چرا حقیقیها در صف فروش ایستادند؟
دو سکانس از چرخش بورس
معاملات نخستین روز هفته در بورس تهران برخلاف فضای پرتکاپوی روزهای قبل، با نوسان و احتیاط بیشتری دنبال شد و شاخص کل در نهایت تنها ۱۴۳واحد افزایش یافت و شاخص هموزن نیز با رشد ۰.۱درصدی، هفدهمین روز متوالی صعود خود را به ثبت رساند.
در جریان معاملات روز شنبه، نکته قابلتوجه بازار خروج حدود ۳هزار و ۴۰۰میلیارد تومان پول حقیقیها بود. این میزان خروج پول در شرایطی رخ داد که بورس در هفته گذشته عملکردی پرقدرت داشت و شاخصها در مسیر صعودی قرار گرفته بودند.
بسیاری از کارشناسان معتقدند بخشی از معاملهگران که در هفتههای اخیر از رشد قیمت سهام بازدهی کسب کردهاند، اکنون با رسیدن شاخص به سطوح بالاتر، ترجیح میدهند بخشی از سود خود را شناسایی کنند و تا روشنتر شدن فضای پیش رو، از افزایش ریسک خودداری کنند. اما از طرفی گروهی دیگر همچنان به ارزندگی سهام و ادامه روند صعودی امیدوارند و کاهش قیمتها را فرصتی برای ورود یا افزایش وزن سهام خود میدانند.
ابهام بورسی
این دوگانگی در رفتار سرمایهگذاران میتواند یکی از دلایل افزایش نوسان بازار در مقطع فعلی باشد. از یک سو، رشدهای اخیر انتظارات مثبتی را در میان معاملهگران ایجاد کرده و از سوی دیگر، نزدیک شدن به سطوح حساس شاخص و تحولات سیاسی، قدرت تصمیمگیری سرمایهگذاران را با تردید مواجه کرده است.
ازاینرو، جریان پول حقیقیها اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ چراکه تداوم خروج پول میتواند نشانهای از افزایش احتیاط باشد، درحالیکه بازگشت پول به بازار میتواند بخشی از نگرانیها را کاهش دهد. به این ترتیب تا زمانی که تصویر روشنی از وضعیت متغیرهای اثرگذار شکل نگیرد، نمیتوان انتظار داشت رفتار معاملهگران مانند هفته گذشته یکدست و کمنوسان باشد.
در همین رابطه، محمد غفوری، کارشناس بازارهای مالی، در گفتوگو با «دنیایاقتصاد» اظهار کرد: در جریان دادوستدهای دیروز، حدود ۱۰۹میلیارد برگه سهم در بازار مورد معامله قرار گرفت و ارزش معاملات نیز به حدود ۳۹ هزار و ۵۰۰میلیارد تومان رسید. در نهایت حدود ۳هزار و ۴۰۰میلیارد تومان خروج پول از بازار ثبت شد. این ارقام نشان میدهد که اگرچه حجم قابلتوجهی از سهام در بازار جابهجا شده، اما سمت فروش در جریان معاملات دست بالا را پیدا کرده و بخشی از سرمایهگذاران ترجیح دادهاند در شرایط فعلی از میزان ریسک خود در بازار بکاهند.
او گفت: در روز گذشته تقابل بسیار سنگینی میان خریداران و فروشندگان شکل گرفت؛ بهطوریکه حدود ۵۵درصد بازار در محدوده مثبت و ۴۵درصد نمادها در محدوده منفی معامله شدند.
این ترکیب نشان میدهد که بازار با وجود قرار گرفتن بخش عمده نمادها در محدوده مثبت، از یکدستی لازم برخوردار نبود و معاملهگران در تصمیمگیری برای ادامه مسیر با تردید مواجه بودند. به همین دلیل، فضای معاملاتی روز شنبه را باید بازاری نوسانی دانست که در آن نه خریداران توانستند برتری قاطعی ایجاد کنند و نه فروشندگان موفق شدند کلیت بازار را تحت فشار قرار دهند.
