سکه بورسی؛ پرچمدار عقب‌‌‌نشینی
دنیای‌اقتصاد - راضیه احقاقی : بازار مالی و مشتقه بورس‌کالا آخرین روز کاری تابستان ۱۴۰۲ را قرمزپوش به پایان رساند. عقبگرد نرخ دلار در بازار آزاد با ایجاد امیدواری نسبت به بهبود ذخایر ارزی بانک‌مرکزی باعث شد تا کف قیمتی چندماهه برخی دارایی‌‌‌های مورد معامله در این بازار شکسته شود. عقبگرد قیمتی دارایی‌‌‌های بر پایه طلا در بازارهای بورسی با سرعت بیشتری نسبت به بازار فیزیکی رخ داده، به نحوی که سکه بورسی با نرخی در حدود یک‌درصد ارزان‌‌‌تر از سکه فیزیکی معامله می‌شود؛ این موضوع بیانگر آن است که فعالان بازارهای بورسی افت نرخ را بیش از فعالان بازار فیزیکی جدی ارزیابی کرده‌‌‌اند.
رینگ مالی و مشتقه قرمزپوش شد
عقبگرد نرخ ارز در بازار آزاد ظرف روزهای پایانی تابستان ۱۴۰۲ به قرمزپوشی رینگ مالی و مشتقه بورس‌کالای ایران انجامید. البته در این میان برخی از دارایی‌‌‌های بر پایه زعفران، از جمله برخی گواهی‌‌‌های زعفران و قراردادهای آتی طلای سرخ از این جریان کاهشی در امان ماندند. آزادسازی ۶میلیون دلار بلوکه‌شده ایران در ازای آزاد زندانیان، با ایجاد امیدواری نسبت به بهبود ذخایر ارزی بانک مرکزی و احتمال عرضه بخشی از این ارز در بازار، زمینه عقب‌‌‌نشینی نرخ دلار آمریکا در بازار داخل را فراهم کرد.
در عین حال حضور رئیس‌‌‌جمهور در نشست سازمان ملل در نیویورک و احتمال گفت‌‌‌وگوهای سیاسی با غرب در حاشیه این سفر از افت نرخ دلار آمریکا حمایت کرد و این موارد سیگنال کاهشی موثری برای بازارها به ارمغان آورد. به این ترتیب ظرف روزهای پایانی شهریورماه از ارزش دارایی‌‌‌های بر پایه طلا در بازار فیزیکی و بازار مالی بورس‌کالا کاسته شد و این موضوع به افت ارزش صندوق‌های طلا نیز انجامید. در این شرایط جریان سرمایه به معاملات آتی صندوق طلا عمدتا کاهشی اما محدود است.
درواقع منفی شدن انتظارات تورمی میان فعالان بازار باعث شده است تا احتمال رشد نرخ دارایی‌‌‌های بر پایه طلا در میان‌مدت مطرح نباشد، اما خروج سرمایه آهسته از این بازار از آن حکایت دارد که فعالان بازار احتمال افت نرخ در میان‌مدت را می‌دهند، اما این کاهش را محدود ارزیابی کرده و ترجیح می‌دهند از نوسان هیجانی قیمت در بازار اجتناب کنند. غلبه سیگنال‌‌‌های کاهشی در رینگ مالی کالا ظرف آخرین روز کاری این بازار در تابستان ۱۴۰۲ به میزانی جدی بود که کف تاریخی قیمت قرارداد آتی صندوق طلا تحویل خرداد ۱۴۰۳ شکسته شد و این دارایی در اواسط روز چهارشنبه ۲۹شهریورماه با نرخی کمتر از ۲۵هزار تومان معامله شد.
طلای سرخ از سقوط در امان می‌‌‌ماند؟
بررسی روند معاملات گواهی طلای سرخ (زعفران) در بازار مالی بورس‌کالا حکایت از آن دارد که ظرف هفته‌‌‌های اخیر این دارایی کمتر از گواهی‌‌‌های طلا با افت نرخ مواجه شده است. کاهش انتظارات تورمی میان فعالان بازار و احتمال عقبگرد نرخ دلار، زمینه افت ارزش دارایی‌‌‌هایی بر پایه زعفران در بازار مالی بورس‌کالا را نیز فراهم کرده است، اما احتمال کاهش برداشت زعفران در سال‌جاری زراعی با توجه به کاهش بارندگی در کشور از سقوط آزاد قیمتی گواهی طلای سرخ جلوگیری کرده و در شرایطی که تمامی گواهی‌‌‌های سکه طلا منفی هستند، برخی گواهی‌‌‌های زعفران با افزایش قیمت معامله می‌‌‌شوند. در عین حال جریان ورود نقدینگی به صندوق‌های طلای سرخ در بازار مشتقه همچنان مثبت است. خشکسالی و کاهش تولید خبری ناامیدکننده است، اما انتشار این خبر به رشد ارزش دارایی‌‌‌های بر پایه زعفران در بازار داخل به‌رغم کاهش انتظارات تورمی انجامیده و این محصول را از سقوط قیمتی در میان‌مدت در امان می‌دارد.
