چرا پس از یک روز سبز، فشار فروش به معاملات بازار سهام برگشت؟
لغزش دوباره بورس
برخی عوامل از جمله افزایش نرخ بازده بدون ریسک، احتمال تغییر نرخ سود سپردههای بانکی و تداوم ریسکهای سیاسی نیز همچنان بر معاملات اثرگذارند. با این حال، کارشناسان معتقدند واکنش بازار به این متغیرها یکسان نیست و گزارش عملکرد شرکتها میتواند مسیر معاملات را در هفتههای پیش رو تا حد زیادی مشخص کند. حالا با نزدیک شدن به فصل انتشار گزارشهای ششماهه، نگاهها به سمت سهام بنیادی و شرکتهایی معطوف شده که توانستهاند رشد فروش و سودآوری خود را حفظ کنند. به این ترتیب، اگرچه انتظار تکرار رشد یکپارچه ماههای گذشته وجود ندارد، اما بازار همچنان ظرفیت حرکت در مسیر مثبت را دارد.
دوراهی بازار سرمایه
از سوی دیگر، ثبات شاخص کل در سطوح بالاتر از محدوده ۷میلیون واحد، از نگاه کارشناسان همچنان یک نشانه مهم برای تداوم روند فعلی است. بنابراین، اگر ریسکهای سیاسی تشدید نشوند و گزارشهای پیش رو نیز انتظارات بازار را تایید کنند، اصلاح نرخ احتمالی میتواند بیشتر در قالب دستبهدست شدن سهام و استراحت زمانی بازار اتفاق بیفتد، نه یک افت سنگین. علیرضا خانمحمدی، کارشناس بازارهای مالی، درباره وضعیت بازار سرمایه در روزهای آینده گفت: اگر بخواهیم نگاهی به شرایطی داشته باشیم که بورس در هفته گذشته با آن مواجه بود و عواملی را که میتوانند بر ادامه رشد یا توقف بازار اثرگذار باشند بررسی کنیم، یکی از مهمترین موضوعات، انتظار اصلاح بازار است. بخشی از منفیهای اخیر بازار به دلیل انتظاری شکل گرفته که برخی فعالان از اصلاح شاخص کل دارند. برخی انتظار اصلاح ۱۰ تا ۱۵درصدی را مطرح میکنند و حتی محدوده ۶میلیون و ۵۰۰هزار واحد را بهعنوان سطحی برای اصلاح در نظر گرفته بودند،
اما شاخص از این محدوده عبور کرده است. به همین دلیل، هرچه شاخص به سطوح بالاتری میرسد، این انتظار نیز تقویت میشود که بازار ممکن است از این نقاط وارد یک اصلاح عمیق شود. همین موضوع باعث شده با انتشار کوچکترین خبر منفی، بخشی از معاملهگران رفتارهای هیجانی نشان دهند، صفهای فروش شکل بگیرد و خروج پول از بازار افزایش پیدا کند. او افزود: عامل دیگری که همچنان بر بازار سایه انداخته، ریسکهای سیاسی است. زمانی که خبر مثبتی در حوزه کاهش ریسکها، رفع تنشها یا مذاکرات منتشر میشود، شاهد آن هستیم که با هیجان زیادی، پول به سمت بازار سرمایه حرکت میکند. در چنین شرایطی، اگر صفهای فروش وجود داشته باشند، جمع میشوند و حتی صفهای خرید قدرتمندی شکل میگیرند. این رفتار نشان میدهد که ریسک سیاسی در شرایط فعلی یکی از مهمترین متغیرهای اثرگذار بر رفتار معاملهگران است.
خانمحمدی ادامه داد: در کنار این عوامل، نرخ بازده بدون ریسک نیز به یکی از متغیرهای مهم بازار تبدیل شده است. نرخ بازده بدون ریسک در محدوده بالای ۴۱درصد قرار گرفته و این موضوع طبیعتا میتواند بر بازار سهام اثرگذار باشد. زمانی که بازده بدون ریسک افزایش پیدا میکند، بخشی از سرمایهگذاران ممکن است ترجیح دهند منابع خود را در ابزارهای کمریسکتر قرار دهند. همچنین اخبار مربوط به تغییرات احتمالی در نرخ بهره و نرخ سود سپردههای بانکی نیز از جمله عواملی است که میتواند بهعنوان یک متغیر منفی بر بازار اثر بگذارد. او گفت: از سویی هرچه جلوتر میرویم، در بحث تحریم و محاصره اقتصادی نیز با شرایط سختتری مواجه میشویم. تشدید تحریمها و تنگتر شدن محاصره میتواند چالشهایی را برای اقتصاد، تولید، صادرات و همچنین واردات مواد اولیه ایجاد کند. این موضوع نیز یکی دیگر از عواملی است که در کنار سایر ریسکهای موجود باید مورد توجه قرار گیرد و میتواند بر عملکرد شرکتها و بازار سرمایه اثرگذار باشد.
