قیمت شمش شتابی نمی‌گیرد

چشم‌انداز بازار فولاد در هفته‌های اخیر، با صدور مصوبه‌ای از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت مبنی بر ورود ارز صادراتی فولاد به بازار توافقی ‌‌و تاثیر آن در بازار، تا حدی روشن شده است. از یک‌سو رقابت فشرده در رینگ خرید دیده می‌شود و از سوی دیگر، کارخانه‌های دارای زیر مجموعه یا شرکت اقماری مانند فولاد مبارکه، توانسته‌اند از موقعیت فعلی به شکلی هدفمند استفاده کنند. آنهایی که هنوز زیرمجموعه ندارند نیز روند یادگیری را آغاز کرده‌اند و همین مسیر را طی می‌کنند، به طوری که تولید آنها از طریق شرکت‌های وابسته خود به فروش می‌رسد. اما نکته کلیدی این است که بازار در هفته‌های پیش‌رو با همان دوگانگی میان بورس و بازار آزاد روبه‌رو می‌شود. از یک سو بخش رسمی عرضه در بورس کالا فعال است و از سوی دیگر بازار آزاد یا صادراتی با روندی متفاوت عمل می‌کند. در بخش صادرات نیز برخی اقلام همچون ورق و شمش، روند مطلوبی نشان می‌دهند.

از این رو پیش‌بینی می‌شود که عرضه میلگرد و ورق در بازار داخلی کاهش می‌یابد، اما کاهش عرضه لزوما به افزایش قیمت در بازار داخلی منجر نخواهد شد، چرا که سمت تقاضا در شرایط فعلی ضعیف است. یعنی با وجود کاهش عرضه، قیمت همچنان تحت‌تاثیر ضعف تقاضا باقی خواهد ماند و احتمال رشد قیمتی آنچنانی کم به نظر می‌رسد. از سوی دیگر، دغدغه‌ای که برخی فعالان بازار را نگران کرده است، احتمال آغاز بازرسی مرزی و دریایی کشتی‌های صادراتی ایران است که از هفته آینده ممکن است اجرایی شود. این موضوع می‌تواند صادرات دریایی ایران را محدود کند. هرچند بازارهای همسایه دارای مرز زمینی هستند و تقاضای نسبتا قوی برای شمش دارند، اما نمی‌توان این ریسک را به سادگی نادیده گرفت.

در واقع، شواهد میدانی نشان می‌دهد که حتی با نزولی شدن نرخ دلار، قیمت‌ها در بورس کالا و بازار آزاد نشانه‌های کاهش جدی ندارند که بخشی از آن ممکن است به کاهش عرضه صادراتی یا جابه‌جایی محصول به سمت بازار صادرات بازگردد. بنابراین، اگر تحریم‌های دریایی یا بازرسی‌های صادراتی در عمل اجرا شوند، بازار فولاد کشور ممکن است با اختلال جدی روبه‌رو شود و شرایط موجود دچار نوسان شود. در نتیجه، فعالان صنعت فولاد باید علاوه بر شرایط داخلی، مسیرهای صادراتی، شرایط ارزی، ظرفیت حمل‌ونقل و ریسک‌های حقوقی را نیز در استراتژی‌های عرضه و فروش خود لحاظ کنند.

