تولید چین قبل از تعطیلات نفس تازه کرد
عبور PMI از مرز رشد
این تحول که ناشی از افزایش سفارشها پیش از تعطیلات سال نو چینی بوده، نشانهای کوتاهمدت از بهبود در بخش تولید دومین اقتصاد بزرگ جهان تلقی میشود. اقتصادی که ارزشی حدود ۱۹ تریلیون دلار دارد و همچنان با چالشهای ساختاری عمیقی دستوپنجه نرم میکند. براساس گزارش اداره ملی آمار چین (NBS) که روز چهارشنبه ۳۱ دسامبر منتشر شد، شاخص رسمی مدیران خرید (PMI) در ماه دسامبر از ۴۹.۲ واحد در نوامبر به ۵۰.۱ واحد افزایش یافت. عبور این شاخص از مرز ۵۰ واحدی که تفکیککننده رشد از رکود محسوب میشود، نهتنها به معنای بازگشت فعالیت تولیدی به محدوده رشد است، بلکه از پیشبینی ۴۹.۲ واحدی اقتصاددانان در نظرسنجی رویترز نیز فراتر رفت.
امید محتاطانه سیاستگذاران به احیای اقتصاد
با این حال، تحلیلگران نسبت به پایداری این بهبود محتاط هستند. جولیان ایوانز-پریچارد، رئیس اقتصاد چین در موسسه کپیتال اکونومیکس، معتقد است که حتی اگر این بهبود در دادههای نهایی نیز تایید شود، احتمالا بیشتر ناشی از نوسانات ماهانه در هزینههای مالی و افزایش موقتی تقاضا پیش از تعطیلات است تا آغاز یک روند صعودی پایدار. به گفته او، مشکلات ساختاری ناشی از رکود طولانیمدت بازار املاک و وجود ظرفیت مازاد در بخش صنعت، دستکم تا سال ۲۰۲۶ همچنان بر اقتصاد چین سایه خواهد انداخت.
با وجود این محدودیتها، دادههای جدید میتواند به سیاستگذاران پکن تا حدی امید بدهد. دولت چین تصمیم گرفته است سال ۲۰۲۵ را بدون اجرای بستههای محرک بزرگ جدید به پایان برساند و همچنان به هدف رشد سالانه حدود ۵ درصد پایبند بماند. بهبود اخیر در شاخصهای تولید ممکن است این رویکرد محتاطانه را تقویت کند. جزئیات گزارش PMI نشان میدهد که زیرشاخص تولید از ۵۰ در نوامبر به ۵۱.۷ در دسامبر افزایش یافته است. همچنین شاخص سفارشهای جدید از ۴۹.۲ به ۵۰.۸ رسید که قویترین عملکرد آن از ماه مارس به شمار میرود.
بهبود در زمان تحویل تامینکنندگان نیز باعث شد مولفه انتظارات تولید و فعالیت به ۵۵.۵ واحد برسد که بالاترین سطح از مارس ۲۰۲۴ بهحساب میآید. در مقابل، بخش صادرات همچنان ضعیف باقی مانده است. شاخص سفارشهای جدید صادراتی اگرچه از ۴۷.۶ به ۴۹ افزایش یافت، اما همچنان زیر مرز رشد قرار دارد. این موضوع بر ضرورت تقویت تقاضای داخلی و کاهش وابستگی به بازار ایالات متحده، بهعنوان بزرگترین بازار مصرف جهان تاکید میکند. بهویژه در شرایطی که تهدید تعرفههای تجاری دولت دونالد ترامپ بار دیگر بر چشمانداز صادرات چین سایه افکنده است. هو لیهویی، آمارشناس اداره ملی آمار، اعلام کرد که بهبود اعتماد تولیدکنندگان تا حدی ناشی از انبارسازی پیش از تعطیلات سال نو چینی است. وی به رشد فعالیت در بخشهایی مانند کشاورزی، فرآوری مواد غذایی و صنایع غذایی و آشامیدنی اشاره کرد، صنایعی که معمولا در آستانه این تعطیلات با افزایش تقاضا مواجه میشوند.
پایان هشت ماه رکود تولید در چین
در همین حال، شاخص مدیران خرید بخش خصوصی نیز افزایش جزئی فعالیت در دسامبر را نشان داد. افزایشی که بیشتر حاصل تولید قویتر و تقاضای داخلی بوده و تحتتاثیر رشد سفارشهای خارجی نیست. با این حال، کارشناسان هشدار میدهند که افزایش تولید بدون اقدامات موثر برای تقویت مصرف خانوارها میتواند به تشدید فشارهای تورمی و کاهش سودآوری شرکتها منجر شود. این نگرانیها با دادههای اخیر سودآوری شرکتها تقویت میشود. طبق آمار منتشرشده در هفته گذشته، سود شرکتهای صنعتی چین در ماه نوامبر نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۳.۱ درصد کاهش یافته که شدیدترین افت در بیش از یک سال اخیر است.
این کاهش نشان میدهد که خانوارها هنوز نتوانستهاند کاهش تقاضای خارجی ناشی از کندی اقتصاد جهانی را جبران کنند. رهبری حزب کمونیست چین در نشست تعیین دستور کار اقتصادی در اوایل دسامبر وعده داد با افزایش درآمدها و تحریک مصرف، به تعادلبخشی اقتصاد کمک کند. هرچند وعدههای مشابه در گذشته نتایج محدودی به همراه داشته است. مصرفکنندگان چینی به دلیل چشمانداز نامطمئن اشتغال و بحران طولانیمدت بازار املاک که بخش بزرگی از ثروت خانوارها را از بین برده، همچنان محتاط باقی ماندهاند. در بخش خدمات و ساختوساز نیز نشانههایی از ثبات دیده میشود. شاخص رسمی PMI غیرتولیدی در دسامبر به ۵۰.۲ واحد رسید. رقمی که پس از افت نوامبر و برای نخستین بار در حدود سه سال گذشته، بار دیگر این بخش را به محدوده رشد بازگرداند. شاخص ترکیبی PMI که تولید و غیرتولید را در برمیگیرد نیز از ۴۹.۷ در نوامبر به ۵۰.۷ در دسامبر افزایش یافت.
