توجیه قدرتمند مقابله همزمان

تغییرات آب‌وهوایی و آلودگی هوا محرک‌های مشترک بسیاری دارند، از جمله سوختن سوخت‌های فسیلی و همچنین برخی شیوه‌های کشاورزی و فرآیندهای صنعتی. نویسندگان گزارش می‌گویند تنها با محاسبه منافع بازاری، این اقدام هرسال ارزش اقتصادی خلق خواهد کرد و هر سال تاخیر، هزینه‌هایی جبران‌ناپذیر بر جای می‌گذارد. اینگر آندرسن، مدیر اجرایی برنامه محیط‌زیست سازمان ملل، در همین‌باره توضیح داده بود: «سال‌های سال، اقدام آب‌وهوایی را هزینه‌ای برای مدیریت‌ و تلقی کردیم و آلودگی هوا پیامد ناگزیر توسعه تلقی شد.» به گفته او، با آنکه راه‌حل‌ها وجود دارند، جهان همچنان از «رهبری قاطع دولت‌ها، موسسات مالی و کسب‌کارها برای اجرای آنها با سرعت و هماهنگی متناسب با ابعاد این بحران» بی‌بهره است.

از میان ۲۵اقدام شناسایی‌شده در گزارش می‌توان به انرژی‌های تجدیدپذیر و خودروهای برقی، گزینه‌های پخت‌وپز پاک‌تر، استفاده موثرتر از کود شیمیایی و پایان دادن به رهاسازی روزمره گاز در عملیات نفت و گاز اشاره کرد. به گفته این گزارش، این اقدامات می‌توانند تا سال۲۰۳۵، معادل ۲.۸درصد و تا سال۲۰۵۰، معادل ۴.۵درصد به تولید ناخالص داخلی بیفزایند؛ در برابر آن، هزینه اجرای این اقدامات در دهه پیش‌رو حدود ۰.۷درصد تولید ناخالص داخلی جهانی برآورد شده است. این منافع شامل کاهش هزینه‌های بهداشتی، افزایش بهره‌وری نیروی کار و پیشگیری از خسارت‌های فیزیکی است؛ به‌همراه ارزش پولی کاهش مرگ‌های زودرس و بهبود سلامت عمومی.

بر اساس این گزارش، به‌ازای هر یک دلار سرمایه‌گذاری در اقدام یکپارچه علیه تغییرات آب‌وهوایی و آلودگی هوا، حدود ۱۵دلار منافع اقتصادی حاصل می‌شود. اگر منافع غیربازاری کنار گذاشته شوند و تنها منافع قابل‌سنجش بازاری مانند کاهش هزینه‌های بهداشتی محاسبه شوند، بازگشت این ۲۵راه‌حل به حدود ۴دلار به‌ازای هر دلار سرمایه‌گذاری‌شده می‌رسد. در مقابل، هر سال تاخیر در اقدام، سالانه بیش از ۱.۵تریلیون دلار  از منافع بازاری و غیربازاری ترکیبی را از دست می‌دهد.

سایمون دیتز، رئیس مشترک ارزیابی و استاد سیاستگذاری محیط‌زیست در مدرسه اقتصاد لندن، گفته بود که این گزارش «دقیق‌ترین شواهد تا امروز» را ارائه می‌دهد ونشان می‌دهد برخورد جداگانه با تغییرات آب‌وهوایی و آلودگی هوا، باعث دست‌کم‌گرفتن منافع مقابله با هر یک از آنها می‌شود. او تاکید کرده بود که پیگیری همزمان این دو دستورکار، ۰.۲درصد افزون‌بر رشد اقتصادی ایجاد می‌کند که در صورت پیگیری جداگانه آنها وجود نداشت. وقتی این دو را با هم مدل‌سازی کردیم، بازده‌ها از حالتی که هر یک به‌تنهایی نشان می‌دادند، بزرگ‌تر بود؛ زیرا اغلب منابع، بخش‌ها و سیاست‌های مشابهی هر دو را هدایت می‌کنند.

بر اساس گزارش برنامه محیط‌زیست سازمان ملل در سال۲۰۲۵، حدود ۶.۴میلیون مرگ زودرس در جهان با آلودگی هوای ناشی از فعالیت‌های انسانی در فضای باز مرتبط بوده، درحالی‌که آلودگی هوای درون‌خانگی -مانند سوختن سوخت‌های جامد- با ۲میلیون مرگ زودرس دیگر، از جمله حدود ۳۰۰هزار کودک، پیوند داشته است. این گزارش تنها چند روز پس از پژوهش دیگری از همین برنامه منتشر شد که هشدار داد جهان در مسیری قرار دارد که در چند سال آینده از هدف توافق پاریس - محدودسازی افزایش دمای جهانی به ۱.۵درجه سلسیوس بالاتر از سطح پیش از صنعتی‌شدن - عبور می‌کند.

کشورهایی مانند چین و کانادا، از پیش مقابله با آلودگی هوا و تغییرات آب‌وهوایی را به هم پیوند زده‌اند. چین آلودگی هوای مضری را که می‌تواند وارد جریان خون شود، به‌طور قابل‌توجهی کاهش داده به‌نحوی‌که سطح این شاخص از سال۲۰۱۳ تا پایان سال گذشته نزدیک به ۶۰درصد کاهش یافته است. این روند به کاهش ۳۰درصدی سهم بستری‌های بیمارستانی ناشی از این آلودگی منجر شده است؛ اما سازمان جهانی بهداشت می‌گوید ۹۹درصد از جمعیت جهان همچنان هوایی تنفس می‌کنند که از حدود امن فراتر است.

*  خبرنگار فایننشال تایمز