ابرپروژه ریلی اردبیل-میانه پس از انتظاری ۲۴ ساله افتتاح شد
طنین سوت قطار در قلب سبلان
به گزارش خبرگزاری تسنیم، راهآهن اردبیل– میانه به طول ۱۷۵ کیلومتر از دهه ۱۳۸۰ استارت خورد تا اردبیل نیز در زمره استانهای ریلی کشور قرار گیرد، اما در روز کلنگزنی این پروژه هیچ کس فکر نمیکرد که عمر احداث و تکمیل این ابرپروژه بیش از ۲۴سال به طول بینجامد. این پروژه مهم و حیاتی که در دولت اصلاحات کلید خورد، روز گذشته افتتاح آن در دولت وفاق به سرانجام رسید. در این مسیر پرپیچ و خم که گفته میشود صعبالعبورترین خط راهآهن کشور است، ۲۳۹ دستگاه ابنیه فنی شامل پل و تونل اجرایی شده که از جمله آن میتوان به ۶۲تونل به طول بیش از ۲۴کیلومتر، ۲۹دستگاه پل خاص به طول ۴هزار و ۳۰۰متر و ۱۴۸دستگاه گالری به طول ۷هزار و ۵۰۰متر اشاره کرد که این پروژه را از نظر مهندسی در زمره طرحهای پیچیده ریلی کشور قرار داده است.
جزئیات فنی و مالی
مسیر ریلی میانه-اردبیل با احتساب خطوط ایستگاهی به طول ۲۱۷کیلومتر، از ایستگاه زاویه در شهرستان میانه آغاز شده و با عبور از مناطق کوهستانی و حاشیه سد شهریار، خود را به دشت اردبیل میرساند. این مسیر بهدلیل توپوگرافی خاص منطقه، یکی از شاهکارهای مهندسی عمران در حوزه زیرساختهای حملونقل محسوب میشود که توانسته است بر موانع طبیعی سخت غلبه کند.
به گزارش پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، بهمن ماه سال گذشته هوشنگ بازوند، معاون وزیر راه و شهرسازی، در جریان بازدید از این پروژه با اشاره به اهمیت ملی آن اظهار کرد: «راهآهن میانه-اردبیل به طول ۱۷۳کیلومتر، یکی از پروژههای مهم ریلی کشور است که نقش تعیینکنندهای در اتصال استان اردبیل به شبکه ریلی سراسری ایفا میکند.» تکمیل این پروژه در سالهای اخیر با چالشهای اعتباری جدی روبهرو بود؛ اما تزریق منابع در دولت چهاردهم، حیات دوبارهای به رگهای این خط ریلی بخشید. اختصاص مبالغ کلان در سفرهای استانی و پیگیریهای مستمر نمایندگان، باعث شد تا وعده شنیده شدن سوت قطار در اردبیل پس از سالها به واقعیت بپیوندد.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، هرچند در مراحل مختلف اجرای این پروژه دولتهای خاتمی، احمدینژاد، روحانی، شهید رئیسی و پزشکیان با محوریت ۹ استاندار نقشآفرینی کردهاند، اما در دولت چهاردهم با تزریق ۳۰درصد منابع مورد نیاز این پروژه در کمتر از ۲سال، وعده دولت پزشکیان رنگ واقعیت به خود گرفت. گرچه رنگ کهنگی این پروژه رفتهرفته طعم شیرین افتتاح آن را تلخ میکرد، اما دولت چهاردهم با تزریق اعتبارات که بیش از ۴همت بوده است، حیاتبخش راهآهن اردبیل–میانه شد. در جریان سفر رئیسجمهور به استان، ۲هزار و ۴۰۰میلیارد تومان اعتبار به این پروژه تخصیص یافت و امسال نیز یک هزار و ۲۰۰میلیارد تومان برای پرداخت مطالبات پیمانکاران و رفع سایر نواقصات در ردیف بودجه در نظر گرفته شده است.
به گزارش خبرآنلاین، علی نیکزاد، نایبرئیس اول مجلس شورای اسلامی، در حاشیه اولین سفر ریلی قطار اردبیل به مشهد اظهار کرد: «در حوزه زیرساخت، دو پروژه برای استان از اهمیت بسیار بالایی برخوردار بوده است؛ یکی پروژه بزرگراه اردبیل ـ سرچم و دیگری پروژه ریلی و راهآهن اردبیل که نقش مهمی در توسعه استان و شمالغرب کشور ایفا میکند.» وی افزود: «نقطه عطف این پروژه در سفر غیررسمی رئیسجمهور به اردبیل در ایام تاسوعا و عاشورا رقم خورد؛ سفری که در آن اعلام شد مبلغ ۲ هزار و ۵۰۰میلیارد تومان برای این پروژه اختصاص خواهد یافت.» نیکزاد ۱۷بهمن سال گذشته نیز در مراسم بهرهبرداری آزمایشی تاکید کرده بود که این مسیر با هزینهای بالغ بر ۵۰ هزارمیلیارد تومان به ارزش روز، جزو پروژههای خاص ریلی کشور محسوب میشود.
