لوبکات از انتظارات تورمی دور ماند
دنیای اقتصاد-راضیه احقاقی : توازن در عرضه و تقاضا برای لوبکات مانع از آن شد که سیگنال‌های افزایشی ناشی از رشد انتظارات تورمی بر معاملات این محصول در رینگ فیزیکی بورس‌کالای ایران ظرف نیمه ابتدایی بهمن ماه اثرگذار شود و به این ترتیب رینگ لوبکات از رونق تورمی ایجادشده در سایر بازارهای کالایی جاماند. البته صعود نرخ ارز مورد‌استفاده در تعیین قیمت پایه و رشد بهای نفتکوره سولفور بالا در بازار جهانی باعث‌شده تا قیمت لوبکات در رینگ داخل ظرف بازه سالانه رشدی ۶۱درصدی داشته‌باشد.
ظرف نیمه‌ابتدایی بهمن ماه امسال بالغ بر ۳۶هزار‌تن لوبکات سبک با قیمت پایه‌‌‌‌‌ای در بازه ۱۷هزار و ۸۱۵تومان تا ۱۸هزار و ۱۷۲تومان در رینگ پتروشیمی و فرآورده‌های نفتی بورس‌کالای ایران عرضه شد. برای این محصول تقاضایی بالغ بر ۳۱هزار‌تن به‌ثبت رسید‌که در نهایت به‌فروش ۳۱هزار‌تن محصول از این بازار با میانگین قیمت ۱۷هزار و ۹۰۰تومان انجامید.
رشد قیمت ۶۱درصدی
متقاضیان لوبکات در کشور، چند شرکت محدود هستند که این محصول را تبدیل به روغن پایه کرده و بخشی از آن را داخل مجموعه‌‌‌‌‌های خود به روغنموتور تبدیل‌کرده و بخشی از روغن پایه را به‌عنوان ماده‌اولیه تولید روغنموتور به تولیدکنندگان کوچک‌تر این محصول به‌فروش می‌‌‌‌‌رسانند. محدودیت خریداران لوبکات و همچنین توازن در عرضه و تقاضا باعث می‌شود تا عموما رینگ این محصول آرام و به دور از هیجان باشد و عمده معاملات در نرخ پایه انجام شود، با این‌وجود پیش‌بینی جهش یا سقوط قیمت‌ها در کوتاه و میان‌مدت می‌تواند آرامش این رینگ را در برخی برهه‌‌‌‌‌های زمانی برهم بزند.
به این ترتیب در شرایطی که جهش انتظارات تورمی در رینگ داخل بر روند معاملات اغلب محصولات در رینگ‌‌‌‌‌های مالی و کالایی کشور اثرگذار شده‌است؛ لوبکات در زمره معدود کالاهایی است که در رینگ فیزیکی بورس‌کالا به دور از هیجان به‌فروش می‌رسد. آرامش در رینگ لوبکات از آنجایی حائزاهمیت می‌شود که این محصول، ماده‌اولیه مصرفی در تولید روغنموتور است، اگرچه قیمت پایه لوبکات براساس نوسان نرخ ارز رسمی کشور و بهای این محصول در بازار جهانی تعیین می‌شود، اما دور ماندن معاملات آن از انتظارات تورمی باعث می‌شود تا بازار روغنموتور نیز از آرامش نسبی برخوردار شود. ظرف نیمه ابتدایی بهمن سال‌گذشته بالغ بر ۳۸هزار‌تن لوبکات سبک با میانگین قیمت پایه‌‌‌‌‌ای‌برابر ۱۱هزار و ۱۲۰تومان در هر کیلوگرم در رینگ فیزیکی بورس‌کالای ایران عرضه شد؛ برای این محصول تقاضایی به همین میزان به‌ثبت رسید‌و در نهایت ۳۶هزار‌تن لوبکات سبک از این بازار با میانگین قیمت ۱۱هزار و ۱۳۶تومان مورد معامله قرارگرفت.
پایه فروش لوبکات ظرف نیمه بهمن امسال نسبت به دوره مشابه قبل (نیمه بهمن سال۱۴۰۱) رشدی ۶۱درصدی داشته‌است، درحالی‌که ظرف سال‌گذشته نرخ ارز نیمایی‌برابر ۲۸هزار و ۵۰۰تومان بود؛ نرخ حواله ارز در بازار مبادله به ۳۹هزار و ۵۰۰ رسیده‌است و بنابراین نرخ ارز در تعیین قیمت پایه این محصول رشدی ۳۸درصدی داشته و این روند افزایشی تاثیر مستقیمی بر قیمت‌های پایه برجای گذاشته‌است. افزایش بهای نفتکوره سولفور بالا در رینگ جهانی در بازه سالانه نیز بر این روند تاثیر مثبت برجای گذاشت.
