عبور بورس از 11 دیوار مقاومتی

به نظر می‌رسد بازار سهام به عنوان یکی از ارزنده ترین بازارهای مالی پس از بازگشایی در حال رکورد‌زنی‌های پی در پی است. پیشروی انتظارات تورمی از نهم اسفندماه و عقب‌نشینی بازارهای ارز و طلا، بورس را صدرنشین بازارها از ابتدای سال کرده است. از ابتدای ۱۴۰۵ تاکنون، دلار آزاد ۱۱ درصد، طلا منفی ۳درصد، شاخص کل ۳۰درصد و شاخص هموزن ۳۶ درصد بازدهی کسب کرده‌اند. بازار سهام در شرایطی چنین جهشی را تجربه کرد که همچنان بیش از ۳۰ نماد به دلیل بررسی آثار جنگ، ارزیابی خسارات و ارائه اطلاعات تکمیلی متوقف هستند. به عبارت دیگر، شاخص کل در حالی رکوردهای تازه را ثبت کرده که هنوز همه ظرفیت بازار به چرخه معاملات بازنگشته است. این موضوع نشان می‌دهد، موتور صعود اخیر متکی به چند نماد خاص نبوده و بخش بزرگی از بازار در این حرکت نقش داشته‌اند.

 ورق بورس چگونه برگشت؟

ورود مستمر پول حقیقی‌ها  به بازار سهام نیز یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این دوره بوده است. از ابتدای سال و در ۱۸ روز معاملاتی بیش از ۶۸ همت وارد تالار شیشه‌ای شده است. در شرایطی که طی ماه‌های گذشته بخش قابل‌توجهی از سرمایه‌ها راهی بازارهایی نظیر طلا، ارز و صندوق‌های مبتنی بر طلا شده بود، پس از بازگشایی بورس، بخشی از این منابع مسیر خود را تغییر دادند. ورود ده‌ها هزار‌میلیارد تومان پول حقیقی‌ها در کمتر از یک ماه، نشان می‌دهد؛ سطح انتظارات فعالان بازار نسبت به آینده سهام تغییر کرده است. بسیاری از تحلیلگران معتقدند؛ بخشی از این خوش‌بینی به چشم‌انداز تحولات سیاسی و کاهش ریسک‌های سیستماتیک بازمی‌گردد. گروهی دیگر نیز می‌گویند؛ بورس در سال‌های گذشته به اندازه‌ای از سایر بازارها جامانده بود که حتی بدون تغییرات سیاسی نیز ظرفیت رشد قابل‌توجهی داشت. در واقع، ترکیب ارزندگی سهام، رشد سودآوری شرکت‌ها، تورم بالا و امید به کاهش تنش‌ها، زمینه شکل‌گیری موج جدید تقاضا را فراهم کرده است. اکنون پس از فتح ۱۱ کانال در ۱۸ روز معاملاتی، پرسشی که مطرح می‌شود؛ این است که روند مذکور تا کجا ادامه دارد؟ پاسخ این سوال تا حد زیادی به توان بازار در جذب عرضه‌ها، تداوم ورود پول و همچنین تحولات سیاسی وابسته است. با این حال، آنچه تاکنون رخ داده یک پیام روشن دارد؛ بازاری که بسیاری آن را بزرگ‌ترین بازنده سال گذشته می‌دانستند، پس از بازگشایی به یکی از پربازده‌ترین بازارهای کشور تبدیل شده و کانال‌هایی را فتح کرده که تا چند هفته قبل دست‌نیافتنی به نظر می‌رسیدند.

از منظر تکنیکال، بسیاری از کارشناسان پیش از بازگشایی بازار معتقد بودند محدوده‌های ۴‌میلیون و سپس ۴.۵‌میلیون واحدی، مهم‌ترین مقاومت‌های پیش روی شاخص کل خواهند بود. این سطوح به دلیل سابقه تاریخی معاملات، تراکم عرضه و همچنین بار روانی بالایی که برای فعالان بازار داشتند، به عنوان موانع جدی ادامه رشد بورس شناخته می‌شدند. با این حال، ورود پرقدرت پول حقیقی‌ها و غلبه تقاضا بر عرضه موجب شد؛ شاخص کل نه تنها از کانال ۴‌میلیون واحد عبور کند، حتی مقاومت مهم ۴.۵‌میلیون واحدی را نیز با سرعتی فراتر از انتظار پشت سر بگذارد. عبور از این سطوح، از نگاه تحلیلگران، نشانه‌ای از قدرت روند صعودی اخیر و تغییر انتظارات معامله‌گران نسبت به آینده بازار محسوب می‌شود.

