پیشتازی سوئیس در بانکداری بلاک‌چینی

بانک یو‌بی‌اس با برنامه‌ریزی برای ارائه خدمات تجارت ارزهای دیجیتال به مشتریان بانکداری خصوصی، مسیر جدیدی در تکامل بانکداری سنتی هموار می‌کند. این اقدام، علاوه بر تنوع‌بخشی به درآمدهای بانک، فرصت‌های تازه‌ای برای کسب‌وکارها ایجاد می‌کند و با فراهم‌کردن تراکنش‌های سریع‌تر، شفاف و امن، امکان کاهش هزینه‌های عملیاتی و افزایش انعطاف مالی شرکت‌ها را فراهم می‌سازد. ورود بانک‌های بزرگ به بازار کریپتو، مشروعیت این دارایی‌ها را تقویت کرده و می‌تواند مرزهای بین بانکداری سنتی و دیجیتال را کم‌رنگ کند، درحالی‌که کسب‌وکارها از ظرفیت‌های نوآورانه بلاک‌چین برای سرمایه‌گذاری و توسعه پرتفوی خود بهره‌مند می‌شوند.

در دنیای مالی امروز، که فناوری‌های نوین مانند بلاک‌چین و ارزهای دیجیتال به سرعت در حال تغییر شکل دادن به بازارها هستند، بانک‌های سنتی مانند گروه یو‌بی‌اس ای‌جی (UBS Group AG) نمی‌توانند بی‌تفاوت بمانند. طبق گزارش اخیر یو‌بی‌اس، یکی از بزرگ‌ترین مدیران ثروت جهان با نظارت بر حدود ۴.۷ تریلیون دلار دارایی تا سپتامبر گذشته، در حال برنامه‌ریزی برای ارائه خدمات سرمایه‌گذاری در ارزهای دیجیتال به برخی مشتریان بانکداری خصوصی خود است. این حرکت، که می‌تواند یک گام مهم در ورود بانک‌های سنتی به دارایی‌های دیجیتال باشد، نشان‌دهنده تغییر رویکرد یو‌بی‌اس از موضع محتاطانه گذشته به سمت پذیرش بیشتر فناوری‌های نوظهور است.

چرخش یوبی‌اس به سمت رمزارزها

بانک یو‌بی‌اس، غول مالی سوئیس، طی سال‌های گذشته همواره رویکردی محتاطانه و محافظه‌کارانه نسبت به ارزهای دیجیتال اتخاذ کرده است. همان‌گونه که در تحولات پیشین نیز مشهود بود، اکسل وبر، رئیس پیشین یو‌بی‌اس، در اواخر سال ۲۰۲۱ ــ مقطعی که بیت‌کوین به اوج تاریخی خود رسیده بود ــ صراحتا مفهوم پرداخت‌های ناشناس را ناکارآمد و محکوم به شکست توصیف می‌کرد. این دیدگاه، که ریشه در دغدغه‌های نظارتی، الزامات انطباق و ریسک‌های مالی داشت، بازتاب‌دهنده موضع غالب بانک‌های سنتی در قبال رمزارزها به شمار می‌رفت.

با این حال، تحولات اخیر در محیط کلان بازارهای مالی، از جمله بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید و اتخاذ سیاست‌های تسهیل‌گرایانه‌تر نسبت به بازار کریپتو در ایالات متحده، فشارهای جدیدی را بر یو‌بی‌اس وارد کرده است؛ فشارهایی که بازنگری در استراتژی‌های پیشین این بانک را اجتناب‌ناپذیر ساخته‌اند.

تا این مرحله، تمرکز یو‌بی‌اس در حوزه دارایی‌های دیجیتال عمدتا معطوف به توسعه زیرساخت‌های مبتنی بر فناوری بلاک‌چین بوده است؛ اقداماتی از جمله راه‌اندازی صندوق‌های توکنیزه‌شده و طراحی سیستم‌های پرداخت مبتنی بر دفترکل توزیع‌شده. این رویکرد محتاطانه، تا حد زیادی تحت تاثیر الزامات سخت‌گیرانه سرمایه‌ای در چارچوب مقررات بازل III شکل گرفته است؛ مقرراتی که عملا مانع از ورود مستقیم بانک‌ها به معاملات رمزارزی می‌شود.

