پناهگاه جدید انتظارات تورمی؟

 دهمین روز سبز بورس

رشد بازار سهام همچنان ادامه‌دار است و در معاملات روز سه‌شنبه، شاخص کل بورس تهران با افزایش ۱.۰۳درصدی به سطح ۴‌میلیون و ۳۴۴هزار واحد رسید. شاخص هموزن نیز با رشد ۰.۹درصدی در محدوده یک‌میلیون و ۱۶۰هزار واحد آرام گرفت. به این ترتیب بازار سهام در هر ۱۰روز معاملاتی سپری‌شده از سال جاری با رشد نماگرهای اصلی همراه بوده است. بررسی عملکرد شاخص‌ها نشان می‌دهد که شاخص هموزن با رشد ۲۲درصدی از ابتدای سال، بازدهی بیشتری نسبت به شاخص کل و شاخص کل فرابورس ثبت کرده است. شاخص کل بورس و شاخص کل فرابورس نیز در همین بازه زمانی حدود ۱۷درصد افزایش ارتفاع را تجربه کرده‌اند. برتری شاخص هموزن بیانگر آن است که رونق اخیر تنها محدود به چند نماد بزرگ بازار نبوده و بخش قابل‌توجهی از شرکت‌های کوچک‌تر نیز در این روند صعودی مشارکت داشته‌اند. در سمت جریان نقدینگی نیز آمارها از تداوم ورود پول حقیقی‌ها حکایت دارند. روز گذشته بیش از ۴هزار‌میلیارد تومان پول توسط سرمایه‌گذاران حقیقی وارد گردونه معاملات سهام شد تا مجموع ورود پول حقیقی‌ها در ۱۰روز معاملاتی نخست سال به حدود ۴۰هزار‌میلیارد تومان برسد.

این میزان ورود سرمایه را می‌توان یکی از مهم‌ترین نشانه‌های افزایش خوش‌بینی فعالان بازار نسبت به آینده بورس دانست. ارزش معاملات خرد نیز در دو روز اخیر در کانال ۲۷ تا ۲۸ هزار‌میلیارد تومان قرار گرفته است. ثبت چنین ارقامی نشان می‌دهد با وجود افزایش عرضه‌ها، همچنان تقاضای قدرتمندی در بازار حضور دارد. البته کاهش تعداد نمادهای مثبت نسبت به روزهای ابتدایی رشد بازار، بیانگر آن است که بخشی از سهامداران پس از جبران زیان‌های گذشته یا دستیابی به بازدهی مناسب، اقدام به شناسایی سود کرده‌اند. در همین حال، صندوق‌های اهرمی نیز بار دیگر معاملات خود را در محدوده صف خرید به پایان رساندند. تداوم تقاضا برای این ابزارهای پرریسک از نگاه بسیاری از فعالان بازار به منزله استمرار انتظارات صعودی در بورس تلقی می‌شود. همچنین بخش عمده ورود پول حقیقی‌ها همچنان به سمت شرکت‌های بزرگ و شاخص‌ساز بازار هدایت شده است.

 بازگشت تورم به دور تند

همزمان با رونق بازار سهام، انتشار آمارهای تورمی اردیبهشت‌ماه نیز توجه فعالان اقتصادی را به خود جلب کرد. بانک مرکزی و مرکز آمار ایران پس از چند روز تاخیر، آمارهای رسمی تورم را منتشر کردند؛ آمارهایی که از تشدید محسوس فشارهای قیمتی در اقتصاد کشور حکایت دارند. بر اساس گزارش بانک مرکزی، تورم نقطه‌ به‌ نقطه اردیبهشت‌ماه به ۷۷.۲درصد رسید که نسبت به ماه قبل ۱۰.۲واحد درصد افزایش یافته است. همچنین تورم ماهانه به ۸.۵درصد رسید که بالاترین سطح از زمان حذف ارز ترجیحی در خرداد۱۴۰۱ محسوب می‌شود. در سوی دیگر، مرکز آمار ایران نیز تورم نقطه‌ به ‌نقطه را ۸۳.۴درصد و تورم ماهانه را ۸.۸درصد اعلام کرد. جزئیات گزارش‌ها نیز نگران‌کننده است. تورم کالاها برای نخستین‌بار سه‌رقمی شده و به ۱۱۳.۸ درصد رسیده است. همچنین تورم گروه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها در گزارش مرکز آمار به حدود ۱۳۰درصد رسیده که بیانگر فشار شدید هزینه‌های زندگی بر خانوارها است. کارشناسان رشد نرخ ارز، اختلال در تجارت خارجی، آسیب به برخی زیرساخت‌های تولیدی، تشدید انتظارات تورمی و احتمال افزایش رشد نقدینگی را از مهم‌ترین عوامل جهش اخیر تورم می‌دانند. در چنین فضایی، انتظارات تورمی بار دیگر در اقتصاد تقویت شده و سرمایه‌گذاران در جست‌وجوی دارایی‌هایی هستند که بتوانند ارزش سرمایه آنها را در برابر کاهش قدرت خرید پول حفظ کنند.

 چرا بورس مورد توجه قرار گرفته است؟

رابطه میان تورم و بازار سهام همواره یکی از موضوعات مهم اقتصاد ایران بوده است. در دوره‌های تورمی، سرمایه‌گذاران معمولا به سمت دارایی‌هایی حرکت می‌کنند که ظرفیت حفظ ارزش پول را داشته باشند. در سال‌های گذشته این نقش عمدتا بر عهده بازارهایی همچون ارز، طلا و مسکن بوده است؛ اما شرایط کنونی بازار سهام تفاوت‌هایی با گذشته دارد. بخش مهمی از شرکت‌های بورسی دارای دارایی‌های واقعی، موجودی کالا، زمین، ساختمان یا درآمدهای وابسته به نرخ ارز هستند. از این رو افزایش سطح عمومی قیمت‌ها و رشد نرخ ارز در بلندمدت می‌تواند خود را در صورت‌های مالی این شرکت‌ها نشان دهد. علاوه بر این، بسیاری از فعالان بازار معتقدند ارزش‌گذاری بخشی از سهام بازار هنوز بر مبنای دلارهایی پایین‌تر از نرخ‌های جاری اقتصاد انجام می‌شود؛ موضوعی که از نگاه آنان به معنای باقی ماندن ظرفیت رشد در برخی نمادها است. در نتیجه، همزمانی ورود نقدینگی حقیقی‌ها، رشد ارزش معاملات، افزایش انتظارات تورمی و سطوح بالای تورم باعث شده بورس تهران بیش از گذشته به‌عنوان یکی از گزینه‌های حفظ ارزش دارایی‌ها مطرح شود. هرچند تداوم این روند همچنان به متغیرهایی نظیر سیاستگذاری اقتصادی، وضعیت نقدینگی، نرخ ارز و تحولات سیاسی وابسته است؛ اما شواهد فعلی نشان می‌دهد که بازار سهام در نگاه بخش قابل‌توجهی از سرمایه‌گذاران به یکی از مهم‌ترین پناهگاه‌های تورمی اقتصاد ایران تبدیل شده است.