بورس کالا در ۱۴۰۰
راضیه احقاقی : حجم معاملات بورس کالای ایران در سالجاری با ۲۶ درصد رشد نسبت به مدت مشابه سال قبل به ۳۱ میلیون تن رسیده و به این ترتیب بیشترین میزان معاملات تاریخ این بازار در سال ۱۳۹۹ ثبت شده است. ارزش معاملات این بازار نیز به احتمال قوی تا پایان سال با ۱۲۱ درصد رشد نسبت به سال قبل به بیش از ۲۸۵ هزار میلیارد تومان بالغ میشود که این رقم حدود ۱۰ درصد نقدینگی کل کشور است. بنابراین با بازاری روبهرو هستیم که ارقام معاملاتی آن در اقتصاد کشور قابلتوجه بهشمار میرود. همچنین شواهد کلی از استمرار رشد حجم و ارزش معاملات معاملات در سال ۱۴۰۰ حکایت دارد، اما این موضوع به ملزومات خاص خود نیاز خواهد داشت.
اگرچه رشد بهای ارز در سالجاری مهمترین دلیل برای رشد قیمتها و افزایش ارزش معاملات بورس کالا بهشمار میرود، اما رشد حجمی داد و ستد در غالب بازارهای کالایی تاکنون رخداد برجستهای است که نشان میدهد توسعه بنیادین این بازار از مسیر رشد تقاضای مواد اولیه و ملزومات تولید رقم خورده است. افزایش ۳۹درصدی حجم معاملات در بازار صنعتی و معدنی، رشد ۱۲ درصدی در بازار محصولات پتروشیمی، افزایش ۲۱ درصدی حجم داد و ستد بازار فرآوردههای نفتی و تقویت ۲۲ درصدی حجم در بازار فرعی بورس کالا از واقعیتهای مشهود این بازار است.
علاوه بر رشد بهای ارز در سال ۹۹، تکانههای رشد قیمتهای جهانی دومین سیگنال اثرگذار بر رشد قیمتها بود. میل به افزایش حجم خرید در کنار رشد عرضه و تقاضا، همچنین سرعتگیرهای مهم دولتی مخصوصا در بازار فولاد در کنار توسعه برای ترویج ابزارهای مالی، اگرچه بخشی از کارنامه بورس کالا بهشمار میرود ولی دورنمای سال آینده دیگر این موارد را برنمیتابد. برای سال ۱۴۰۰، قیمتهای بالای جهانی و احتمال رشد مجدد این نرخ در ماههای بعد، انتظار تعدیل گام به گام تحریمها، نیاز به آرامش بهای ارز و بهرهگیری از موقعیتهای اقتصادی از مسیر صادرات، مواردی است که آینده بازارهای کالایی داخلی را تعیین خواهد کرد. همین چهره بیش از همه بر عملکرد بورس کالا اثرگذار خواهد بود، بنابراین از هماکنون انتظار یک سال پررونق، اگرچه دور از ذهن نیست ولی به زیرساختهایی نیاز دارد که در این پرونده به آن پرداختهایم.