غول فولاد در اغما

بهنود دامغانی

بعد از ناکامی‌های پی‌درپی لاکشمی میتال، بزرگ‌ترین فولادساز جهان برای خرید نیمی از سهام «مبارکه» وی به تازگی خرید سهام غیرمدیریتی این شرکت بزرگ فولادساز ایرانی را پیشنهاد داده است. (متال بولتن)

میتال تلاش وصف‌ناپذیری را برای حضور در ایران دارد. این غول فولادساز تنها راه افزایش بهره‌وری را ادغام واحد‌های فولادسازی می‌داند. میتال ظرفیت‌های فولادسازی در منطقه پارس را به خوبی شناسایی کرده است، اما نباید فراموش کند که شرایط سرمایه‌گذاری در ایران و حتی خرید «مبارکه» با خریدهایی که وی در اروپای شرقی و کارخانه‌های فولادسازی قزاقستان و حتی آفریقای جنوبی انجام داده، کاملا متفاوت است.

محمدابراهیم قدیریان، مدیر طرح توسعه شهید خرازی شرکت فولاد مبارکه اصفهان در گفت‌وگو با خبرنگار دنیای‌اقتصاد گفت: زمانی که برای اولین‌بار میتال پیشنهاد خود را برای خرید نیمی از سهام مبارکه داد، ارزش این شرکت ۶میلیارد دلار و ظرفیت آن ۴میلیون تن محصولات تخت بود، اما هم‌اکنون ظرفیت سالانه فولاد مبارکه در دو سایت مبارکه و سبا معادل ۵میلیون تن محصولات تخت است و با این اوصاف در‌حال‌حاضر ارزش شرکت قطعا بالای ۶میلیارد دلار است.

وی به تولیدات مبارکه اشاره کرد و افزود: تولید این شرکت سالانه ۵میلیون تن محصولات نورد گرم، ۵/۱میلیون تن نورد سرد پنج قفسه E،ا۳۰۰هزار تن نورد سرد دوقفسه‌ای، ۲۰۰هزار تن ورق گالوانیزه، ۱۱۰هزار تن ورق قلع‌اندود و ۱۰۰هزار تن ورق رنگی است. همچنین تولید خطوط اسیدشویی تک‌میلی و بسته‌بندی شده مبارکه به ظرفیت دومیلیون تن در سال است که این خطوط در کشور منحصر به فرد است.

وی با اشاره به اینکه تولید محصول در مبارکه با آخرین تکنولوژی‌های روز دنیا و کاملا پیوسته صورت می‌گیرد، گفت: فروش سهام مبارکه به میتال را نباید منتفی دانست.

مدیر طرح توسعه شهید خرازی فولاد مبارکه اصفهان، افزود: هزینه احداث کارخانه فولادسازی (برای تولید محصولات تخت) در ایران بیشتر از کشورهای بزرگ فولادساز است. چرا که کشورهای توسعه یافته دارای زیرساخت‌های مناسب (راه‌آهن، خطوط انتقال انرژی، زمین کافی) در تولید فولاد هستند، در صورتی که زیرساخت‌ها در ایران کامل نیست که نتیجه این شده است که هزینه ساخت مجتمع فولادسازی در کشورمان هر تن ۸۵۰دلار است، در صورتی که این رقم در خارج از کشور حدود ۷۰۰ - ۶۰۰دلار تمام می‌شود. وی گفت: هزینه احداث یک واحد ۵میلیون تنی فولادسازی تا انتهای یک واحد نورد گرم با درنظر گرفتن زیرساخت‌های مناسب حدود ۵میلیارد دلار است، قطعا با توجه به نبود زیرساخت‌های مناسب در ایران سرمایه‌گذاری احداث یک واحد فولادسازی در حد «مبارکه» بیشتر تمام می‌شود. وی در مورد سیاست‌های میتال در صنعت فولاد جهان گفت: هنر لاکشمی میتال طی سال‌های گذشته به غیر از خرید آرسلور بیشتر خرید کارخانه‌های دست‌دوم و ورشکسته اروپای شرقی و قزاقستان بوده است. وی با احیای دوباره آنها سود کلانی به دست آورده است.

قدیریان اظهار داشت: میتال با خرید واحدهای فولادسازی ورشکسته بیشتر بهره‌وری را در آنها افزایش داده و تلاش جدی برای تولید فولاد کیفی نکرده است. حتی وی دانش فنی هم انتقال نداده است.

وی گفت: حتی تاتااستیل هند هم که پیشنهاد خرید مبارکه را داده است، اقدام جدی در راستای افزایش ظرفیت کارخانه فولاد کوروس انگلیس انجام نداده است. این فولادسازان فقط دنبال کسب سود هستند و دانش فنی را که صنعت با ارزشی محسوب می‌شود، انتقال نمی‌دهند.

مدیر طرح توسعه شهید خرازی در ادامه گفت: با توجه به اینکه روش‌های تولید محصولات در فولاد مبارکه مطابق با استانداردهای جهانی است، غیرممکن است میتال بتواند بدون ایجاد خط جدیدی ظرفیت مبارکه را ناگهان بالا ببرد. بنابراین نمی‌توان به این غول فولادساز اطمینان کرد که با حضور در مبارکه ناگهان ظرفیت این واحد فولادسازی را افزایش دهد.

وی با استقبال از حضور سرمایه‌گذاری خارجی در ایران اظهار داشت: فولاد مبارکه حضور سرمایه‌گذاری خارجی را مبارک می‌داند، اما باید طبق یک اصول و منطق خاصی صورت پذیرد.

ابراهیم قدیریان حضور میتال در ایران را برای اجرای طرح‌های استانی فولاد بعید دانست و گفت: میتال یک فعال اقتصادی است و به نظر نمی‌رسد بخواهد طرح‌های استانی فولاد را مطابق با دستور دولت جلو ببرد.

وی افزود: میتال و تاتااستیل به بازار مطلوب فولاد در ایران چشم دارند و به بازارهای عراق، جنوب ایران و افغانستان نگاه ویژه دارند و این بازارها را هدف‌گیری کرده‌اند.

وی افزود: توسعه صنعت فولاد توسط خارجی‌ها باید همراه با انتقال دانش فنی باشد تا توسعه صنعت و بومی‌سازی شکل بگیرد؛ اما ساده‌لوحانه است اگر فرض کنیم که میتال دانش فنی را به مبارکه بیاورد. به اعتقاد من حتی این غول فولادساز، ساخت تجهیزات دستگاه‌های فولادسازی را برای مبارکه در داخل انجام نمی‌دهد.

قدیریان به انگیزه‌های دیگر میتال برای خرید مبارکه اشاره کرد و گفت: تولید فولاد در ایران به دلیل وجود ذخایر عظیم گاز، سنگ‌آهن و آب دارای مزیت است و این موضوع انگیزه‌های میتال را برای حضور در ایران دوچندان کرده است.

مدیر طرح توسعه شهید خرازی، تولید یک‌میلیون فولاد در ماه را از سوی میتال غیرممکن خواند و گفت: ایرانی‌ها به دانش فنی تولید فولاد خام دست یافته‌اند و تحریم‌ها فرصتی برای کشورمان فراهم کرده است که در این صنعت به خودکفایی نسبی برسیم.