افت قیمت در رینگ فیزیکی زنجیره فولاد

بررسی تالار صنعتی و معدنی بورس کالای ایران طی هفته منتهی به دوم آبان ماه نشان می‌دهد که نسبت حجم معاملات به عرضه شمش از ۱۰۰درصد در هفته گذشته به ۹۸ درصد کاهش داشته است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که حجم عرضه این محصول میانی زنجیره فولاد در روز ۲۸ مهرماه ۱۴۰۴ نسبت به هفته گذشته کاهش ۱۹ درصدی داشته است. بررسی معاملات نشان می‌دهد که بورس کالای ایران میزبان عرضه ۱۳۸ هزار و ۵۲۵ تن شمش بود که با توجه به ثبت تقاضای ۲ برابری نسبت به عرضه ۹۸ درصد از عرضه‌ها مورد معامله قرار گرفت. قیمت میانگین موزون شمش در معاملات روز ۲۸ مهرماه ۳۲ هزار و ۲۴۹ تومان به‌ازای هر کیلوگرم بود که افت ۳ درصدی را نسبت به هفته گذشته گزارش می‌کند. همچنین بررسی رینگ فیزیکی نشان می‌دهد که میزان معاملات در روز مورد بررسی نسبت به هفته گذشته کاهش ۲۰درصدی داشته‌ است. قیمت پایه تعیین شده برای عرضه‌های شمش در بازه ۲۷ هزار و ۷۳۱ تومان تا ۳۰ هزار و ۸۱۳ تومان به‌ازای هر کیلوگرم تعیین شد و به‌طور کلی میانگین قیمت پایه در هفته پایانی مهرماه نسبت به هفته گذشته کاهش جزئی را به ثبت رساند.

همچنین بررسی تالار صنعتی و معدنی بورس کالای ایران نشان می‌دهد که این بازار روز یکشنبه ۲۷ مهرماه میزبان عرضه ۱۱۶ هزار تن آهن اسفنجی بود که با توجه به ثبت تقاضای ۱.۹ برابری نسبت به عرضه، ۹۴ درصد از عرضه‌ها مورد معامله قرار گرفت. قیمت میانگین موزون هر کیلوگرم آهن اسفنجی در معاملات اخیر نسبت به هفته گذشته ۳.۷ درصد کاهش داشت و به ۱۷ هزار و ۴۸۴ تومان به‌ازای هر کیلوگرم رسید. قیمت میانگین موزون معاملات آهن اسفنجی در هفته گذشته ۱۸ هزار و ۱۴۷ تومان به‌ازای هر کیلوگرم بود.

شکاف قیمتی شمش در بازار آزاد

در هفته جاری، بازار داخلی شمش ‌بلوم تحت‌تاثیر شکاف ارزی قابل‌توجهی قرار گرفته است. به‌طوری که قیمت شمش بر پایه عرضه دولت با نرخ ۳۰ هزار و ۸۱۳ تومان به‌ازای هر کیلوگرم تعیین شده است. اگر نرخ دلار ۷۲ هزار تومان لحاظ شود، این قیمت معادل حدود ۴۲۵.۶۶ دلار برای هر تن شمش می‌شود. اما هم‌زمان در بازار آزاد، بر مبنای همان نرخ دلاری، قیمت معادل دلار حدود ۷۸ هزار تومان برای هر دلار محاسبه شده است. این در حالی است که نرخ رسمی اعلام‌شده از سوی ‌بانک مرکزی به میزان حدود ۷۲ هزار و ۴۰۰ تومان و نرخ بازار آزاد نزدیک به ۱۰۹ هزار تومان برای هر دلار گزارش شده که اختلافی در حدود ۵۰ درصد ایجاد کرده است. نتیجه این شرایط این است که قیمت شمش بلوم در بازار داخلی به‌مدت سومین هفته متوالی به‌طور میانگین حدود دو هزار و ۶۰۰ تومان بیشتر از نرخ صادراتی است. این شکاف عمدتا ناشی از اختلاف نرخ ارز مورد تایید بانک مرکزی با نرخ واقعی بازار آزاد است. از نظر اقتصادی، این وضعیت می‌تواند دو اثر مهم داشته باشد، اول اینکه، تولیدکنندگان و صادرکنندگان شمش با کاهش رقابت‌پذیری مواجه می‌شوند، چراکه نرخ صادراتی براساس نرخ رسمی محاسبه می‌شود، درحالی‌که بازار داخلی با نرخ بالاتر برای دلار شکل می‌گیرد و دوم، انگیزه برای صادرات کاهش می‌یابد و ممکن است عرضه داخلی افزایش یابد که به‌نوبه خود فشار بر قیمت‌ها وارد می‌کند یا باعث پیچیدگی در تنظیم بازار داخلی می‌شود.