کشاکش دیپلماسی
مریم رحیمی: بهنظر میرسد که کشورهای منطقه از بازگشت جنگ میان ایران و آمریکا نگران هستند. گواه این نگرانی، افزایش تحرکات دیپلماتیک در تهران و دیگر پایتختهای منطقه است. سفر مقامهای ارشد عربستان، ترکیه و پاکستان به تهران و رایزنیهای قطر برای ارائه پیشنهاد تازه، نشان میدهد همسایگان ایران در پی یافتن راهی برای جلوگیری از تشدید بحراناند. با اینحال، موفقیت این تلاشها به مسالهای دشوار گره خورده است و آن هم اینکه میانجیها تا چه اندازه میتوانند بر تصمیمهای طرفین اثر بگذارند، بهخصوص که در شرایط فعلی اختلاف تهران و واشنگتن صرفا بر سر آغاز یا ادامه مذاکره نیست؛ ترتیب اجرای تعهدات، شروط توافق و اطمینان از پایبندی طرفین نیز همچنان محل مناقشه دو طرف است و جلوگیری از رویارویی دوباره ایران و آمریکا به دغدغه مشترک بازیگران منطقه تبدیل شده است.

در واقع، تبدیل این نگرانی به یک ابتکار دیپلماتیک موثر، به حل اختلافهایی بستگی دارد که بر سر شروط پایان بحران و تضمینهای مورد انتظار طرفین وجود دارد. تهران چه اطمینانی خواهد داشت که توافق احتمالی، در فاصلهای کوتاه به تهدید نظامی بعدی تبدیل نمیشود و همسایگانی که برای میانجیگری پا پیش گذاشتهاند، تا چه اندازه حاضرند از ظرفیت سیاسی و روابط خود با واشنگتن برای گرفتن تعهدی معتبر درباره خودداری از حمله استفاده کنند؟ اکنون باید دید این تحرکات میتوانند به ترتیبی قابل اتکا برای جلوگیری از درگیری برسند یا در حد تلاشهایی برای کاستن از تبعات بحرانی باقی میمانند که مهار آن همچنان به محاسبات تهران و واشنگتن وابسته است. باشگاه اقتصاددانان تلاش دارد توضیح دهد که آیا تحرکات دیپلماتیک اخیر میتواند از میزان تنشهای موجود در منطقه بکاهد؟