اثرگذاری سیگنال ارزی محدود شد
در حالی ظرف هفته گذشته لوبکات سبک با میانگین نرخ پایه‌‌‌‌‌ای‌برابر ۱۷هزار و ۹۰۰تومان در رینگ صنعتی بورس‌کالای ایران عرضه شد که این رقم نسبت به رکورد تاریخی قیمت پایه این محصول ۹.۵درصد کمتر بود. رکورد تاریخی قیمت لوبکات برای عرضه در بازار فیزیکی بورس‌کالای ایران برابر ۱۹هزار و ۸۰۷تومان بود که ظرف روزهای ابتدایی آبان ماه به‌ثبت رسید. صعود بهای نفت پس از آغاز جنگ در نوار غزه در نیمه مهر ماه زمینه‌‌‌‌‌ساز اوج‌‌‌‌‌گیری بهای لوبکات در بازار جهانی شد؛ لوبکات یکی از فرآورده‌های نفتی است و از همین‌‌‌‌‌رو بهای آن با نفت‌خام نوسانی همگرا دارد.
قیمت عرضه لوبکات براساس بهای HSFO۱۸۰ (نفتکوره سولفور بالا) فوب خلیج‌فارس و نرخ ارز نیمایی (نرخ حواله ارز در بازار مبادله) تعیین می‌شود؛ بنابراین پیش‌بینی هرگونه تغییر یکباره در نرخ ارز نیمایی یا بهای نفتکوره سولفور بالا می‌تواند به معاملات این محصول جهت‌‌‌‌‌دهی کند. قیمت پایه لوبکات (ماده اولیه تولید روغن‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌پایه) در بورس‌کالای ایران بر اساس میانگین جهانی نرخ فروش دو هفته قبل HSFO (نفتکوره سولفور بالا) در ضریبی مشخص (رقمی نزدیک به ۰.۹× ۱.۱۵) با احتساب میانگین نرخ ارز نیمایی تعیین می‌شود. نرخ حواله ارز در بازار مبادله به شکل آهسته، اما پیوسته افزایشی است و این روند سیگنال مثبتی برای قیمت‌های پایه به‌همراه دارد؛ البته روند نوسان محدود نرخ ارز باعث می‌شود تا اثرگذاری این سیگنال بر بازار محدود باشد. در چنین شرایطی نوسان بهای نفتکوره سولفور بالا در بازار جهانی به‌مراتب تاثیر بیشتری بر قیمت‌های داخلی برجای می‌گذارد.
تنگنای عرضه؛ حامی رشد نرخ HSFO
هر بشکه نفتکوره سولفور بالا ظرف روز پایانی هفته گذشته در خلیج آمریکا با نرخ ۶۴دلار و ۷۴سنت معامله شد؛ این در حالی است که رکورد قیمتی یک سال‌اخیر بهای این محصول در نیمه سپتامبر و‌برابر ۸۳ دلار و ۶۱سنت بود؛ به این ترتیب قیمت این محصول نسبت به رکورد قیمتی خود در بازه سالانه افتی ۲۲درصدی داشت. اگرچه بهای نفتکوره سولفور بالا فاصله زیادی با رکورد قیمتی سالانه خود دارد، اما برآوردها به رشد بهای آن در میان‌مدت امیدوارند و بنابراین این بازار در میان‌مدت با سیگنالی افزایشی مواجه است.
پلتس در گزارشی از بازار نفتکوره؛ پیش‌بینی کرد که بهای این محصول در ۲۰۲۴ بالاتر از سال۲۰۲۳ قرار گیرد. تنگنای عرضه و رشد احتمالی تقاضا برای نفتکوره سولفور بالا از سوی کشتی‌‌‌‌‌ها، عامل صعود بهای این محصول خواهد بود. شاهزاده عبدالعزیز بن‌سلمان، وزیر انرژی عربستان در ۴ژوئن در توافقی با همتایان اوپک‌پلاس، اعلام کرد که عربستان‌سعودی حداقل تا پایان ژوئیه ۲۰۲۴ روزانه یک‌میلیون بشکه از تولید نفت خود می‌‌‌‌‌کاهد. این کاهش تولید می‌تواند محرک بهای نفت در بازارهای جهانی باشد.
همچنین صادرات نفت از شمال عراق از طریق بندر جیهان ترکیه که شامل تمام تولیدات نفت و فرآورده‌های کرکوک عراق می‌شود، متوقف‌شده‌است. این انسداد ناشی از حکم داوری بین‌المللی در ۲۳ مارس سال‌گذشته بود که خط‌لوله عراق-ترکیه را غیرقانونی خواند. استمرار این کاهش عرضه از سال‌گذشته نیز بر روند بازارها تاثیر افزایشی برجای می‌گذارد. روسیه اگرچه در آخرین نشست اوپک‌پلاس نپذیرفت که کاهش تولیدی مطابق با عربستان بدهد؛ اما با تمدید کاهش تولید ۵۰۰هزار بشکه در روز از مارس ۲۰۲۳ تا پایان سال۲۰۲۴ موافقت کرد.
