رکوردشکنی ورود روزانه پول با تزریق حدود ۹ همت پول توسط حقیقیها به بورس
بورس در مرز ۵ میلیونی
علی عبدالمحمدی: بورس تهران در معاملات روز گذشته با ثبت یکی از قدرتمندترین رشدهای روزانه سال جاری، در آستانه فتح ابرکانال 5 میلیون واحدی قرار گرفت. رشد بیش از ۳درصدی شاخص کل، ثبت بیشترین میزان ورود پول حقیقیها در یک روز معاملاتی و شکلگیری صفهای خرید سنگین، نشاندهنده تغییر محسوس انتظارات سرمایهگذاران پس از انتشار اخبار مثبت از روند مذاکرات ایران و آمریکا بود. در شرایطی که بازارهای موازی نیز به این اخبار واکنش نشان دادند؛ بار دیگر تجربه تاریخی واکنش بورس به توافق هستهای سال۱۳۹۴ مورد توجه فعالان بازار قرار گرفته است.
رکوردشکنیهای پیدرپی بورس
معاملات روز گذشته بورس تهران با جهش نماگرهای اصلی بازار همراه شد. شاخص کل بورس با رشد 3.35درصدی، بیشترین رشد روزانه خود در سال جاری را به ثبت رساند و در سطح ۴میلیون و ۹۸۰هزار واحدی قرار گرفت. به این ترتیب، این نماگر تنها چند قدم تا ورود به ابرکانال ۵میلیون واحدی فاصله دارد؛ سطحی که میتواند بهعنوان یک نقطه عطف تاریخی در کارنامه بورس تهران ثبت شود. در همین حال، شاخص هموزن نیز با رشد 2.86درصدی همراه شد و به محدوده یکمیلیون و ۳۳۶هزار واحد رسید. عملکرد این دو شاخص از ابتدای سال نشان میدهد که موج صعودی اخیر تنها محدود به نمادهای بزرگ بازار نبوده و بخش قابلتوجهی از شرکتهای کوچک و متوسط نیز از روند صعودی بازار منتفع شدهاند.
بر این اساس، بازدهی شاخص کل از ابتدای سال به ۳۴درصد رسیده و شاخص هموزن نیز رشد ۴۰درصدی را تجربه کرده است. در کنار رشد قیمتها، جریان نقدینگی نیز رکوردهای جدیدی را ثبت کرد. سرمایهگذاران حقیقی در معاملات روز گذشته حدود ۹هزارمیلیارد تومان پول جدید وارد بازار سهام کردند تا مجموع ورود پول حقیقیها در ۱۹روز معاملاتی سال جاری از مرز ۷۷هزارمیلیارد تومان عبور کند. این میزان ورود نقدینگی، یکی از کمسابقهترین دورههای ورود سرمایه حقیقیها به بورس تهران را رقم زده است. همچنین ارزش معاملات خرد بازار سهام در محدوده ۱۵ هزارمیلیارد تومان قرار گرفت. از سوی دیگر، در پیشگشایش معاملات روز گذشته، مجموع ارزش سفارشهای خرید در صفهای خرید نمادهای مختلف به حدود ۶۰هزارمیلیارد تومان رسید که رکوردی بیسابقه در تاریخ معاملات بازار سهام محسوب میشود.
بازارها به استقبال توافق رفتند
محرک اصلی جهش روز گذشته بورس، انتشار اخبار مثبت درباره حصول توافق میان ایران و آمریکا بود. فعالان بازار سهام که در هفتههای گذشته نسبت به چشمانداز کاهش ریسکهای سیاسی خوشبینتر شده بودند، با مخابره سیگنالهای جدید، واکنش مثبتی نشان دادند. در همین راستا، همزمان با افزایش تقاضا در بورس، بازارهای موازی نیز تغییر مسیر دادند. افت نرخ دلار به پلههای ابتدایی کانال ۱۶۰هزار تومان و کاهش قیمت طلای ۱۸عیار به کانال ۱۶میلیون تومان از جمله واکنشهای بازارهای دارایی به اخبار سیاسی اخیر بود. بر اساس اعلام شورای عالی امنیت ملی، تاریخ امضای یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا ۲۹ خرداد عنوان شده است. انتشار این خبر، بار دیگر نگاه فعالان اقتصادی را به تجربه توافق هستهای سال۱۳۹۴ معطوف کرده است؛ دورهای که بورس تهران در واکنش به کاهش ریسکهای سیاسی، یکی از دورههای صعودی مهم خود را تجربه کرد.
تکرار تجربه برجام؟
بررسی عملکرد بازار سهام پس از توافق برجام در سال۱۳۹۴ نشان میدهد که بورس در نیمه دوم آن سال واکنش قابلتوجهی به این رویداد داشت. توافق هستهای در تیرماه۱۳۹۴ منعقد شد و از دیماه همان سال وارد مرحله اجرایی شد. در نیمه دوم سال۱۳۹۴، شاخص کل بورس حدود ۳۰درصد رشد کرد و شاخص هموزن نیز افزایش ۴۰درصدی را تجربه کرد. این در حالی بود که دلار در همین بازه زمانی تنها حدود یکدرصد افزایش قیمت داشت. این موضوع نشان میدهد که بخش قابلتوجهی از بازدهی بازار سهام در آن مقطع نه از محل رشد نرخ ارز، بلکه از محل تغییر انتظارات نسبت به آینده اقتصادی کشور و کاهش ریسکهای سیاسی شکل گرفت.
در میان صنایع بورسی نیز گروه خودرو و ساخت قطعات بیشترین بهره را از فضای پسابرجام برد. شاخص این صنعت در نیمه دوم سال۱۳۹۴ رشد ۱۶۴درصدی را تجربه کرد و برخی نمادهای خودرویی نیز افزایش قیمت بیش از ۳۰۰درصدی را به ثبت رساندند. پس از صنعت خودرو، گروه محصولات چوبی با رشد ۱۵۲درصدی و محصولات فلزی با افزایش ۱۰۴درصدی، بهترین عملکرد را در میان صنایع بورسی داشتند. با این حال، تجربه سالهای بعد نشان داد که اثر توافقهای سیاسی بر بازار سهام لزوما پایدار نیست و تداوم رشد بورس نیازمند بهبود متغیرهای بنیادی اقتصاد است.
در سال۱۳۹۵، افزایش نرخ بهره بدون ریسک و همچنین نگرانیها درباره احتمال خروج دولت آمریکا از برجام، فضای متفاوتی را برای بازار سهام رقم زد. در نتیجه، روند صعودی بورس که در نیمه دوم سال۱۳۹۴ شکل گرفته بود، ادامهدار نشد و شاخص کل در پایان سال۱۳۹۵ بازدهی منفی را ثبت کرد. اکنون نیز بازار سهام در شرایطی به استقبال اخبار مذاکرات رفته است که تجربه گذشته نشان میدهد کاهش ریسکهای سیاسی میتواند موتور اولیه رشد بازار باشد، اما تداوم این مسیر به عواملی همچون سیاستگذاری اقتصادی، وضعیت سودآوری شرکتها و چشمانداز متغیرهای کلان وابسته خواهد بود.
