شفافیت در اطلاع‌رسانی
سعید ذوالفقاری کارشناس بازار سرمایه
در خصوص تغییرات قوانین و مقررات حاکم بر بازار سرمایه و اینکه با توجه به گذر عمر چند ساله از زمان تصویب قوانین، نیازی به تغییرات آنها وجود دارد یا خیر، باید عنوان کرد که قطعا نیاز به تغییرات اساسی در جهت اصلاح ساختار بازار سرمایه -و نه فقط در جزئیات و روند معاملات- وجود دارد. به عبارت دقیق‌تر، با توجه به رشد ارزش بازار سهام در سال‌های اخیر و رسیدن معاملات به ارقام قابل‌توجه، به‌ویژه در یکی، دو سال اخیر و از سوی دیگر، نحوه انجام معاملات در بازارهای چهارگانه بورس و همچنین حضور افراد بیشتر و فعالیت تازه‌واردان در حوزه بازار سرمایه، نیاز به قوانین حمایتی و همچنین قوانینی در جهت پیشگیری از سوءاستفاده از افراد تازه‌وارد در این حوزه احساس می‌شود. ضرورت این امر، زمانی بیشتر احساس می‌شود که آنچه را که در سال ۹۹، چه از سوی دولت و چه از سوی برخی سودجویان شاهد بودیم و ضرر و زیان قابل‌توجهی را متوجه سهامداران و فعالان این بازار کرد، بار دیگر شاهد نباشیم. در همین راستا باید تاکید کرد که در حوزه ساختار بازار سرمایه، قطعا نیازمند بازنگری جدی در‌درصد نوسان و حجم مبنا هستیم؛ چرا که در حال حاضر، هیچ اثری جز ایجاد جو کاذب، چه در جهت مثبت و چه در جهت منفی وجود ندارد. همچنین اعمال سلایق ناظران و مدیران بورس و فرابورس در نحوه انجام معاملات و بازگشایی‌ها یا بسته بودن نمادهای تاثیرگذار، بدون هیچ دلیل مشخص، از دیگر موارد مهمی است که باید مورد بازبینی قرار گیرد؛ به طوری که تصویب و اجرای قوانین ساده می‌تواند جلوی این موارد را بگیرد و بازار سهام را در مسیری متعادل و باثبات قرار دهد.
از سوی دیگر، باید تاکید کرد که در حال حاضر، قوانینی مانند گره معاملاتی و همچنین توقف نمادها به دلیل تجربه نوسان ۵۰درصدی به‌درستی اجرا نمی‌شود. در این راستا باید تاکید کرد که برخی از قوانین دیگر، مانند قوانین و مقررات مربوط به بازارگردانی سهام و اوراق نیز در مسیر صحیحی نیستند و به‌درستی اجرا نمی‌شوند که البته هیچ اثر مشخصی هم در روند معاملات بازار ندارند. در این خصوص، باید عنوان کرد که این موارد باید به شکل درست بررسی و حذف یا اصلاح شوند. به عبارت دقیق‌تر، بهترین کاری که در این زمینه می‌توان انجام داد و مناسب‌ترین راهکاری که در این میان کارساز خواهد بود، حذف درصد نوسان و فقط نظارت نهاد ناظر بر نحوه انجام معاملات خواهد بود.
از طرف دیگر، به نظر می‌رسد، قوانین سختگیرانه‌تری باید برای ناشران در خصوص نحوه اطلاع‌رسانی وجود داشته باشد تا شاهد نوسانات سنگین در اعلام سود و زیان شرکت‌ها نباشیم. به عبارت دقیق‌تر، مواردی که باید افشا شوند، بی‌کم و کاست و دقیق افشا شده‌اند تا تحلیل‌پذیری گزارش‌های ماهانه و فصلی افزایش پیدا کند. در این راستا باید عنوان کرد که متاسفانه در حال حاضر، بعضا شاهد نوسان ۱۰۰درصدی در اعلام سود و زیان برخی شرکت‌ها با عملکرد واقعی آنها هستیم. در این راستا نیز برخورد مناسبی از سوی نهاد ناظر بازار سرمایه شکل نمی‌گیرد. در آخر به نظر می‌رسد، قوانین حاضر، نه‌تنها باعث روانی معاملات و جذب سرمایه‌گذاران به این حوزه نشده است، بلکه حتی همان‌طور که شاهد هستیم، باعث خروج سرمایه‌گذاران از بازار سرمایه و بازگشت آنها به سمت بازار پول و سایر بازارهای موازی می‌شود. به این ترتیب لازم است هر چه سریع‌تر اقدام مناسبی در این زمینه انجام شود.
