رایزنیهای فشرده برای نهاییکردن تفاهمنامه در ایران و پاکستان ادامه دارد
سفر میانجی پاکستانی به تهران
روز گذشته بار دیگر شاهد تلاشهای فشرده میانجیگر پاکستانی برای نزدیک کردن مواضع و دیدگاههای تهران و واشنگتن با هدف رسیدن به یک تفاهمنامه بودیم. سفر وزیر کشور پاکستان به ایران نیز در همین راستا انجام گرفت. العربیه نوشت که وزیر کشور پاکستان در جریان سفر خود به تهران، راههای دستیابی به یک یادداشت تفاهم میان واشنگتن و تهران را بررسی خواهد کرد. تاکنون چند متن پیشنهادی بین ایران و آمریکا رد و بدل شده که به دلیل زیادهخواهیهای رئیسجمهور ایالات متحده هنوز به نتیجهای ختم نشده است و تهران و واشنگتن را عملا در دو راهی تفاهم یا بنبست قرار داده است.
الجزیره به نقل از یک منبع پاکستانی نوشت که وزیر کشور پاکستان در سفر به تهران حامل نامهای درمورد پیشنهادهایی برای بحث منابع ارزی مسدودشده ایران است. در این بین روز گذشته اکسیوس مدعی شد مذاکرات در «مرحله نهایی» است، اما هنوز مشخص نیست که آیا در نهایت توافق حاصل خواهد شد یا خیر. دو مقام آمریکایی میگویند که اخیرا تیمی متشکل از حدود ۱۰۰ کارشناس تشکیل شده تا در صورت دستیابی به یک توافق اولیه، در مذاکرات هستهای مشارکت کنند. الحدث نیز مدعی شد که ایران خواستار مذاکرات سهماهه درباره جزئیات پرونده هستهای است.
فرمانده لبنانی در اسلام آباد، وزیر پاکستانی در تهران
سید محسن رضا نقوی، وزیر کشور پاکستان عصر روز شنبه وارد تهران شد تا شاید آخرین تلاشها را به منظور رسیدن ایران و آمریکا به یک تفاهم انجام دهد. همزمان روزنامه النهار به نقل از منابعی گزارش داد که ژنرال رودولف هیکل، فرمانده ارتش لبنان، به دعوت همتای پاکستانی خود، عاصم منیر به اسلام آباد سفر کرده است. وزیر کشور پاکستان در حاشیه نشست وزرای کشور سازمان همکاری شانگهای در قرقیزستان طی روزهای پنجشنبه و جمعه، دو بار با «اسکندر مؤمنی» همتای ایرانی خود دیدار کرد. سناتور سیدمحسن رضا نقوی، وزیر کشور و کنترل مواد مخدر پاکستان در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس با اشاره به این دیدار نوشت: «ما درباره مسائل مورد علاقه متقابل و نیز وضعیت امنیتی در حال تحول منطقه تبادلنظر کردیم.» العربیه گزارش داد که این سفر بخشی از تلاشهای اسلامآباد برای میانجیگری میان ایران و ایالات متحده است. پیامها بین ایران و آمریکا از طریق وزیر امور خارجه ایران، عباس عراقچی و فرستاده آمریکا، استیو ویتکاف، رد و بدل میشوند. از سوی دیگر روز گذشته سفیر پاکستان در روسیه گفت که اسلام آباد برای میزبانی مذاکرات بین ایران و آمریکا آماده است.
فیصل نیاز، سفیر پاکستان در روسیه در مصاحبهای با خبرگزاری تاس در حاشیه مجمع اقتصادی بینالمللی سن پترزبورگ (SPIEF) گفت: «پاکستان آماده میانجیگری و میزبانی مذاکرات بین ایران و ایالاتمتحده است.» این دیپلمات پاکستانی افزود: «پاکستان همیشه برای تسهیل و میانجیگری بین دو کشور در دسترس خواهد بود. این چیزی است که ما به ایرانیها گفتهایم که ما همیشه در دسترس هستیم.» سفیر پاکستان در روسیه تاکید کرد: «ما به ایرانیها و همچنین دوستانمان در منطقه خلیج فارس میگوییم که ما همسایه یکدیگر هستیم. ما باید مذاکره و گفتوگو داشته باشیم.»
سفر فرمانده ارتش لبنان به اسلامآباد از این جهت اهمیت دارد که مساله آتشبس در لبنان یکی از مسائل کلیدی در راستای هرگونه تفاهمی بین ایران و آمریکا است. محور اصلی اختلاف تهران و واشنگتن بر سر لبنان این است که ایران خواستار گنجاندن لبنان و توقف حملات اسرائیل به مواضع حزبالله در هرگونه توافق یا آتشبس گستردهتر است، درحالیکه آمریکا و اسرائیل این موضوع را جدا از مذاکرات دوجانبه با ایران تلقی میکنند.
جمهوری اسلامی ایران بارها تاکید کرده است که ادامه حملات اسرائیل در لبنان و آنچه تهران مواضع متناقض آمریکا میخواند، روند دیپلماسی را کند کرده است. تهران میگوید که ثبات منطقهای و مذاکرات با آمریکا را نمیتوان از وضعیت لبنان جدا دانست و آتشبس در لبنان باید بخشی از هر توافق گستردهتر باشد. البته چهارمین دور مذاکرات سیاسی بین لبنان و اسرائیل در واشنگتن روز چهارشنبه (۱۳ خرداد) منجر به ایجاد چارچوب آتشبس شد؛ چارچوبی که خواستار توقف کامل خصومتها و ایجاد مناطق محدودی در جنوب لبنان است که ارتش لبنان کنترل آنها را در دست خواهد گرفت. اما با وجود آتشبس، همچنان شاهد تجاوزات رژیم اسرائیل به مواضع حزبالله لبنان هستیم.