با وجود این محدودیت‌ها، افزایش تقاضا از سوی مشتریان ثروتمند ــ که به دنبال تنوع‌بخشی به پرتفوی دارایی‌های خود هستند ــ یو‌بی‌اس را به سمت بازنگری در سیاست‌های خود سوق داده است. در همین راستا، سخنگوی یو‌بی‌اس در بیانیه‌ای اعلام کرده که این بانک به‌طور مستمر تحولات بازار، نیازهای مشتریان و چارچوب‌های مدیریت ریسک را رصد می‌کند و در عین حال، اهمیت راهبردی فناوری بلاک‌چین را به رسمیت می‌شناسد.

در نوامبر ۲۰۲۳، یو‌بی‌اس نخستین گام عملی خود را با فراهم‌سازی امکان معامله ETFهای مرتبط با رمزارزها برای مشتریان ثروتمند در هنگ‌کنگ برداشت؛ اقدامی که نشانه‌ای از ورود تدریجی این بانک به بازارهای آسیایی تلقی می‌شود. اکنون اما برنامه جدید یو‌بی‌اس برای ارائه خدمات خرید و فروش مستقیم بیت‌کوین و اتر به گروهی از مشتریان منتخب در سوئیس - و در مراحل بعدی، گسترش این خدمات به منطقه آسیا-اقیانوسیه و ایالات متحده- بیانگر یک جهش کیفی در رویکرد این بانک است.

هرچند این تصمیم طی ماه‌های گذشته در سطوح مدیریتی یو‌بی‌اس مورد بحث و بررسی قرار گرفته، اما هنوز نهایی نشده و بانک در حال ارزیابی و انتخاب شرکای بالقوه برای اجرای این راهبرد جدید است؛ راهبردی که می‌تواند نقطه عطفی در تعامل یکی از محافظه‌کارترین بانک‌های جهان با بازار دارایی‌های دیجیتال باشد.

کریپتو در سبد خدمات بانکداری خصوصی

یو‌بی‌اس ابتدا خدمات را به مشتریان بانک خصوصی در سوئیس محدود می‌کند، جایی که خرید و فروش بیت‌کوین و اتر مجاز خواهد بود. این انتخاب اولیه، احتمالا به‌دلیل چارچوب نظارتی قوی سوئیس در حوزه کریپتو، منطقی به نظر می‌رسد. سپس، گسترش به بازارهای کلیدی مانند ایالات متحده و آسیا-اقیانوسیه، جایی که تقاضای بالا برای دارایی‌های دیجیتال وجود دارد، در نظر گرفته شده است. این حرکت، پاسخی مستقیم به تقاضای مشتریان ثروتمند است که به دنبال فرصت‌های سرمایه‌گذاری جدید هستند.

در مقایسه با رقبا، یو ‌بی‌اس کمی دیر وارد شده است. برای مثال، مورگان استنلی با همکاری زیروهش (ZeroHash)، تجارت بیت‌کوین، اتر و سولانا را برای مشتریان ای*ترید از نیمه اول ۲۰۲۶ آغاز می‌کند. جی‌پی‌مورگان نیز در دسامبر گذشته گزارش داد که تجارت کریپتو برای مشتریان نهادی را کاوش می‌کند. حتی شرکت‌هایی مانند رابینهود در سال ۲۰۲۴ بیش از ۶۲۶‌میلیون دلار از تجارت کریپتو درآمد داشتند، که سه برابر درآمد سهام‌شان بود. این آمار نشان‌دهنده سودآوری بالقوه این حوزه است.

علاوه بر این، صندوق‌های ETF کریپتو در ایالات متحده، مانند صندوق بیت‌کوین بلک‌راک، از زمان تصویب در دو سال پیش، به ۱۴۰‌میلیارد دلار دارایی رسیده‌اند. این رشد نهادی، که متن به آن اشاره دارد، بخش کریپتو را از یک بازار حاشیه‌ای به یک صنعت اصلی تبدیل کرده است. یو‌بی‌اس، با ۴.۷ تریلیون دلار دارایی تحت مدیریت، می‌تواند با ورود به این فضا، سهم قابل‌توجهی از بازار را تصاحب کند، اما باید با ریسک‌های نظارتی مانند قوانین بازل مقابله کند. کمیته بازل در نوامبر اعلام کرد که بررسی قوانین کریپتو را تسریع می‌کند، که این می‌تواند راه را برای بانک‌های بیشتری هموار کند.

