دارو در محاق
مائده جعفری: این روزها دچار شدن به بیماری علاوه بر چالش سلامتی به یک شوک مالی و ویرانگر برای خانواده‌های ایرانی تبدیل شده است. تقاضا برای دارو و خدمات درمانی نوعی تقاضای بی‌کشش است؛ این به آن معنی است که بیمار برای حفظ جان خود ناچار به تامین دارو و پرداخت هزینه‌های خدمات درمانی است. افزایش سرسام‌آور هزینه‌ها، اقشار آسیب‌پذیر جامعه ایران را به سمت رها کردن درمان یا پناه بردن به بازار سیاه سوق داده است.
این بحران علاوه بر تاثیرگذاری بر دسترسی بیماران به خدمات درمانی، صنعت دارو را زیر بار سیاستگذاری‌های نامتوازن فرسوده کرده است. تولیدکنندگان دارو امروز با موانع سنگینی همچون چندنرخی بودن ارز، جهش هزینه‌های نهاده‌های تولید و الزام به ارتقای استانداردهای پیچیده کیفی مواجهند. نهادهای دولتی با رویکردهای دستوری، توان تولیدکننده را تضعیف کرده‌اند. چرخه معیوب اقتصاد سلامت باعث شده تا انباشت بدهی بیمه‌ها و تاخیرهای طولانی در تسویه مطالبات، شرکت‌های دارویی را در گرداب بحران نقدینگی و استقراض‌های پرهزینه بانکی گرفتار کند. این نگاه مقطعی و تثبیت دستوری قیمت‌ها، دیر یا زود به توقف تولید و کمیاب شدن اقلام دارویی منجر خواهد شد. راهکار پایدار برای خروج از این بن‌بست واقعی‌سازی بودجه سلامت و انتقال بار حمایت مالی از دوش تولیدکننده به شبکه‌های بیمه‌ای کارآمد است تا ضمن تضمین استمرار تولید، از بیماران در برابر هزینه‌های کمرشکن درمان محافظت شود. در پرونده امروز باشگاه اقتصاددانان به کالبدشکافی ریشه‌های بحران در اقتصاد دارو و سلامت می‌پردازیم.