افقهای بینالمللی؛ از اردبیل تا مسکو و بمبئی
افتتاح خط ریلی میانه–اردبیل تنها یک پروژه استانی نیست؛ این خط مقدمهای برای اتصال به پارسآباد و در نهایت پیوند با شبکه ریلی جمهوری آذربایجان و روسیه است. اشتیاق روسیه برای ایجاد خط ریلی با عرض استاندارد روسی از پارسآباد تا بندرعباس، نشاندهنده تغییر موازنه قدرت در کریدور شمال–جنوب و تبدیل ایران به هاب ترانزیتی منطقه است.
به گزارش «ایرنا» استان اردبیل با ۱۲شهرستان در شمال غرب ایران و در همسایگی جمهوری آذربایجان قرار دارد و با توسعه راهآهن، این استان در آینده میتواند به چهارراه ریلی شمال غرب کشور تبدیل شود. مسعود امامی یگانه، استاندار اردبیل، در اینباره گفت: «دولت چهاردهم برای تکمیل این پروژه تاکید و توجه ویژه داشت و پیشبینی شده سالانه ۲.۵میلیون تن بار و ۶۰۰هزار مسافر از طریق این راهآهن جابهجا شود که بیشک ارزش افزوده و ترغیب حضور سرمایهگذاران را به ارمغان خواهد آورد.»
در همین راستا، گزارش خبرگزاری تاس حاکی از آن است که روسیه به شدت پیگیر توسعه مسیرهای ریلی در ایران است. آندری نیکیتین، وزیر حملونقل روسیه، در گفتوگو با این خبرگزاری اظهار کرد: «وضعیت ژئوپلیتیک در خاورمیانه بهطور قابلتوجهی توسعه کریدورهای شرقی و جنوبی روسیه را شتاب بخشیده است.» وی افزود که صادرات از روسیه به ایران از طریق کریدور شمال-جنوب در چهار ماه اول سال ۲۰۲۶ در مقایسه با مدت مشابه سال قبل بیش از ۵۶ درصد افزایش یافته است. همچنین، کاظم جلالی، سفیر ایران در روسیه، در نشستی با رئیسجمهور به تمایل روسها برای اجرای خط آهن از پارسآباد تا بندر عباس اشاره کرد و گفت: «روسها علاوه بر خط آهن رشت-آستارا تمایل دارند با سرمایهگذاری خودشان خط آهنی با عرض ریلی استاندارد روسی از پارسآباد تا بندر عباس تاسیس کنند.»
فرصتها و چالشهای پیش رو
اتصال اردبیل به شبکه ریلی و برنامهریزی برای امتداد آن به سمت مرزهای شمالی، ایران را در مرکز توجه سازمانهای بینالمللی نظیر بریکس و شانگهای قرار میدهد. اگرچه تفاوت عرض ریل استاندارد ایرانی و روسی یک چالش فنی محسوب میشود، اما مزایای اقتصادی اتصال مستقیم به بازار چند صدمیلیون نفری اوراسیا، این چالش را به فرصتی استراتژیک تبدیل کرده است.
به گزارش ریانووستی، ایگور لویتین، نماینده ویژه رئیسجمهور روسیه، با تاکید بر لزوم همکاریهای نزدیکتر در حوزه لجستیک اظهار کرد: «روسیه و چین باید در حوزه حملونقل شریک باشند، نه رقیب. اتحاد میان روسیه و چین در چارچوب کشورهای بریکس میتواند حجم جابهجایی کالا را افزایش دهد.» ایران نیز به عنوان یکی از کشورهای عضو بریکس میتواند در این زمینه نقشآفرینی زیادی داشته باشد. تکمیل راهآهن اردبیل و در ادامه پروژه رشت–آستارا که توافقنامه ساخت آن در ۲۸اردیبهشت۱۴۰۲ امضا شد، حلقه مفقوده کریدور شمال – جنوب را تکمیل میکند. راهآهن میانه–اردبیل نه تنها رویای دیرینه مردم این استان را محقق کرد، بلکه بهعنوان پیشران توسعه اقتصادی، ایران را به یک پل ارتباطی اساسی میان آسیا و اروپا تبدیل خواهد کرد که منافع آن فراتر از مرزهای ملی، در سطح جهانی طنینانداز خواهد شد.