این کارشناس بازارهای مالی با اشاره به عوامل بنیادی بازار افزود: در کنار تمام اخبار منفی و ریسکهایی که بازار بهدرستی آنها را رصد میکند، گزارش عملکرد شرکتها، میزان فروش، نرخهای فروش، آمار تولید و فروش و همچنین افزایش نرخ دلار توافقی، نشانههایی متفاوت به بازار مخابره میکنند. مجموعه این عوامل نشان میدهد که بازار، با وجود تمام ریسکهای موجود، همچنان مستعد رشد است و نسبت به انتشار گزارشهای ماهانه و صورتهای مالی شرکتها نیز خوشبین است. او ادامه داد: گزارشهای سهماهه و همچنین گزارشهای مربوط به فصل تابستان که متناسب با سال مالی شرکتها در کدال منتشر خواهد شد، میتواند برای بازار اهمیت زیادی داشته باشد. با توجه به نرخ تورم، افزایش نرخها و روند تولید و فروش شرکتها، انتظار میرود بخشی از شرکتها گزارشهای قابلقبولی ارائه کنند. بنابراین بازار همچنان به انتشار گزارشهای مناسب امیدوار است و این گزارشها میتوانند در کنار سایر عوامل، از روند بازار حمایت کنند.
علیرضا خانمحمدی با تاکید بر نقش ریسک سیاسی بر روند بازار گفت: عامل سیاسی در شرایط فعلی بهشدت بر بازار اثرگذار شده است، زیرا در کنار این ریسک، بازار با ریسکهای زیرساختی و اقتصادی دیگری نیز مواجه است. بااینحال، تجربه معاملات اخیر نشان داده است که با کوچکترین تغییر مثبت در حوزه سیاسی، بازار میتواند با قدرت به مسیر صعودی خود ادامه دهد.
او درباره اتفاقات روز چهارشنبه نیز گفت: در روز چهارشنبه نوعی دوگانگی در بازار شکل گرفت؛ از یک سو بحث احتمال مذاکره مطرح شد و از سوی دیگر، صحبتهای رئیسجمهور درباره این موضوع باعث شد بخشی از فعالان نسبت به ادامه یا آغاز مذاکرات خوشبین یا بدبین شوند. خروجی این تحولات را در معاملات دیروز مشاهده کردیم. او با بیان اینکه از منظر عوامل بنیادی، بازار همچنان دارای ظرفیت رشد است افزود: البته نه به این معنا که کلیت بازار ارزنده باشد. ارزندگی باید بر اساس میزان ریسکپذیری و بهصورت شرکتبهشرکت بررسی شود. همچنان شرکتهایی در بازار وجود دارند که میتوان با دید بلندمدت یا حتی افق ششماهه روی آنها سرمایهگذاری کرد. بازار نیز در حال خرید سهام همین شرکتهاست و به تداوم روند مثبت در عملکرد آنها امیدوار است. این کارشناس بازار سرمایه تاکید کرد: رفتار بازار نشان میدهد که دیگر قرار نیست هر سهمی صرفا به دلیل فضای مثبت بازار خریداری شود. از این منظر، توجه سرمایهگذاران به سیاست انقباضی بانک مرکزی، افزایش نرخ بازده بدون ریسک اوراق و سایر متغیرهای اقتصادی بیشتر شده است. همه این عوامل باید در کنار یکدیگر دیده شوند و سرمایهگذار باید توانایی تحلیل و تفکیک اخبار مثبت و اثرگذار بر بازار را داشته باشد.
