صعود کالایی‌ها منهای محرک ارزی

کامودیتی‌ها در دو مسیر متفاوت

بازار جهانی کامودیتی در هفته منتهی به ۱۴ اوت، تحت‌تاثیر همزمان ریسک‌های ژئوپلیتیک، تغییر انتظارات نرخ بهره آمریکا و نگرانی از سمت تقاضای جهانی، چهره‌ای دوگانه داشت. درحالی‌که فلزات گران‌بها همچنان در سطوح تاریخی بالا معامله شدند و مس نیز در محدوده‌های بالای چندساله باقی ماند، نفت با کاهش فشار ریسک عرضه و نگرانی از افت تقاضا عقب نشست.

 بر اساس آخرین داده‌های معاملاتی، نفت برنت در محدوده ۸۷تا ۸۹دلار بر بشکه قرار گرفت و نسبت به اوج‌های هفته‌های قبل فاصله گرفت. انتشار گزارش‌های جدید درباره چشم‌انداز تقاضا، افزایش ذخایر نفتی آمریکا و احتمال تداوم فشارهای عرضه، موجب شد معامله‌گران بخشی از پریمیوم ریسک نفت را تخلیه کنند. با این حال، تحولات خاورمیانه همچنان مهم‌ترین ریسک صعودی بازار باقی مانده است. آژانس بین‌المللی انرژی نیز میانگین قیمت برنت در سه‌ماهه سوم را حدود ۸۵دلار برآورد کرده است.

در مقابل، طلا پس از عبور موقت از مرز ۴هزار و ۴۰۰ دلار، در روز پنج‌شنبه اندکی اصلاح کرد. قیمت نقدی فلز زرد در مقطعی حدود ۴هزار و ۳۹۵ دلار به ازای هر اونس بود؛ بااین‌حال، افت تورم آمریکا و کاهش احتمال افزایش نرخ بهره فدرال‌رزرو در سپتامبر، زمینه حمایت از طلا را حفظ کرده است. نقره نیز حوالی ۶۵دلار معامله شد و طی یک ماه بیش از ۱۰درصد رشد داشته است.

در فلزات پایه، مس حوالی ۶.۵۷دلار به ازای هر پوند یا حدود ۱۴.۵هزار دلار به ازای هر تن معامله شد. محدودیت عرضه کنسانتره و افزایش ظرفیت ذوب چین همچنان از عوامل بنیادین حمایت‌کننده قیمت است؛ به‌خصوص آنکه هزینه‌های فرآوری و تصفیه در چین تحت فشار کمبود ماده اولیه قرار دارد.

اما سنگ‌آهن همچنان تصویر متفاوتی دارد. قیمت سنگ‌آهن عیار ۶۲درصد چین در محدوده ۹۵دلار در هر تن قرار گرفت و طی یک ماه حدود ۳.۳درصد افت کرده است. ضعف ساختاری بخش فولاد چین، در کنار افزایش ذخایر سنگ‌آهن، سقف رشد قیمت را محدود کرده؛ هرچند واردات بالای چین همچنان مانع از ریزش شدیدتر بازار شده است.

بازار کامودیتی در پایان این هفته بیش از آنکه یک روند واحد داشته باشد، در حال قیمت‌گذاری تضاد میان ریسک ژئوپلیتیک، سیاست پولی آمریکا و قدرت تقاضای چین است؛ ترکیبی که احتمال تداوم نوسان بالا در هفته‌های آینده را افزایش می‌دهد.

صعود گواهی کالایی با موتور بازار جهانی

بازار گواهی‌های سپرده کالایی در هفته منتهی به ۲۰مرداد، برخلاف تصور اولیه از اثرگذاری نرخ ارز، عمدتا تحت‌تاثیر تحولات قیمت‌های جهانی حرکت کرد. در شرایطی که دلار در بازار آزاد طی هفته تغییر محسوسی نداشت طیف قابل‌توجهی از گواهی‌های کالایی با رشد قیمت مواجه شدند. در صدر این بازار، گواهی سپرده شمش روی با رشد ۱۲درصدی ایستاد و پس از آن قیر و گندله سنگ‌آهن به ترتیب ۱۰و ۷درصد بازدهی ثبت کردند. این رفتار نشان می‌دهد در هفته مورد بررسی، تغییرات قیمت جهانی کالاها و انتظارات معامله‌گران از روند آتی بازار، وزن بیشتری نسبت به محرک ارزی در تعیین قیمت گواهی‌ها داشته است.

شمش «روی» قوی‌ترین عملکرد هفتگی را در میان دارایی‌های مورد بررسی داشت. قیمت هر گواهی از حدود ۵۱۸هزار تومان به ۵۷۹هزار تومان رسید که معادل رشد ۱۲درصدی است. این جهش در شرایط ثبات نسبی دلار، بیش از آنکه ناشی از رشد ارزش جایگزینی ریالی باشد، از افزایش انتظارات نسبت به بازار جهانی فلزات پایه حکایت دارد. محدودیت عرضه مواد اولیه و چشم‌انداز تقاضا برای فلزات صنعتی، از عواملی هستند که می‌توانند محرک این گروه باشند. به‌خصوص آن‌که قیمت گواهی «روی» در هفته‌های گذشته به سطوح بسیار پایینی رسیده بود.

