کمین بورسی ها برای خرید
دنیای اقتصاد- علی عبدالمحمدی : معاملات بورس تهران در روز یکشنبه ۲۶مهرماه در شرایطی دنبال شد که شاخص کل برای سومین روز معاملاتی متوالی افت کرد و برای دومین روز پیاپی بیش از یک درصد از ارتفاع خود را از دست داد. نماگر اصلی بازار سهام در پایان معاملات با کاهش ۱.۰۳درصدی به سطح ۸میلیون و ۱۸۰ هزار واحد رسید. با این حال، مسیر حرکت شاخص در طول روز یکدست نبود. شاخص کل در ساعات ابتدایی معاملات تا محدوده ۸میلیون و ۱۰۴هزار واحد عقب نشست، اما در ادامه با افزایش تقاضا و ورود خریداران، بخشی از افت روزانه خود را جبران کرد. این تغییر مسیر باعث شد محدوده ۸میلیون و ۱۰۰هزارواحدی در معاملات روز گذشته نقش یک سطح حمایتی را ایفا کند؛ سطحی که واکنش خریداران به آن میتواند در ارزیابی مسیر کوتاهمدت بازار اهمیت داشته باشد. در سوی دیگر بازار، شاخص هموزن نیز برای دومین روز متوالی کاهش یافت، اما افت محدود ۰.۱۱درصدی آن در مقایسه با کاهش شاخص کل نشان داد فشار فروش در نمادهای کوچک و متوسط شدت کمتری داشته است. ارزش معاملات خرد به حدود ۵۴هزار میلیارد تومان رسید و درعینحال، حدود ۲هزار و ۸۰۰میلیارد تومان پول توسط سرمایهگذاران حقیقی از بازار خارج شد. با وجود این خروج پول، در پایان معاملات ۶۱درصد نمادها در محدوده مثبت و ۳۹درصد در محدوده منفی قرار داشتند؛ ترکیبی که از تفاوت وضعیت شاخصهای اصلی با شرایط کلی نمادها حکایت میکند.
حمایت در کف روزانه
رفتار شاخص کل در معاملات یکشنبه، مهمترین نشانه برای بررسی وضعیت کوتاهمدت بورس بود. این شاخص در ابتدای روز تحت فشار عرضه قرار گرفت و تا محدوده ۸میلیون و ۱۰۴هزار واحد پایین آمد، اما در ادامه مسیر تغییر کرد و با افزایش تقاضا از کف روزانه فاصله گرفت. چنین رفتاری نشان میدهد که در محدوده نزدیک به ۸میلیون و ۱۰۰هزار واحد، خریدارانی حضور داشتهاند که قیمتهای پایینتر را برای ورود به بازار مناسبتر ارزیابی کردهاند. البته واکنش مثبت شاخص به یک محدوده قیمتی بهتنهایی برای نتیجهگیری درباره پایان اصلاح کافی نیست. تثبیت شاخص در بالای این سطح و تکرار واکنش تقاضا در معاملات آتی میتواند اعتبار آن را بهعنوان حمایت افزایش دهد؛ در مقابل، از دست رفتن این محدوده ممکن است زمینه را برای ادامه عقبنشینی فراهم کند. از این رو، سطح ۸میلیون و ۱۰۰هزار واحد را باید در شرایط فعلی محدودهای مهم برای سنجش تعادل میان عرضه و تقاضا دانست، نه سطحی که حفظ آن قطعی باشد. از سوی دیگر، افت بیش از یکدرصدی شاخص کل برای دومین روز متوالی نشان میدهد که فشار فروش در سهام بزرگ همچنان قابلتوجه است. با این حال، بازگشت شاخص از کف روزانه حاکی از آن است که کاهش قیمتها در همه سطوح با عرضه یکسان مواجه نشده و در محدودههای پایینتر، بخشی از تقاضا فعال شده است. تداوم این تقاضا در روزهای آینده، یکی از عوامل تعیینکننده برای مشخص شدن مسیر شاخص خواهد بود.