خانمحمدی گفت: در گذشته زمانی که نرخ بازده بدون ریسک اوراق افزایش پیدا میکرد، بازار واکنش بسیار شدیدی نشان میداد، اما اکنون شرایط متفاوت است. نرخهای فروشی که شرکتها ثبت میکنند نسبت به سالهای گذشته تفاوت قابلتوجهی دارد و بسیاری از شرکتها توانستهاند تورم را پوشش دهند و بازدهی بالاتری نسبت به نرخ بازده بدون ریسک ایجاد کنند. به همین دلیل، شرکتها نسبت به افزایش این نرخها واکنش عجیب و شدیدی نشان ندادهاند؛ مگر اینکه در گزارشهای آینده شاهد اتفاق خاصی باشیم.
رویکرد متفاوت معاملهگران
محمد غفوری، کارشناس بازارهای مالی، نیز در مورد وضعیت بازار سرمایه در روزهای آینده گفت: بازار در هفته گذشته یک رفتوبرگشت قابلتوجه را تجربه کرد. در دو هفته معاملاتی قبل از آن، بازار سرمایه بازدهی بسیار جذابی به ثبت رسانده بود؛ اما در هفتهای که گذشت، در بسیاری از نمادهای کوچک و متوسط، بخش قابلتوجهی از بازدهی بهدستآمده در دو هفته قبل پس گرفته شد. در واقع، سهامدارانی که در موج قبلی اقدام به شناسایی سود نکرده بودند، در هفته گذشته با بازاری مواجه شدند که روندی منفی را تجربه کرد و در نتیجه، بازدهی منفی در بخش قابلتوجهی از نمادها به ثبت رسید.
او افزود: در طول هفته گذشته، بسیاری از نمادها شرایط مناسبی را تجربه نکردند، اما در آخرین روز معاملاتی، فشار فروش در بخش قابلتوجهی از بازار کاهش پیدا کرد. این کاهش فشار فروش میتواند نشانهای امیدوارکننده برای معاملات هفته آینده باشد و این احتمال را مطرح کند که بازار در هفته پیش رو معاملاتی متعادلتر داشته باشد یا حتی بتواند یک هفته سبز را پشت سر بگذارد. این کارشناس ادامه داد: شرایط فعلی به گونهای نیست که بتوان گفت روند صعودی بازار سرمایه به پایان رسیده است. تا زمانی که شاخص کل بالای محدوده ۷میلیون واحد قرار دارد، نگرانی خاصی از این بابت وجود ندارد و همچنان میتوان برای بازار ظرفیت رشد در نظر گرفت. البته در چنین شرایطی، موضوع حد ضرر و همچنین داشتن سبد سرمایهگذاری متنوع، همواره باید یکی از اولویتهای اصلی سرمایهگذاران باشد.
او گفت: در شرایط فعلی، اختصاص حدود ۳۰ تا ۳۵درصد از سبد سرمایهگذاری به بازار سهام را جذاب ارزیابی میکنم و معتقدم بازار همچنان پتانسیلهای رشدی خود را حفظ کرده است. بنابراین، اگرچه نمیتوان انتظار داشت بازار بدون وقفه در مسیر صعود حرکت کند، اما هنوز ظرفیتهایی برای ادامه رشد در بازار وجود دارد. او افزود: یکی از مهمترین عواملی که میتواند در هفتههای آینده بر روند معاملات اثرگذار باشد، انتشار گزارشهای ششماهه شرکتهاست. گزارشهای مالی شرکتها از هفتههای آینده بهتدریج روی سامانه کدال منتشر خواهد شد و این گزارشها میتوانند مسیر جدیدی را برای انتخاب سهمها پیش روی سرمایهگذاران قرار دهند.
او تاکید کرد: با توجه به شرایط فعلی، انتظار ندارم بازار بار دیگر رشدی دستهجمعی مشابه آنچه در دو تا سه ماه گذشته تجربه کرد، داشته باشد. به نظر میرسد جنس رشد بازار در هفتههای آینده متفاوت باشد و تمرکز اصلی بازار بیشتر بر سهام بنیادی و شرکتهایی قرار گیرد که گزارشهای ششماهه بهتری ارائه میکنند. بنابراین، از این مرحله به بعد، کیفیت عملکرد شرکتها و وضعیت بنیادی آنها اهمیت بیشتری در معاملات خواهد داشت و احتمالا بازار به جای حرکت یکپارچه، شاهد رشد انتخابیتر نمادها خواهد بود.
