آرامشی توام با سردرگمی در بازار پلیمرها
دنياي اقتصاد- طيبه مرادي : ترکیبی از افزایش و کاهش در قیمت‌های پایه اعلامی روز گذشته محصولات پتروشیمیایی بورس کالا دیده می‌شود. از بین دو متغیر اصلی کشف نرخ پایه، یعنی میانگین هفتگی بهای نیمایی دلار و نرخ‌های جهانی این گروه از محصولات، نوسان قیمت‌های جهانی طی هفته گذشته اثرگذاری موثرتری بر جای گذاشت.
قیمت مبنای دلار نیز با رشد ۱۱۴تومانی نسبت به ۱۰مردادماه به ثبت رسید، اما به نظر می‌رسد برای اکثر گروه‌های محصولات پلیمری و شیمیایی تغییر نرخ پایه تحت تاثیر نوسان قیمت‌های جهانی قرار گرفته است.
ترکیبی از افزایش و کاهش در نرخ پایه پتروشیمیایی‌ها
بررسی نرخ پایه محصولات پلیمری نشان می‌دهد که بخش عمده‌ای از این گروه محصولات با افزایش قیمت پایه در بورس کالا طی هفته جاری عرضه خواهند شد و تنها معدودی از این محصولات با افت قیمت پایه همراه شدند. به عبارت دقیق‌تر، بازه رشد قیمت پایه برای پلیمرها در هفته جاری بین یک تا هشت درصد رشد را تجربه کرد که تنها ۵۱/ ۰درصد از این نوسان قیمت پایه مربوط به تکانه‌های قیمتی بهای نیمایی ارز طی هفته گذشته به شمار می‌رود. بنابراین بخش عمده رشد نرخ پایه در این محصولات مربوط به افزایش قیمت آنها در بازارهای جهانی است. پلی‌اتیلن سبک خطی و پلی‌پروپیلن نساجی با بالاترین درصد رشد قیمت پایه یعنی ۸۵/ ۶درصد در هفته جاری عرضه خواهند شد. قیمت‌های جهانی این دو محصول پلیمری که صدرنشین رشد قیمت‌های پایه ۱۷مردادماه بودند، به ترتیب با۷۴ دلار رشد نرخ برای پلی‌اتیلن سبک خطی و ۸۵ دلار رشد نرخ برای پلی‌پروپیلن نساجی است که در مقایسه با قیمت‌های هفته ماقبل به ثبت رسیده است. پلی‌وینیل کلرایدهای بورس کالا (PVC) نیز در هفته جاری با رشد ۹۵/ ۱درصدی قیمت پایه عرضه خواهند شد. این گروه از محصولات پلیمری در بازارهای جهانی طی هفته گذشته رشد ۲۳ تا ۲۹ دلاری را در معاملات خود تجربه کردند. از این رو هر دو اهرم معادله کشف نرخ پایه آنها افزایشی بود. در مقابل پلی‌استایرن انبساطی با ۴۰دلار کاهش در قیمت‌های جهانی خود بیشترین کاهش قیمت پایه را به ثبت رساند. در گروه محصولات شیمیایی همچون پلیمرها، ترکیبی از کاهش و افزایش در قیمت‌های پایه به چشم می‌خورد. گاز پروپان با رشد ۷درصدی در نرخ پایه خود به قیمت ۱۴هزار و ۱۸تومان در بورس کالا طی هفته جاری عرضه خواهد شد. این محصول که در بازارهای جهانی با نرخ ۶۶۰ دلار به ازای هر تن قابل معامله است، با رشد ۴۰دلاری نسبت به هفته ماقبل همراه بوده است. پس از آن گاز بوتان در رده بعدی افزایش نرخ پایه قرار دارد که ۱۹/ ۶درصد رشد نرخ داشت. این محصول نیز علاوه بر رشد قیمت مبنای دلار، به میزان ۳۵دلار در معاملات بازارهای جهانی با افزایش قیمت همراه شده است. افت ۷۱/ ۵درصدی بهای پایه بنزن سبب شد این محصول در گروه شیمیایی‌ها بیشترین افت قیمت پایه را داشته باشد که به دلیل افت ۶۲دلاری در قیمت جهانی خود با کاهش قیمت پایه همراه شد.
افت جدی بهای نفت و نفتا
شناسایی انواع ویروس کرونا در اقصی‌نقاط دنیا، از جمله دلایل افت‌وخیزهای نرخ در بازارهای جهانی به شمار می‌رود. این پاندمی و افزایش میزان مبتلایان به ویروس کرونای دلتا، بر افت ۸۳/ ۶درصدی بهای نفت‌خام طی هفته گذشته بی‌اثر نبوده است، به‌طوری که می‌توان بیان کرد قیمت هر بشکه نفت‌خام برنت با کاهش محسوسی همراه شد و در معاملات پایان هفته گذشته با ثبت ۷۰دلار و ۲۶سنت به ازای هر بشکه نفت‌خام برنت افت روزانه ۴۴/ ۱درصدی را به ثبت رساند. این در حالی است که مجموعه عوامل موثر بر این بازار در کنار داده‌های اقتصاد کلان در آمریکا که تقویت دلار را نشان می‌دهد، سبب کاهش بهای نفت‌خام شده است. از این رو نوسان بهای نفت طی ماه گذشته، از روند کاهشی حکایت دارد و افت ۳۲/ ۴درصدی را نشان می‌دهد.