در رتبه دوم، گواهی سپرده قیر قرار گرفت. قیمت این دارایی از حدود ۲۱۲هزار تومان به ۱۳۳هزار تومان افزایش یافت و بازدهی ۱۰درصدی را ثبت کرد. قیر اگرچه از جنس فلزات پایه نیست، اما به‌شدت از روند قیمت نفت، هزینه‌های تولید و شرایط تجارت جهانی تاثیر می‌پذیرد. در هفته‌ای که نفت همچنان در سطوح بالای جهانی نوسان داشت، رشد قیر در بازار داخلی قابل‌توجه بود. صندوق سینرژی به عنوان دیگر نماینده بازار نفت در بازار سرمایه با رشد ۶درصدی هفته گذشته را به پایان رساند.

گواهی سپرده گندله سنگ‌آهن با رشد ۷ درصدی سومین دارایی پربازده هفته بود. قیمت گواهی از ۱۰هزار و ۷۰۰تومان به ۱۱میلیون و ۵۰۰هزار تومان رسید. این رشد در حالی اتفاق افتاد که بازار جهانی سنگ‌آهن همچنان با نگرانی نسبت به تقاضای فولاد چین مواجه است. بنابراین بخشی از رشد گندله داخلی را می‌توان ناشی از شرایط خاص بازار داخلی و انتظارات معامله‌گران دانست. پس از احیای صنعت فولاد در روزهایی که تب جنگ کاهش یافته، قیمت گندله را به سطوح نرمال بازگردانده است. قیمت گندله نسبت به شمش فولاد در هفته‌های گذشته به دلیل کاهش فعالیت فولادی‌ها در نتیجه جنگ تحمیلی، به سطوح پایینی رسیده بود.

در سوی دیگر، دارایی‌های طلا و نقره با وجود حفظ جذابیت، بازدهی پایین‌تری نسبت به فلزات صنعتی ثبت کردند. گواهی شمش طلا با رشد ۳درصدی از ۲۴.۴‌میلیون به ۲۵‌میلیون تومان رسید و گواهی نقره نیز با رشد ۳درصدی به حدود ۴.۱۳‌میلیون تومان رسید. گواهی تمام‌سکه بهار آزادی نیز ۲درصد افزایش قیمت داشت. همچنان گواهی سپرده ۵درصد پایین‌تر از ارزش ذاتی خود مورد معامله قرار گرفت که احتمال جبران این فاصله در روزهای آینده بسیار بالاست.

این رفتار در شرایطی رخ داد که دلار تقریبا بدون تغییر در محدوده ۱۸۷هزار تومان قرار داشت؛ بنابراین رشد گواهی‌های طلا و سکه را می‌توان بیشتر به اثر افزایش قیمت طلای جهانی و انتظارات داخلی درباره فلز زرد نسبت داد. در واقع، ثبات دلار باعث شده بازدهی این دارایی‌ها بیش از گذشته به تغییرات قیمت طلای جهانی وابسته شود. با این حال حباب این دارایی‌ها در پایین‌ترین سطوح تاریخی قرار دارد.

در کف جدول بازدهی گواهی‌های سپرده کالایی، دو دارایی با افت قیمت مواجه شدند. گواهی سپرده خودرو ۲درصد کاهش یافت و از حدود ۶۷۷‌میلیون تومان به ۶۶۵‌میلیون تومان رسید. کاتد مس نیز برخلاف عملکرد مثبت روی، افت ۲درصدی را تجربه کرد و قیمت آن از ۲۴.۷‌میلیون تومان به ۲۴.۱‌میلیون تومان کاهش یافت. البته گواهی سپرده مس در هفته‌های گذشته رکوردزنی‌های قیمت جهانی مس را در قیمت‌ها پیشخور کرده بود. از همین‌رو گواهی «دکتر مس» بازار کالای ایران، در هفته گذشته تصمیم به استراحت گرفت.

عملکرد بازار گواهی‌های سپرده کالایی در هفته گذشته نشان می‌دهد، ثبات دلار نقش محرک ارزی را موقتا کمرنگ کرده و اختلاف عملکرد دارایی‌ها را بیشتر به متغیرهای اختصاصی هر کامودیتی منتقل کرده است. فاصله ۱۴درصدی میان بازدهی روی و کاتد مس نیز نشان می‌دهد حتی در یک گروه کالایی، مسیر قیمت‌ها می‌تواند به‌دلیل تفاوت در عرضه، تقاضا و انتظارات جهانی کاملا متفاوت باشد. بازار گواهی‌ها در این شرایط بیش از آنکه صرفا آینه دلار باشد، به بازتابی از نبض بازار جهانی کامودیتی تبدیل شده است.