مذاکره انجام شود یا نشود، با چه اصولی انجام شود، همه در این کمیته بررسی و جمع‌بندی می‌شد.»