واکنش تهران به ادعای عون
همچنین روز گذشته ادعاهای جوزف عون، رئیسجمهور لبنان با واکنش صریح وزیر خارجه و سخنگوی دستگاه دیپلماسی روبهرو شد. عون در مصاحبه با سیانان، مدعی شد که ایران از لبنان به عنوان اهرم فشار استفاده میکند. سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان در واکنش به اظهارات عون نوشت: «بر اساس اظهارات آقای عون، ظاهرا این ایران است که یکپنجم خاک لبنان را اشغال کرده، یکچهارم لبنانیها را آواره کرده و کشور او را روزانه بمباران میکند. اگر لبنان برای ایران ابزار چانه زنی بود، ما مدتها پیش به توافق رسیده بودیم.» سخنگوی وزارت خارجه نیز در واکنش به ادعاهای رئیسجمهور لبنان علیه ایران پیامی به زبان عربی منتشر کرد. بقائی در ایکس نوشت: «آنکه کنارش ایستاده را میفروشد و آنکه روبهرویش ایستاده را میخرد. کسی که از او حمایت کرده را رها میکند و از کسی که او را در تنگنا گذاشته، پشتیبانی میکند.»!
تبادل آتش
در این بین و با وجود رایزنیها بین ایران و آمریکا و تداوم تلاشهای اسلامآباد، جمعه شب بار دیگر تبادل آتشهایی در جنوب کشور بین طرفین رخ داد. در این خصوص روابط عمومی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از هدف قرار گرفتن دو پایگاه هوایی آمریکا به نامهای علیالسالم کویت و تاسیسات مهم باقی مانده در ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین در پاسخ به تجاوز ارتش کودککش آمریکا خبر داد.
به گزارش ایسنا، روابط عمومی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد: «ساعت ۱:۳۰ بامداد روز شنبه چهار فروند نفتکش متخلف با تحریک و هدایت ارتش متجاوز آمریکا بدون هماهنگی و بدون توجه به اخطارهای مکرر نیروی دریایی سپاه، قصد خروج غیر قانونی از تنگه هرمز را داشتند که پس از اخطار، یکی از نفتکشها مورد هدف قرار گرفت و متوقف شد و دیگر شناورهای متخلف به عقب برگشتند.» بر اساس این بیانیه، به دنبال این واقعه ساعت ۲:۳۰ بامداد، پهپادهای آمریکایی یک دکل مخابراتی در قشم و یک دکل را در سیریک مورد اصابت دو پرتابه قرار دادند و در پاسخ به تجاوز ارتش کودک کش آمریکا بلافاصله دو پایگاه هوایی آمریکا به نامهای علیالسالم کویت و تاسیسات مهم باقی مانده در ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین هدف آتش موشکهای بالستیک نیروی هوافضای سپاه واقع شدند.
سپاه به دشمن اخطار داد که در صورت تکرار این شرارتها به پاسخ محدود اکتفا نخواهد شد و مسوول عواقب بسته شدن کامل تنگه هرمز به روی خروج نفت و گاز شما خواهید بود. پس از آن بود که ارتش آمریکا نیز خبر داد که اهدافی را در بندر گروگ وجزیره قشم بمباران کرده است. به گزارش خبرگزاری تسنیم، ارتش آمریکا ادعا کرد: « چهار پهپاد تهاجمی یکطرفه ایرانی را که بهسمت تنگه هرمز پرتاب شده بودند، سرنگون کرده است.»
ترامپ: ایران قوی است
از دیگر سو دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا روز جمعه در گفتوگو با انبیسی گفت که ایران هنوز ظرفیت نظامی خود را حفظ کرده و دلیل انجام نشدن توافق را «قدرت و غرور و عزت نفس ایرانیها» دانست. ترامپ، در پاسخ به این سوال انبیسی که اگر به گفته او ایران به شدت خواهان توافق با آمریکاست، چرا طرف ایرانی توافق نمیکند، گفت:« آنها قوی و با عزتنفس هستند. مدتی زمان میبرد. ۴۷ سال هر کاری دلشان خواسته انجام دادهاند. این کار(حمله نظامی به ایران) باید مدتها پیش انجام میشد. باید از سوی روسای جمهور دیگر یا کشورهای دیگر انجام میشد، حتما نباید ما باشیم.»
ترامپ در پاسخ به خبرنگار انبیسی که سوال کرد چرا پس از خروج از توافق هستهای در سال ۲۰۱۸ اقدام به مذاکره برای «توافق بهتری» نکرد، گفت: «انجام دادن این کارها چند سال زمان میبرد. آنها (ایران) افرادی هستند که ۴۷ سال در حال مبارزه بودهاند.» او با تکرار لفاظیهای بدون سند و مدرک خود مدعی شد: «من بسیار سریع پیش میروم، فقط سه ماه است که شروع کردهام. (جنگ) ویتنام ۱۹ سال طول کشید. فقط میپرسند کی پیروز میشوی؟ اگر من یک دموکرات بودم کسی اینطور صحبت نمیکرد اما برایم مهم نیست؛ عادت کردهام.» ترامپ در ادامه ادعای «نابودی کامل ارتش» ایران را تکرار کرده و گفت که آنها تعدادی موشک و تعدادی پهپاد دارند.
