حمایت از معاملات بازار سهام در روز گذشته توسط کدهای حقوقی
واکنش بورس به وقایع سیاسی
حمایت در دوران پساجنگ
در نخستین روزهای پس از جنگ ۱۲ روزه نیز در تیرماه سالجاری، با تزریق پول نهادهای مختلف و کدهای حقوقی، صفوف فروش گسترده بازار جمعآوری شد. یازدهم تیرماه، ۱۲هزار و ۷۰۰میلیاردتومان پول حقیقی و در نخستین هفته پس از جنگ نیز ۲۸هزار و ۵۰۰میلیاردتومان پول حقیقی از بازار خارج شد که این آمارها گویای نگرانی عمومی از شرایط بهوجودآمده در دوران پس از جنگ ۱۲روزه درمیان سرمایهگذاران بود که با کمک کدهای حقوقی، صفوف فروش گسترده بازار جمع شد و بازار در مسیر احیای اعتماد و حکمرانی آرامش قرارگرفت. روز گذشته نیز احتمال افزایش عرضهها در شروع معاملات محتمل بود و به همیندلیل سعی شد تا با حمایتهایی که از نمادهای شاخصساز صورتگرفت؛ بازار از فضای هیجان دور شود.
واکنش بورس به وقایع سالهای ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱
در سال۱۴۰۱ نیز سلسله ناآرامیهایی در کشور بهوقوع پیوست؛ این وقایع از انتهای تابستان ۱۴۰۱ آغاز شد؛ رصد تغییرات بازار سهام در آن مقطع، واکنش ملموسی به اتفاقات آن دوران را از جانب بورس مخابره نمیکند، چون وقایع آن سالبا رشد قیمت دلار نیز مقارن شد؛ بورس تهران با رشد همراه شد؛ دلار در بازار آزاد که در آخرین روز تابستان ۱۴۰۱ در کانال ۳۱هزارتومان قرار داشت؛ در جریان یک روند صعودی ۵ ماهه، توانست در ابتدای اسفند آن سالبه حوالی ۶۰هزارتومان برسد، بههمیندلیل بورس نیز در آن مقطع با رشد همراه شد و شاخصکل در جریان ۳ ماه متوالی(آبان، آذر و دی ۱۴۰۱) به ترتیب در مقیاس ماهانه با رشدهای ۸، ۶ و ۱۳درصدی همراه شد.
از ابتدای اسفند ۱۴۰۱ نیز روند صعودی بازار آغاز شد که این روند تا اردیبهشت ۱۴۰۲ نیز ادامه داشت. در سال۹۸ نیز چون وقایع آن سالبهدلیل افزایش قیمت بنزین شروع شد؛ انتظارات تورمی پس از آن اثر خود را بر بازار ارز گذاشت و دلار از نخستین روزهای پس از افزایش قیمت بنزین با رشد همراه شد و این موضوع اثر خود را بر بازار سهام گذاشت و بورس تهران نیز در نیمه دوم سال۹۸ با رشد قابلتوجهی همراه شد و این موضوع تا نیمه نخست سال۹۹ نیز ادامه داشت، بنابراین همانطور که مشاهده میشود؛ بورس تهران واکنش ملموسی به ماجراهای سالهای ۹۸ و ۱۴۰۱ نداشتهاست و چون در جریان وقایع هر دو سال، دلار در بازار آزاد با رشد همراه شد؛ بورس نیز از انتظارات تورمی تاثیر پذیرفته و با رشد همراه شدهاست.
ریسکهای سال۱۴۰۳
از منظر ریسکهای سیستماتیک نیز سال۱۴۰۳ پر از وقایع و ریسکها بود که در ادامه این موارد بررسی خواهدشد. سیزدهم فروردین ۱۴۰۳ بود که رسانهها اخباری درخصوص حمله اسرائیل به کنسولگری ایران در دمشق منتشر کردند.
بورس تهران به ریسک سیستماتیک حادثشده در خاورمیانه، واکنش منفی نشان داد و در پی این اتفاق، هر سه نماگر اصلی بازار سهام با کاهش ارتفاع همراه شدند. بعد از حمله اسرائیل به کنسولگری ایران در سوریه، سناریوهای مختلفی توسط افراد مختلف و در رسانههای گوناگون، مبنی بر نوع واکنش ایران به مسائل مزبور مطرح شد و تاخیر در واکنش ایران، فضای مبهم آن دوران را غبارآلودتر از گذشته کرد. همین موضوع سبب شد تا بازار سهام در آن مقطع در فقر تقاضا و فشار عرضه غوطهور شود. ۲۶ فروردین ماه ۱۴۰۳، عملیات وعده صادق۱ آغاز شد و پهپادها و موشکهای کروز و بالستیک نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، اهدافی را در خاک اسرائیل مورد هدف قراردادند. این حمله موشکی و پهپادی بهعنوان پاسخی برای حمله اسرائیل به کنسولگری ایران در دمشق انجام شد.
بعد از حمله اسرائیل به کنسولگری ایران، معاملات بازار سهام در فضای کمعمقی پیگیریشد و در روز قبل از حمله(۲۵ فروردین)، نگرانی از سرایت آتش جنگ به داخل مرزهای کشور، موجبات افت ۳.۳۴درصدی نماگر اصلی بازار سهام را فراهم کرد و در آن روز هزار و ۹۵۵میلیاردتومان پول حقیقی از بازار سهام خارج شد که از خرداد سال۱۴۰۲ بیسابقه بود، پس از عملیات وعده صادق۱ و قبل از شروع معاملات روز ۲۶فروردین، سازمان بورس تشکیل جلسه داد و برای سهروز معاملاتی متوالی و در جهت حمایت از بازار و صیانت از منافع سهامداران، دامنهنوسان بازار سهام را به مثبت و منفی یکدرصد کاهش داد که البته در ۲۸ فروردین این دامنه یکدرصدی برای چهارمین روز نیز تمدید شد.
در نخستین روز پس از این ماجرا، بازار با صففروش گسترده در اکثر نمادهای معاملاتی آغاز بهکار کرد و رفتهرفته و با فروکش کردن تب هیجانات از حجم صفوف فروش کاسته شد و اندکی بعد معاملات بازار به حالت عادی بازگشت. سازمان بورس نیز یکم اردیبهشت و پس از متعادلشدن شرایط بازار، دامنهنوسان را به روال سابق بازگرداند که در همان روز هجوم تقاضا به جریان معاملات، موجب رشد ۳.۵۲درصدی شاخصکل شد. بعدازظهر ۳۰اردیبهشت، در فضایمجازی اخباری درخصوص وقوع سانحه برای بالگرد حامل رئیسجمهور و همراهان مخابره شد که بهسرعت رسانههای رسمی نیز به پوشش آن پرداختند.
فردای آن روز، بهطور رسمی شهادت رئیس دولت سیزدهم و همراهان در سانحه سقوط بالگرد در ورزقان آذربایجانشرقی اعلام شد و معاملات بازار سرمایه در این روز به حالت تعطیل در آمد، پس از این ماجرا نیز سازمان بورس برای دومینبار در طول سال، اقدام به کاهش دامنهنوسان در بازار سهام کرد و اینبار دامنهنوسان سهام و حقتقدمهای بازار را به مثبت و منفی ۲درصد کاهش داد و بازار تا نهم تیر با همین دامنهنوسان بهکار خود ادامه داد.