مسیر نوین کریپتو هموار می‌شود؟

ورود یو‌بی‌اس به تجارت ارزهای دیجیتال نه تنها یک استراتژی تجاری است، بلکه نمایانگر تحول گسترده در صنعت مالی نیز محسوب می‌شود. از نظر اقتصادی، این تصمیم می‌تواند به بانک کمک کند تا درآمدهای خود را متنوع کند. با توجه به نوسانات بازار سهام و اوراق قرضه، دارایی‌های دیجیتال گزینه‌ای جذاب برای سرمایه‌گذاری مشتریان ثروتمند ارائه می‌دهند. گزارش‌های اخیر از جمله گزارش‌های بلومبرگ و رویترز نشان می‌دهند که تقاضای بالای این مشتریان، بانک‌ها را به اقدام وادار کرده است.

ورود بانک‌های بزرگ مانند یو‌بی‌اس موجب تقویت مشروعیت بازار کریپتو می‌شود و می‌تواند قیمت‌ها را افزایش دهد. برای مثال، پس از تصویب ETFهای بیت‌کوین، بازار رشد چشم‌گیری تجربه کرد. با این حال، نوسانات ارزهای دیجیتال، مسائل امنیتی و تغییرات نظارتی می‌توانند چالش‌هایی ایجاد کنند. کالم کلهر، رئیس یو‌بی‌اس، در ژانویه ۲۰۲۳ تاکید کرد که بانک‌ها باید چارچوب نظارتی مناسبی داشته باشند تا بتوانند خدمات کریپتو را ارائه دهند.

از دیدگاه جهانی، ایالات متحده در اصلاح قوانین پیشرو است، درحالی‌که سوئیس و هنگ‌کنگ محیط‌های دوستانه‌تری برای فعالیت بانک‌ها فراهم کرده‌اند. گسترش یو‌بی‌اس به بازار آسیا رقابت با بانک‌هایی مانند اچ‌اس‌بی‌سی را تشدید می‌کند. در بلندمدت، این اقدام می‌تواند موجب ادغام بیشتر فناوری بلاک‌چین در سیستم‌های بانکی شود و بانک‌ها دارایی‌های واقعی را توکنیزه کنند. با این حال، بانک‌ها باید کنترل‌های ریسک قوی اعمال کنند تا از بروز بحران‌های احتمالی جلوگیری کنند.

نقطه عطفی در تحول بانکداری

برنامه یو‌بی‌اس برای ارائه خدمات تجارت ارزهای دیجیتال یک نقطه عطف در مسیر تکامل بانکداری سنتی محسوب می‌شود. این حرکت، که از رویکرد محتاطانه به پذیرش تغییر کرده، بازتاب‌دهنده تاثیر تقاضای مشتریان و تحولات نظارتی است. با گسترش به بازارهای جهانی، یو‌بی‌اس می‌تواند موقعیت رقابتی خود را تقویت کند، اما موفقیت این برنامه به توانایی بانک در مدیریت ریسک‌ها بستگی دارد.

این تحول نه تنها برای یو‌بی‌اس، بلکه برای کل صنعت مالی فرصت‌های جدیدی ایجاد می‌کند و مرزهای بین بانکداری سنتی و دیجیتال را کم‌رنگ می‌سازد. با نظارت مداوم بر روندهای بازار و چارچوب‌های ریسک، بانک‌ها می‌توانند از ظرفیت‌های فناوری بلاک‌چین بهره‌برداری کنند و آینده‌ای نوآورانه برای خدمات مالی بسازند.

مزایای بانکداری بلاک‌چینی بر کسب‌وکارها

بانکداری مبتنی بر بلاک‌چین می‌تواند به کسب‌وکارها سرعت و شفافیت بیشتری در تراکنش‌ها ارائه دهد. این فناوری امکان کاهش هزینه‌های عملیاتی و حذف واسطه‌های غیرضروری را فراهم می‌کند و ریسک خطاهای انسانی و کلاهبرداری را کاهش می‌دهد. همچنین، دسترسی به سیستم‌های پرداخت و تسویه سریع‌تر موجب بهبود جریان نقدینگی و افزایش انعطاف مالی شرکت‌ها می‌شود. استفاده از دارایی‌های توکنیزه‌شده به کسب‌وکارها امکان می‌دهد تا سرمایه‌گذاری‌های نوآورانه انجام دهند و تنوع بیشتری در پرتفوی مالی خود ایجاد کنند، درحالی‌که حفظ امنیت و رعایت چارچوب‌های نظارتی، اعتماد سرمایه‌گذاران و شرکای تجاری را افزایش می‌دهد.