معیارهای سرمایهگذاری غیرمستقیم
ساناز ذبيحي/ کارشناس بازار سرمایه
صندوقهای سرمایهگذاری مبتنی بر اوراق بهادار به دو دسته کلی «سهامی» و «با درآمد ثابت» تقسیم میشوند که همانطور که از عنوان آنها پیداست عمده دارایی صندوق سهامی در سهام و عمده دارایی صندوق با درآمد ثابت در اوراق بهادار با درآمد ثابت و سپردههای بانکی، سرمایهگذاری میشود و بالطبع صندوقهای با درآمد ثابت ریسک پایینتری را به سرمایهگذار تحمیل میکنند، اما ارتباط مستقیم ریسک و بازده را نیز نباید فراموش کرد؛ چنانکه مشاهده شده در یکسال گذشته با وجود اینکه در اکثر مقاطع سال شاخص بازار بورس منفی بوده، بیشترین بازدهی سالانه صندوقهای با درآمد ثابت حدود ۲۵ درصد و بیشترین درصد بازدهی صندوقهای سهامی حدود ۷۵ درصد و میانگین بازدهی سالانه آنها به ترتیب ۱۹ و ۳۵ درصد بوده است، اما اگر نتایج و بازدهی سرمایهگذاری این نوع صندوقها را در بازههای زمانی کوتاهتر مثل ماهانه یا سه ماهه بررسی کنیم ممکن است به نتایج کاملا متفاوتی دست یابیم.
بنابراین میتوان نتیجه گرفت حتی در دورههایی که شرایط کلی شاخص بازار رو به رشد نبوده، سرمایهگذاری بلندمدت (حداقل یکساله) در صندوقهای سهامی بازدهی بیشتری را نصیب سرمایهگذاران کرده است. البته عوامل کلیدی دیگری از جمله میزان ریسکپذیری سرمایهگذار، افق زمانی سرمایهگذاری، هدف از سرمایهگذاری و... نیز در انتخاب نوع صندوق دخیل بوده و تنها نمیتوان به بررسی درصد بازدهی این نوع صندوقها در یکسال گذشته تکیه کرد. بهطور کلی توصیه میشود سرمایهگذارانی که به صندوق سرمایهگذاری صرفا به چشم یک نوع پسانداز با عایدی ماهانه نگاه میکنند سراغ صندوقهای با درآمد ثابت بروند، اما آنهایی که با هدف سرمایهگذاری و کسب سود و حفظ ارزش پول همراه با پذیرش ریسک سرمایهگذاری قصد ورود غیرمستقیم به بازار سرمایه را دارند، سراغ صندوقهای سهامی بروند. نکته مهم دیگر پس از تصمیمگیری اولیه درباره نوع صندوق سرمایهگذاری مناسب برای هر شخص، بررسی و مقایسه عملکرد و بازدهی صندوقهای از آن نوع خاص در مراجع معتبر و پس از آن بررسی عملکرد مدیر آن صندوقهای منتخب است. ضمنا در مقایسه بازدهی صندوقها باید به این نکته نیز توجه کنیم که میزان دارایی تحت مدیریت و عمر صندوق نیز عامل مهمی است که در دستهبندی صندوقهای از یک نوع باید در نظر گرفت. برای مثال قیاس بازدهی یک صندوق سهامی با دارایی تحت مدیریت ۱۰هزار میلیارد تومانی و عمر پنج ساله با صندوق سهامی دیگر که تنها هزار میلیارد دارایی تحت مدیریت با عمر شش ماهه دارد، قیاس منطقی نیست و منجر به تصمیمگیری صحیح نمیشود و این نکته درباره صندوقهای بادرآمد ثابت نیز صدق میکند.