هشتمین روز متوالی افت شاخص کل در تالار شیشهای؛
بازگشت بورس از مسیر اصلاح؟
افت شاخص در سایه تداوم خروج نقدینگی
روند نزولی بورس تهران در معاملات روز گذشته نیز ادامه یافت و نماگر اصلی بازار سهام هشتمین افت متوالی خود را ثبت کرد. شاخص کل با کاهش ۰.۴۶درصدی در سطح ۴میلیون و ۷۵۵هزار واحدی ایستاد و شاخص هموزن نیز با افت ۰.۰۹ درصدی به یکمیلیون و ۳۰۱هزار واحد رسید. در همین حال، سرمایهگذاران حقیقی نیز برای هشتمین روز پیاپی فروشنده بودند و حدود ۲هزار و ۷۰۰میلیارد تومان سرمایه از بازار خارج کردند.
به این ترتیب، مجموع خروج پول توسط سرمایهگذاران حقیقی طی هشت روز اخیر به حدود ۳۳ هزار و ۸۰۰میلیارد تومان رسیده است؛ آماری که همچنان از تداوم احتیاط فعالان بازار نسبت به چشمانداز کوتاهمدت بورس حکایت دارد. در هفته گذشته نیز نگرانی از افزایش ریسکهای سیستماتیک، مهمترین عامل تشدید عرضهها در بازار بود.
همین موضوع موجب شد شاخص کل طی روزهای اخیر بخش قابلتوجهی از رشد ماههای گذشته را اصلاح کند و فضای معاملات بیش از هر زمان دیگری تحتتاثیر انتظارات سیاسی قرار گیرد. با این حال، رفتار بازار در معاملات اخیر نشان میدهد که شدت هیجان فروش نسبت به روزهای نخست این موج نزولی کاهش یافته است.
نشانههای تغییر رفتار بازار
اگرچه شاخصها همچنان در محدوده منفی نوسان میکنند، اما جزئیات معاملات تصویر متفاوتی را به نمایش میگذارد. در پایان معاملات روز گذشته، ۵۶درصد از نمادهای بورسی در محدوده مثبت به کار خود پایان دادند؛ اتفاقی که در شرایط افت شاخص کل، میتواند به معنای کاهش تمرکز فروش و بهبود تدریجی وضعیت در بخش وسیعی از بازار باشد. از سوی دیگر، اختلاف محسوس عملکرد شاخص کل و شاخص هموزن نیز نشان میدهد که فشار فروش بیشتر بر نمادهای بزرگ و شاخصساز متمرکز بوده و بسیاری از شرکتهای کوچکتر توانستهاند شرایط متعادلتری را تجربه کنند.
همچنین حفظ ارزش معاملات خرد در کانال ۲۷همت نیز نکته قابلتوجه دیگری است. معمولا در پایان یک روند نزولی فرسایشی، ارزش معاملات به شدت افت میکند و بازار وارد رکود میشود؛ اما تداوم گردش نقدینگی در سطوح نسبتا مناسب نشان میدهد که بخشی از سرمایهگذاران همچنان در حال رصد فرصتهای خرید هستند و بازار به طور کامل با کمبود تقاضا مواجه نشده است.
پیشنیازهای بازگشت روند صعودی
تجربه بورس تهران نشان میدهد که پایان روندهای نزولی معمولا به صورت ناگهانی رخ نمیدهد، بلکه ابتدا فشار فروش کاهش مییابد، سپس بازار وارد فاز تعادل میشود و در ادامه با افزایش تدریجی تقاضا، مسیر صعودی آغاز میشود. کاهش خروج پول توسط سرمایهگذاران حقیقی، افزایش ارزش معاملات، تشکیل کفهای قیمتی معتبر و بهبود نسبت نمادهای مثبت به منفی، از مهمترین نشانههایی هستند که معمولا پیش از تغییر روند مشاهده میشوند.
با این حال، مهمترین متغیر اثرگذار بر بورس در شرایط فعلی همچنان ریسکهای سیستماتیک است. تا زمانی که ابهامات سیاسی و امنیتی بر فضای سرمایهگذاری سایه افکنده باشد، احتمال بازگشت پرقدرت نقدینگی به بازار سهام محدود خواهد بود. در مقابل، هرگونه کاهش تنشهای سیاسی و افزایش اطمینان نسبت به متغیرهای کلان میتواند به سرعت انتظارات سرمایهگذاران را تغییر دهد؛ زیرا بسیاری از سهام پس از اصلاح اخیر، از منظر ارزندگی بنیادی در سطوح جذابتری قرار گرفتهاند.
از این رو، اگرچه افت هشتروزه شاخص کل همچنان تصویر کلی بازار را منفی نشان میدهد، اما برخی متغیرهای درونی بازار حاکی از آن است که شدت موج نزولی نسبت به روزهای ابتدایی کاهش یافته است. در صورتی که این نشانهها در روزهای آینده با کاهش خروج نقدینگی، افزایش تقاضا و فروکش کردن ریسکهای بیرونی همراه شود، میتوان انتظار داشت بورس به تدریج از فاز اصلاحی فاصله گرفته و وارد مرحله جدیدی از تعادل و سپس رشد شود.