نفتا به‌عنوان اصلی‌ترین خوراک مایع شرکت‌های پتروشیمیایی با پیروی از نزول قیمت نفت‌خام وارد فاز کاهشی شد و در معاملات پایان هفته گذشته با کاهش ۴۹/ ۰درصدی به بهای ۶۵۶دلار و ۹۵ سنت رسید. این در حالی بود که برای مدتی بهای این محصول در معاملات آتی خود بالاتر از سطح ۶۵۰ دلار در هر تن قرار گرفته بود که بالاترین سطح از اکتبر ۲۰۱۸ تاکنون ارزیابی می‌شود. همسو با روند صعودی بهای نفت و چشم‌انداز تقاضای افزایشی برای آن، انتظار تداوم این افزایش معتبر است. اما با گسترش سریع نوع جدید ویروس کرونا در سطح جهان و تاثیر آن بر تورم و رشد اقتصادهای جهانی، می‌توان انتظار محدود شدن این روندهای افزایشی را محتمل دانست.
رشد محدود حجم معاملات در بازار پلیمرها
به دنبال تعطیلی‌های اخیر بازار و بورس کالا، بسیاری از معاملات در بازار محصولات پتروشیمیایی و بسیاری از بازارهای دیگر دچار سردرگمی شده‌اند. به نظر می‌رسد هفته گذشته تا حدی از این آشفتگی‌ها کاسته شد و داده‌های حیاتی معاملاتی به‌ویژه در بازار پلیمرهای بورس کالا وارد فاز افزایشی خود شدند. طی هفته گذشته به میزان ۸۸هزار و ۵۳۴تن انواع محصولات پلیمری در بورس کالا عرضه شد که رشدی بیش از ۸درصد را به ثبت رساند.
این میزان از حجم عرضه پلیمرها بیشترین مقدار طی سه هفته گذشته تاکنون به شمار می‌رود و با توجه به روند افزایشی که طی این سه هفته به خود گرفته است، به نظر می‌رسد تا حدی از آشفتگی عرضه‌ها که به دلیل تعطیلی‌های اخیر رخ داده، رفع شده است. البته هنوز هم نمی‌توان با قطعیت این روند افزایشی را جدی تلقی کرد؛ چرا که هنوز هم میزان مبتلایان به انواع جدید ویروس کرونا در کشور در رکوردهای بی‌سابقه خود به سر می‌برد و امکان بازگشت محدودیت‌های شدیدتر وجود دارد. در برابر این میزان عرضه، تقاضایی به اندازه ۱۰۴ هزار و ۱۸۴ تن شکل گرفت که البته نسبت به هفته ماقبل با افت ۵درصدی همراه شد. این در حالی است که نوسان بهای ارز طی هفته گذشته نسبتا محدود بود، از این رو مهم‌ترین محرک اخیر ورود تقاضا به بازار تحرک چندانی نداشت. در نهایت تقابل میزان عرضه و تقاضا در معاملات پلیمرهای بورس کالا سبب دادوستد ۷۲ هزار و ۱۷۷ تن محصول شد که بالغ بر ۸۱ درصد از حجم عرضه‌ها ارزیابی می‌شود.
در بین شیمیایی‌های بورس کالا هر سه داده مهم معاملاتی یعنی عرضه، تقاضا و حجم معاملات کاهش داشتند، به‌طوری که تنها ۲۸ هزار و ۸۸۶ تن محصول معامله شد که در مقایسه با هفته ماقبل آن ۱۷ درصد افت داشت. این میزان از حجم معاملات نزدیک به متوسط میزان دادوستدهای محصولات شیمیایی طی سال گذشته در بورس کالا است، اما کمتر از متوسط حجم معاملات هفتگی در سال جاری به شمار می‌رود.
هفته گذشته ۳۸هزار و ۷۴۸ تن انواع محصولات شیمیایی در بورس کالا عرضه شد که در مقایسه با هفته ماقبل ۵/ ۱۱درصد کاهش یافت. در برابر این میزان عرضه، تقاضایی به اندازه ۳۳هزار و ۹۸۲تن شکل گرفت. در مجموع می‌توان بیان کرد که در جریان معاملات هفته گذشته ۵/ ۷۴درصد از میزان عرضه‌ها مورد معامله قرار گرفت.
