بازار داخلی پتروشیمیها خلاف جهت رینگ جهانی حرکت کرد
رشد یکپارچه قیمتهای پایه
قیمت نفت خام برنت در آخرین روز معاملاتی به ۶۷ دلار بهازای هر بشکه رسید. سطحی که با افت نزدیک به ۳ درصدی نسبت به جلسه معاملاتی پیشین همراه بود و این شاخص را در مسیر دومین کاهش هفتگی متوالی قرار داد. نگرانیها از تداوم مازاد عرضه در بازار جهانی همچنان مهمترین عامل فشار بر قیمتها ارزیابی میشود.
آژانس بینالمللی انرژی در تازهترین گزارش ماهانه خود اعلام کرد که بازار نفت احتمالا در سال ۲۰۲۶ با مازادی بیش از ۳.۷میلیون بشکه در روز مواجه خواهد شد. رقمی که میتواند رکوردی جدید در اشباع سالانه بازار به ثبت برساند. این نهاد همچنین پیشبینی رشد تقاضای جهانی نفت برای سال مذکور را تعدیل کاهشی کرده و از افزایش سریع ذخایر جهانی در سال ۲۰۲۵ خبر داده است. افزایشی که سریعترین روند رشد موجودیها از زمان همهگیری سال ۲۰۲۰ محسوب میشود.
در عرصه سیاسی، اظهارات دونالد ترامپ مبنی بر ادامه مذاکرات با ایران تا یک ماه آینده و کاهش احتمال اقدام نظامی کوتاهمدت، ریسک اختلال عرضه را تا حدی فروکش داده است. رویکرد دیپلماتیک واشنگتن در قبال برنامه هستهای تهران، به همراه فضای منفی حاکم بر بازارهای مالی جهانی، به تشدید فشار فروش در بازار نفت انجامیده است.
کاهش قیمت نفت پیامدهای قابلتوجهی برای بازار جهانی محصولات پتروشیمی دارد. افت بهای خوراک مایع نظیر نفتا میتواند هزینه تولید بسیاری از محصولات پایه مانند الفینها و آروماتیکها را کاهش دهد و حاشیه سود تولیدکنندگان را بهبود بخشد. هرچند در صورت تداوم مازاد عرضه، فشار نزولی بر قیمت نهایی محصولات نیز محتمل است.
در بازار داخلی ایران نیز کاهش قیمت نفت میتواند بر نرخ خوراک مجتمعهای پتروشیمی اثرگذار باشد و هزینه تولید را تعدیل کند. این در حالی است که همزمان با کاهش بهای نفت برنت در بازار جهانی، نرخ ارز توافقی در بازار داخلی برای دومین هفته متوالی با جهش همراه بوده و از این رو رشد یکپارچه قیمتهای پایه محصولات پتروشیمی تحتتاثیر رشد قیمت ارز توافقی رقم خورده است.
تداوم افزایش قیمتهای پایه
قیمتهای پایه محصولات پتروشیمی در روز ۲۶ بهمنماه ۱۴۰۴ در حالی افزایشی اعلام شد که قیمتهای پایه طی سه هفته نخست اردیبهشتماه سال جاری روندی کاهشی را تجربه کرده بودند، اما پس از آن به مسیر افزایشی بازگشتند. از سوی دیگر، نرخ دلار مبادلهای که بهمدت ۴۷ هفته متوالی در مسیر صعودی قرار داشت، از هفته سوم اردیبهشتماه وارد فاز نزولی شد و در هفته نخست خردادماه تنها حدود ۰.۰۲ درصد افزایش را ثبت کرد. با این حال، پس از این مقطع، نرخ دلار مبادلهای بار دیگر روند صعودی خود را ادامه داد. این در شرایطی است که در هفته دوم بهمنماه امسال، روند نرخ ارز توافقی تغییر جهت داد و کاهشی شد.
