اخبار باشگاه اقتصاددانان روزنامه شماره ۶۷۱۳
- شنبه، ۳۰ آبان ۱۴۰۵
-
پرونده امروز
روزنامه شماره ۶۷۱۳چرخدندههای اختصاصی
مریم رحیمی: گسترش مداخلات دولت در فرآیندهای اقتصادی و سپردن تصمیمگیری درباره بخش بزرگی از فعالیتها به نهادهای دولتی، میتواند زمینه شکلگیری و گسترش رانت را فراهم کند. اگر زمین بازی اقتصاد به نحوی چیده شده باشد که دسترسی به مجوز، سهمیه، ارز ترجیحی یا امتیازهای انحصاری، سودی بهمراتب بیشتر از فعالیت مولد داشته باشد، انگیزه بنگاهها نیز تغییر میکند. رقابت بهتدریج از بازار کالا و خدمات فاصله میگیرد و به میدان گرفتن امتیازهای دولتی منتقل میشود. در چنین فضایی، منابعی که میتوانست صرف تولید، سرمایهگذاری و اشتغال شود، بهجای خلق ارزش اقتصادی، در مسیر دستیابی به رانت و حفظ موقعیتهای انحصاری هزینه میشود. این همان سازوکاری است که آن کروگر، اقتصاددان آمریکایی، بیش از نیم قرن پیش در مقاله مشهور خود با عنوان «اقتصاد سیاسی جامعه رانتجو» تشریح کرد. اقتصاد ایران نمونههای متعددی از این سازوکار را در خود جای داده است. شکاف میان نرخهای رسمی و غیررسمی ارز، نظام چندنرخی، محدودیتهای وارداتی، انحصار در بازارها و تخصیص یارانههای انرژی، همگی میتوانند زمینه رقابت بر سر امتیازهای محدود و شکلگیری رانت را فراهم کنند. پیامد این وضعیت فقط هدررفت منابع یا تضعیف رقابت نیست. اگر سیاستگذاران زمین بازی را بهنحوی بچینند که اخذ امضاهای طلایی باعث مزیت برخی از فعالان اقتصادی شود، فعال اقتصادی رسمی و سالم نیز برای ادامه فعالیت ناچار است با قواعدی مواجه شود که لزوما بر پایه رقابت و شایستگی شکل نگرفتهاند. باشگاه اقتصاددانان در این پرونده تلاش دارد ریشهها و سازوکارهای شکلگیری رانت در اقتصاد ایران را بررسی کند. -
رانت جویی در ایران
بیش از نیمقرن از انتشار مقاله تاثیرگذار «اقتصاد سیاسی جامعه رانتجو» توسط کروگر میگذرد؛ مقالهای که در زمره مقاله برتر تاریخ اقتصاد قرار گرفته است و هنوز یکی از قدرتمندترین ابزارهای تحلیلی برای درک اقتصادهای مداخلهگر به شمار میرود. -
از وفور تا کمیابی
دیدگاهی نسبتا خوشبینانه درباره آینده اقتصاد ایران وجود دارد که در آن منابع رو به کاهش هستند، درآمدهای نفتی دیگر مانند گذشته در دسترس نیستند، دولت توان توزیع یارانه و حمایتهای گسترده را از دست داده و ظرفیت منابع انرژی نیز به محدودیتهای جدی رسیده است. در نتیجه این اتفاقات، اقتصاد ناگزیر خواهد شد از الگوی مبتنی بر توزیع منابع فاصله بگیرد و به سمت رقابت، بهرهوری، دانش، فناوری و خلق ارزش حرکت کند. با وجود منطق اقتصادی قابلتوجهی که این روایت از آن برخوردار است، یک پیشفرض مهم را نادیده میگیرد: پایان یک نظم اقتصادی، الزاما به معنای آمادهبودن نظم جایگزین نیست.
- مدیر عامل صندوق بازنشستگی: از فروردین به طور متوسط ۳۰ میلیون تومان به حقوق هر بازنشسته اضافه شده است
- احتمال توافق نانوشته تهران و واشنگتن برای کاهش تنش در تنگه هرمز وجود دارد؟
- ۳ اتفاق مهم در بازار مسکن/ متوسط قیمت آپارتمان در تهران اعلام شد
- فوری/ اصابت موشک به نزدیکیهای قشم
- سردار علایی: ترامپ با صراحت اعلام میکند که من گفتم چه کسی باید نخستوزیر عراق شود/ جنگ شهرها و حملات شیمیایی از مولفههای اصلی فشار عراق بر ایران بود
- اعترافات ناگهانی نتانیاهو به رقبای سیاسی؛ وضعیت امنیتی دیگر یک ترفند رسانهای نیست
- عذرخواهی معاون پزشکیان پس از حاشیهسازی درباره بنزین
- خبر مهم معاون وزیر اقتصاد درباره سهمیهبندی آرد و نان
- ورود پهپادهای جاسوسی اسرائیل به حریم هوایی بیروت/ ماجرا چیست؟
- ادعای بلومبرگ درباره اولین انتقال نفت ایران پس از زمان ازسرگیری محاصره+ جزئیات
- ادعای سیبیاس درباره احتمال دور جدید حملات علیه ایران/ واشنگتن و تلآویو در حال بررسی گزینه نظامی هستند
- زیدآبادی: ترامپ می گوید، برای پایان جنگ ایران به روسیه و چین نیاز ندارد؛ آشکارا دروغ می گوید
- شرط جدید برای بردن پرونده ملک قولنامهای به دادگاه/ برای ثبت ادعا چه پیشنیازهایی لازم است؟
- روایت خلبانان B-۲ از پشتپرده عملیات «چکش نیمهشب»؛ ۳۷ ساعت پرواز برای حمله به تأسیسات هستهای ایران
- آموزش و پرورش: در مواجه با آلودگی هوا، تعطیلی مدرسه باید آخرین گزینه باشد
- واکنش زیدآبادی به اقدام دفتر آیتالله سیستانی درباره محل قبر امیرکبیر/ چرا اینقدر تفاوت؟
- آنفلوآنزا مدارس این استان را غیرحضوری کرد +جزئیات
- بازگشت خاموشیهای دوساعته به تهران با شروع سرما/ برنامه مدیریت انرژی فعال شد + جزئیات
- تماس غیرمنتظره ترامپ با متحدان اروپایی پس از دیدار با پوتین و شی
- طعنه سنگین عراقچی به سفیر اسرائیل در آمریکا
- ماجرای تماس وزیرخارجه پاکستان با عراقچی در اولین روز جنگ علیه ایران
- مدنیزاده: تا چندماه آینده تورم از ۸۰٪ به ۴۰٪ خواهد رسید +فیلم
- حمله نتانیاهو به نمایندگان عرب/ درخواست بی بی از لیبرمن، بنت و آیزنکوت
- اذعان عربستان به اصابت موشک یمن به برج مرکز مالی در ریاض
- ادعای جنجالی وزیر خزانه داری آمریکا درباره ایران: اگر آنها به دنبال من هستند ...