این کارشناس بازار سرمایه افزود: وضعیت معاملات دیروز تا حدی برخلاف انتظاراتی بود که برای نخستین روز معاملات هفته وجود داشت. انتظار میرفت بازار در شروع هفته واکنش مثبت و قدرتمندی نشان دهد، اما روند معاملات چنین پیشبینیای را تایید نکرد. شاخص کل بورس در ابتدای معاملات حدود ۳۰ هزار واحد رشد کرد، اما در ادامه بخش قابلتوجهی از این افزایش را پس گرفت و در نهایت در محدوده صفر تابلو و تقریبا بدون تغییر به کار خود پایان داد. شاخص هموزن نیز رشد بسیار محدودی را تجربه کرد. بنابراین، آنچه در پایان معاملات باقی ماند، بیشتر تصویری از نوسان و کشمکش میان دو گروه خریدار و فروشنده بود تا ادامه قدرتمند روند صعودی هفتههای گذشته.
او ادامه داد: به نظر میرسد رسیدن شاخص کل به محدوده ۵میلیون و ۷۰۰هزار واحد، این سطح را به یک مقاومت مهم برای بازار تبدیل کرده است. در حال حاضر شاخص در محدودهای قرار گرفته که عبور از آن نیازمند قدرت بیشتری از سوی خریداران است. از نظر تکنیکی، بازار باید بتواند در معاملات روزهای آینده خود را بالای سطح ۵میلیون و ۷۷۰ هزار واحد تثبیت کند. تا زمانی که این اتفاق رخ نداده است، نمیتوان انتظار رشد مداوم و بدون وقفه شاخص کل را در کوتاهمدت داشت. بنابراین، رفتار شاخص در این محدوده میتواند اهمیت زیادی در تعیین مسیر بعدی بازار داشته باشد.
محمد غفوری افزود: در کنار این مقاومت، بازار همچنان با ریسکهای سیستماتیک نیز مواجه است و یکی از مهمترین متغیرهایی که باید در روزهای آینده مورد توجه قرار گیرد، پایان مهلت ۶۰روزه است. این موضوع میتواند در شرایط فعلی که بازار بیش از هر زمان دیگری تحتتاثیر اخبار و تحولات سیاسی قرار دارد، وزن قابلتوجهی در تصمیمگیری سرمایهگذاران داشته باشد. در واقع، معاملهگران اکنون تنها به متغیرهای بنیادی یا نمودار شاخص نگاه نمیکنند و اخبار سیاسی و چشمانداز تحولات پیش رو نیز در تصمیمهای آنها نقش پررنگی دارد.
او گفت: اتفاقی که در معاملات دیروز مشاهده شد، نشان میدهد بازار به ریسکهای پیش رو وزن میدهد. تقابل شدید خریداران و فروشندگان را میتوان بخشی از همین رفتار دانست. گروهی از سرمایهگذاران که در هفتههای گذشته بازدهی مناسبی به دست آوردهاند، در شرایط فعلی ترجیح میدهند بخشی از سود خود را شناسایی کنند یا دستکم میزان ریسک سبد خود را کاهش دهند. در مقابل، خریدارانی نیز در بازار حضور دارند که همچنان به ادامه روند صعودی امیدوارند و در قیمتهای فعلی حاضر به خرید هستند. همین تفاوت در نگاه سرمایهگذاران موجب شده بازار در شرایطی قرار بگیرد که مسیر حرکت آن در کوتاهمدت چندان قابل پیشبینی نباشد.
این کارشناس بازار سرمایه تاکید کرد: در چنین فضایی، خروج بیش از ۳هزار و ۳۰۰میلیارد تومان پول را نمیتوان نادیده گرفت. البته این اتفاق به معنای تغییر کامل روند بازار نیست، اما نشان میدهد بخشی از سرمایهگذاران نسبت به ادامه صعود با احتیاط بیشتری رفتار میکنند. به همین دلیل، علاوه بر سطح ۵میلیون و ۷۷۰هزار واحدی، رفتار حقیقیها نیز یکی از متغیرهایی است که میتواند تصویر روشنتری از میزان اطمینان سرمایهگذاران به ادامه مسیر بازار ارائه کند. اگر بازار بتواند همزمان با عبور از مقاومت پیش رو، جریان ورود نقدینگی را نیز احیا کند، میتوان انتظار داشت بخشی از تردیدهای فعلی کاهش یابد؛ در غیر این صورت، افزایش عرضه و نوسان در سطوح فعلی همچنان محتمل خواهد بود.