نرخ ارز توافقی موثر در قیمتهای پایه در روز ۲۶ بهمن در حالی اعلام شد که جهش ۳ درصدی داشت و بر همین اساس، قیمتهای پایه برای دومین هفته متوالی بهصورت یکپارچه افزایشی اعلام شدند. بهعبارت بهتر قیمت دلار توافقی از ۱۳۱ هزار و ۸۲۶ تومان در روز ۱۹ بهمنماه به ۱۳۵هزار و ۵۱۰ تومان در روز ۲۶ بهمنماه افزایش یافت.
براین اساس افزایش ۱۰۰ درصدی قیمتهای پایه محصولات پتروشیمی تحتتاثیر وضعیت بازار جهانی و جهش نرخ ارز توافقی رقم خورد. بررسی قیمت پایه محصولات پلیمری اعلام شده در هفته منتهی به ۳۰ بهمنماه نشان میدهد که ۱۰۰ درصد از گروههای کالایی با رشد قیمت همراه بودند و در این بین PVC-S۶۵ با ۵ درصد رشد معادل سه هزار و ۹۲۶ تومان به قیمت ۸۳ هزار و ۱۶۳ تومان رسید و به عنوان نخستین محصول افزایشی در گروه پلیمر معرفی شد. استایرن بوتادین رابر روشن ۱۵۰۲ با ۴ درصد رشد قیمت پایه برای دومین هفته متوالی در رتبه دوم جدول افزایشیها قرار گرفت.
در گروه کالایی شیمیاییها نیز ۱۰۰ درصد از گروهها با افزایش قیمت پایه همراه بودند. سود کاستیک در هفته منتهی به ۳۰ بهمنماه امسال با ۵.۴ درصد رشد به عنوان اولین گروه کالایی شیمیایی معرفی شد و در روز ۲۶بهمنماه قیمت پایه این محصول ۲۲ هزار و ۷۳۹ تومان بهازای هر کیلوگرم اعلام شد. در این گروه زایلین مخلوط در رده دوم افزایشیها قرار گرفت و از این رو با ۴.۵ درصد رشد در جایگاه دوم قرار گرفت.
افزایش قیمت ۱۰۰ درصدی محصولات شیمیایی نیز تحتتاثیر روند صعودی قیمتها در بازار جهانی و جهش ۳ درصدی نرخ ارز توافقی رقم خورده است.
رشد معاملات در بازار فیزیکی پتروشیمیها
بررسی تالار پتروشیمی و فرآوردههای نفتی بورس کالای ایران در بازه زمانی ۱۸ تا ۲۴ بهمنماه نشان میدهد این بازار میزبان ۱۳۰هزار و ۸۰ تن انواع محصول پلیمری بوده است که با تقاضای ۱۳۲ هزار و ۱۷۸ تنی مواجه شد و در پایان هفته ۱۰۴ هزار و ۳۱۵ تن از این نوع محصول مورد معامله قرار گرفت. مقایسه بازار فیزیکی محصولات پلیمری در هفته سوم معاملاتی بهمنماه با هفته پیش از آن نشان میدهد که حجم عرضه و میزان معاملات بهترتیب ۴درصد افزایش و ۲ درصد کاهش داشته و این در حالی رقم خورده است که میانگین قیمت پایه محصولات پلیمری در هفته مورد بررسی تحتتاثیر رشد ۶درصدی نرخ ارز توافقی افزایشی اعلام شد. همچنین بررسی رینگ فیزیکی محصولات شیمیایی طی ۱۸ تا ۲۴ ماه جاری نشان میدهد در این بازار ۶۴ هزار و ۸۵۴ تن انواع محصول شیمیایی عرضه شد که با استقبال ۴۰ هزار و ۷۰۸ تنی روبهرو شد و در پایان هفته سوم معاملاتی بهمنماه ۳۶ هزار و ۵۴۵ تن از این محصول بهفروش رسید. مقایسه بازار فیزیکی شیمیاییها در بازه مورد بررسی با هفته پیش از آن نشان میدهد که میزان عرضه و حجم معاملات محصولات شیمیایی بهترتیب ۳۱ درصد و ۲.۳ درصد افزایش داشته است و میانگین قیمت پایه این گروه کالایی نیز همچون شیمیاییها افزایشی بوده است.