سکه بورسی، ارزان‌‌‌تر از سکه فیزیکی
در آخرین هفته از شهریورماه، ارزش هر گواهی سکه مجددا به کانال ۲۷۰هزار تومانی بازگشت و سکه بورسی با ناامیدی از حفظ جریان افزایشی در بازار ارز، به کانال قیمتی ۲۷میلیون تومانی سقوط کرد. ناامیدی فعالان بازار از صعود دلار به کانال قیمتی ۵۰هزار تومانی و تثبیت در این نرخ باعث شد تا ظرف تابستان امسال سکه بورسی در کانال قیمتی ۲۷ و ۲۸میلیون تومانی نوسان کند؛ این در حالی بود که ظرف سه‌ماه ابتدایی امسال این دارایی عمدتا در کانال قیمتی ۳۰میلیون تومانی نوسان داشت. در این شرایط اگر عقبگرد نرخ ارز با احتمال بهبود ذخایر ارزی کشور ادامه‌‌‌دار شود، عقب‌‌‌نشینی بیشتر سکه بورسی دور از انتظار نخواهد بود. به شکل بنیادی ارزش ذاتی هر گواهی سکه برابر یک‌صدم نرخ فروش سکه در بازار فیزیکی است؛ اما انتظارات فعالان بازار از آینده قیمتی سکه می‌‌‌تواند این دارایی را در نرخی بالاتر یا پایین‌‌‌تر از ارزش ذاتی قرار دهد. ظرف یک‌هفته اخیر سکه بورسی (معادل ۱۰۰گواهی سکه) با قیمتی در حدود یک‌درصد کمتر از ارزش بنیادی (نرخ فروش سکه در بازار فیزیکی) مورد معامله قرار گرفت. در اواسط روز چهارشنبه ۲۹شهریورماه در حالی که سکه در بازار فیزیکی با نرخی برابر ۲۷میلیون و ۵۴۵هزار تومان معامله می‌‌‌شد، سکه بورسی ۲۷میلیون و ۲۹۰هزار تومانی شد. این فاصله قیمتی حاکی از آن است که فعالان بازار مالی منتظر افت بیشتر قیمت‌ها در میان‌مدت هستند.
عقبگرد نرخ ارز در بازار آزاد با انتشار خبر آزادسازی منابع بلوکه‌شده کشور، به کوچک شده حباب سکه منجر شد. حباب سکه امامی تا اواسط روز چهارشنبه ۲۹شهریورماه ۷/ ۲درصد کوچک شد.
کاهش اثرگذاری سیگنال جهانی
ظرف یک‌هفته اخیر طلا در بازار جهانی نوسان نرخ افزایشی داشت. نوسان قیمت طلا در بازار جهانی سیگنالی مهم برای بازار دارایی‌‌‌های بر پایه طلا در رینگ داخل است، اما اثرگذاری آن بر دارایی‌‌‌های داخلی در میانه نوسانات ارزی محدود شده است. در بازه هفتگی منتهی به روز چهارشنبه ۲۰سپتامبر طلا رشد ۲/ ۱درصدی داشت و در اواسط این روز با نرخ هزار و ۹۳۲دلار به ازای هر اونس معامله شد. بازده ماهانه طلا در معاملات آتی کامکس آمریکا برابر ۸/ ۱درصد و بازده سالانه آن برابر ۳/ ۱۵درصد بود.
در اواخر ساعات کاری روز چهارشنبه ۲۰سپتامبر جلسه فدرال‌رزرو برای تصمیم‌گیری در خصوص نرخ بهره برگزار می‌شود. اغلب فعالان بازار احتمال عدم‌تغییر نرخ بهره را می‌دهند که تحقق این پیش‌بینی سیگنال افزایشی برای بازار به همراه دارد، اما جهش نرخ نهاده‌‌‌های انرژی ظرف ماه سپتامبر واهمه از رشد مجدد تورم در ایالات‌متحده و تغییر نظر اعضای فدرال‌رزرو در خصوص تغییر نرخ بهره را مطرح کرده است که این موضوع می‌‌‌تواند سیگنال منفی برای بازار به همراه آورد.