دیوار فروریخته

همان‌طور که توضیح داده شد، قبل از آغاز رالی اخیر، بسیاری از تحلیلگران محدوده ۴ تا ۴.۵‌میلیون واحد را «دیوار مقاومتی» شاخص کل می‌دانستند. سطوحی که انتظار می‌رفت با افزایش عرضه و شناسایی سود معامله‌گران، مسیر صعود بورس را با وقفه مواجه کند. در جریان معاملات دیروز نیز شاخص کل با رشد۲.۶۱ درصدی به سطح ۴‌میلیون و ۸۱۸ هزار واحد رسید. و تنها۴درصد تا ابرکانال ۵‌میلیونی فاصله دارد. از سویی گفت‌وگوی «دنیای اقتصاد» با تحلیلگران بازارهای مالی نیز حاکی از آن است که شاخص کل تا کانال ۵‌میلیون واحدی مسیر همواری در پیش دارد. در همین رابطه فردین آقابزرگی، کارشناس بازارهای مالی گفت:عبور شاخص کل از محدوده ۴.۵‌میلیون واحد در تاریخ ۱۹ خردادماه، رکورد جدیدی برای بورس نبود و سیگنالی مهم درباره قدرت روند صعودی بازار مخابره کرد. از همان زمانی که شاخص توانست مقاومت تاریخی ۴.۵‌میلیون واحدی را با حجم بالای معاملات و ورود پول حقیقی‌ها پشت سر بگذارد، مشخص شد که مسیر حرکت شاخص به سمت کانال ۵‌میلیون واحد با مانع جدی مواجه نخواهد بود.

او افزود: در تحلیل‌های تکنیکال، برخی سطوح اعداد روانی هستند و برخی دیگر از نظر رفتاری اهمیت دارند. محدوده ۴.۵‌میلیون واحد در دسته دوم قرار داشت. یعنی علاوه بر اهمیت تاریخی، سطح انتظارات بازار می‌توانست در عبور شاخص از اوج تاریخی اثرگذار باشد. بازار زمانی که توانست این سطح را با قدرت پشت سر بگذارد، در واقع نشان داد که  تقاضا از توان کافی برای جذب عرضه‌ها برخوردار است.

این کارشناس ادامه داد: برخلاف برخی دوره‌های گذشته که رشد شاخص بیشتر بر پایه هیجان شکل می‌گرفت، رالی اخیر تا حد زیادی بر مبنای متغیرهای بنیادی استوار بوده است. بسیاری از شرکت‌های بورسی هنوز هم نسبت قیمت به سود مناسبی دارند و در مقایسه با نرخ تورم، ارزش جایگزینی دارایی‌ها و حتی بازارهای موازی، در سطوح ارزنده‌ای معامله می‌شوند. به همین دلیل بخش مهمی از فعالان حرفه‌ای بازار معتقدند؛ بورس هنوز تمام ظرفیت رشد خود را تخلیه نکرده است. فردین آقابزرگی خاطرنشان کرد: در ماه‌های گذشته بازار سهام به دلیل ریسک‌های سیاسی و فضای نامطمئن اقتصادی، از سایر بازارها عقب ماند. اکنون بخشی از رشد اخیر را باید جبران همین جاماندگی دانست. به همین دلیل دستیابی شاخص به محدوده ۵ ‌میلیون واحد،  هدف دور از دسترسی نیست و ادامه طبیعی روندی است که از زمان بازگشایی بازار شکل گرفته است.

این تحلیلگر در عین حال تاکید کرد که نباید انتظار داشت بازار بدون وقفه و به صورت خطی رشد کند. هر روند صعودی قدرتمندی در مسیر خود با دوره‌های استراحت، نوسان و شناسایی سود همراه می‌شود و این موضوع نگران‌کننده نیست و برای حفظ سلامت روند ضروری است. بنابراین ممکن است در مقاطع مختلف شاهد افزایش عرضه‌ها یا اصلاح‌های کوتاه‌مدت باشیم، اما تا زمانی که جریان ورود پول در بازار برقرار باشد و متغیرهای بنیادی تغییر محسوسی نکنند، این اصلاح‌ها بیشتر جنبه تنفس بازار را خواهند داشت.

به اعتقاد این کارشناس، آنچه در شرایط فعلی اهمیت دارد، حفظ اعتماد سرمایه‌گذاران و تداوم ورود پول به بازار است. تجربه هفته‌های اخیر نشان داده هر زمان عرضه‌ها افزایش یافته، تقاضا توان جذب آن را داشته است. بنابراین حتی اگر بازار در کوتاه‌مدت وارد فاز اصلاح یا نوسان شود، نشانه‌ای از تغییر روند کوتاه‌مدت بورس مشاهده نمی‌شود و مسیر دستیابی به کانال ۵‌ میلیون واحد همچنان در دسترس ارزیابی می‌شود.