بورس ۱۵۰میلیارد دلاری در دسترس است؟
بخشی از این اثر به رشد نرخ دلار نیمایی مربوط میشود که در ماههای گذشته اتفاق افتاده است و بخشی دیگر به انتظاراتی بازمیگردد که نسبت به روند آتی نرخ ارز در اقتصاد ایران وجود دارد. تحریمها، تنشهای سیاسی، جنگ و سایر متغیرهای کلان اقتصادی موجب شدهاند چشمانداز نرخ ارز همچنان صعودی ارزیابی شود و همین مساله بر ارزشگذاری شرکتها و انتظارات سرمایهگذاران اثرگذار بوده است. اکثر نمادهای بورسی در حال رشد هستند و به نظر میرسد، بخش مهمی از این موضوع به محدودیت دامنه نوسان بازمیگردد. دامنه نوسان اجازه نمیدهد قیمتها بهصورت طبیعی و متناسب با عرضه و تقاضا تعدیل شوند. در نتیجه، برخی نمادها با صفهای خرید سنگین مواجه میشوند و امکان ورود همه متقاضیان به آن سهمها فراهم نیست. در چنین شرایطی، بخشی از سرمایهگذاران که موفق به خرید سهام مورد نظر خود نمیشوند، به سمت نمادهای دیگر حرکت میکنند؛ حتی اگر آن نمادها از نظر بنیادی یا چشمانداز سودآوری، کیفیت پایینتری داشته باشند. این جابهجایی نقدینگی موجب میشود رشد قیمتها بهصورت فراگیر در سطح بازار گسترش پیدا کند و تقریبا تمامی نمادها از این موج صعودی منتفع شوند. البته فارغ از اثر دامنه نوسان، باید توجه داشت که بخش عمده شرکتهای بورسی بهنوعی از تورم و افزایش نرخ ارز منتفع میشوند. به همین دلیل رشد عمومی قیمتها و افزایش ارزش داراییها میتواند زمینه رشد بخش بزرگی از بازار سهام را فراهم کند.
پیشبینی دقیق زمان پایان روندهای صعودی همواره دشوار است و نمیتوان با قطعیت درباره آن اظهار نظر کرد. با این حال، آنچه در شرایط فعلی اهمیت دارد، جریان ورود نقدینگی به بازار است. تا زمانی که ورود پول به بازار سرمایه ادامه داشته باشد، میتوان انتظار داشت روند رشد قیمتها نیز تداوم پیدا کند. برآورد شخصی من این است که بازار سرمایه تا محدوده ارزش بازار ۱۵۰میلیارد دلاری همچنان ظرفیت رشد دارد. البته این برآورد مشروط به حفظ شرایط فعلی و تداوم ورود نقدینگی است. در کنار این موضوع، نباید ریسکهای سیاسی و نظامی را نادیده گرفت. یکی از مهمترین ابهامات پیش روی بازار، احتمال بازگشت یا تشدید ریسکهای ناشی از جنگ و تنشهای منطقهای است. اگر این ریسکها کاهش یابند یا به مرور زمان کمرنگتر شوند، بازار سرمایه میتواند ظرفیت دستیابی به سطوح بالاتری از ارزشگذاری را نیز داشته باشد و روند صعودی آن برای مدت بیشتری ادامه پیدا کند.
* کارشناس بازار سرمایه