وضعیت متفاوت نمادها
در معاملات روز گذشته، شاخص هموزن با افت ۰.۱۱درصدی به محدوده ۲میلیون و ۱۸۹هزار واحد رسید و دومین روز منفی متوالی خود را ثبت کرد. مقایسه عملکرد این شاخص با افت ۱.۰۳درصدی شاخص کل نشان میدهد که کاهش قیمتها در نمادهای بزرگ و اثرگذار بر نماگر اصلی بازار، شدت بیشتری داشته است. در عین حال، مثبت ماندن ۶۱درصد نمادها در پایان معاملات نشان میدهد که وضعیت کلی بازار از آنچه افت شاخص کل بهتنهایی به تصویر میکشد، متفاوت بوده است. این واگرایی را میتوان از دو منظر بررسی کرد. نخست اینکه شاخص کل به دلیل وزن بالاتر شرکتهای بزرگ، از تغییرات قیمت سهام این شرکتها تاثیر بیشتری میپذیرد؛ بنابراین، افت چند نماد بزرگ میتواند فشار بیشتری بر این نماگر وارد کند.
دوم اینکه مثبت بودن تعداد بیشتری از نمادها لزوما به معنای قدرت بالای تقاضا در کل بازار نیست؛ زیرا میزان رشد و افت قیمتها و وزن شرکتها نیز در تغییر شاخصها نقش دارند. در نتیجه، برای ارزیابی دقیقتر شرایط بازار باید همزمان به عملکرد شاخصها، تعداد نمادهای مثبت و منفی و ارزش معاملات توجه کرد. ارزش معاملات خرد در روز یکشنبه به حدود ۵۴همت رسید؛ رقمی که از تداوم گردش قابلتوجه معاملات در بازار سهام حکایت دارد.
با این حال، حجم بالای دادوستدها بهتنهایی نشانه ورود تقاضای پایدار نیست و باید در کنار جریان پول سرمایهگذاران حقیقی و کیفیت معاملات بررسی شود. در چنین شرایطی، بازگشت شاخص از کف روزانه و مثبت ماندن بخش بزرگی از نمادها، نشانههایی از مقاومت تقاضا در برابر فشار فروش بودند؛ اما برای قضاوت درباره تغییر روند بازار، به تداوم این وضعیت در روزهای آینده نیاز است.
خروج پول حقیقیها
با وجود مثبت بودن ۶۱درصد نمادها در پایان معاملات، حدود ۲هزار و ۸۰۰میلیارد تومان پول توسط سرمایهگذاران حقیقی از بازار سهام خارج شد. این موضوع نشان میدهد که سبزپوشی بخش بزرگی از نمادها الزاما با ورود پول سرمایهگذاران حقیقی همراه نیست. به بیان دیگر، ممکن است تعداد زیادی از سهام در محدوده مثبت معامله شوند، اما در مجموع، جریان خالص پول به سمت خروج از بازار حرکت کند.
از همین رو، بررسی همزمان وضعیت نمادها و تغییر مالکیت سهام میان سرمایهگذاران حقیقی و حقوقی برای درک بهتر شرایط معاملات اهمیت دارد. از ابتدای سال جاری، شاخص کل بازدهی ۱۲۰درصدی و شاخص هموزن بازدهی ۱۳۰درصدی را ثبت کردهاند.
این ارقام نشان میدهد که با وجود افتهای اخیر، بازار سهام همچنان در مقیاس سالانه رشد قابلتوجهی داشته است. با این حال، بازدهی گذشته نمیتواند به تنهایی مبنایی برای پیشبینی ادامه مسیر بازار باشد. بخشی از معاملهگران ممکن است پس از کسب بازدهی بالا، به شناسایی سود یا کاهش ریسک سبد خود تمایل پیدا کنند؛ رفتاری که در صورت تداوم میتواند بر سمت عرضه اثر بگذارد.