احیای محیطزیست
سیاستگذاران در چند دهه گذشته، پیش از اینکه به هشدارهای کارشناسان محیطزیستی مبنی بر وضعیت نگرانکننده آب، برق و دیگر حاملهای انرژی توجه کنند، هموغم خود را صرف انجام پروژههای کمثمر و بیسرانجام کردهاند. حال کار به آنجا رسیده که در تابستان سال جاری، بسیاری از استانهای کشور دچار بحرانهای کمآبی و پیشی گرفتن تقاضا بر عرضه حاملهای انرژی همچون برق بودهاند. طبق دادههای رسمی، ظرفیت تولید برق ایران حدود ۸۵هزار مگاوات است درحالیکه نیاز واقعی بیش از ۱۰۰هزار مگاوات برآورد میشود؛ خاموشیهای تابستانی تنها یکی از پیامدهای این شکاف است. البته این تمام ماجرا نیست و مشکلات در حوزه آب فراتر از «بحران» است.

شبکه فرسوده آبرسانی بیش از ۳۰درصد منابع را هدر میدهد و بیش از ۳۰۰دشت کشور با فرونشست زمین دستوپنجه نرم میکنند. آنچه رخ داده، ورشکستگی منابع است؛ یعنی مصرف بیش از ظرفیت واقعی. این ورشکستگی بهطور مستقیم با پدیده بیابانزایی پیوند خورده است. چرای بیرویه دام، توسعه کشاورزی در مناطق خشک و برداشت بیمحابا از سفرههای زیرزمینی، میلیونها هکتار از اراضی کشور را در معرض فرسایش و بیابانزایی قرار داده است. اکنون بیش از ۱۳میلیون هکتار زمین در ایران در شرایط بحرانی قرار دارد؛ زمینی که نهتنها دیگر حاصلخیز نیست، بلکه خود به عامل تشدید خشکسالی و نابودی زیستبومها بدل شده است. ایران منابع بالقوه فراوان دارد، اما ضعف مدیریت و نگاه کوتاهمدت آن را به کشوری با آب شرب جیرهبندی، برق ناپایدار و زمینهای بیابانی تبدیل کرده است. «باشگاه اقتصاددانان» روزنامه «دنیایاقتصاد» در این پرونده تلاش دارد ضمن برررسی اولویتهای مهم کشور در زمینه منابع طبیعی چندین راهحل پیش روی سیاستگذاران قرار دهد.