بازگشت پیش‌بینی EPS شرکت‌ها

حذف این سرفصل مهم نه تنها در همان دوران، هجمه‌های زیادی را به دنبال داشت و با مخالفت‌های فراوانی مواجه شد، بلکه هنوز هم آثار این موضوع را در برخی از اظهارنظرهای کارشناسان و فعالان بازار سرمایه مشاهده می‌کنیم. هر چند مخالفان زیادی برای جلوگیری از توقف انتشار EPS تلاش کردند، اما در واقع هدف اصلی برای این امر کاهش انحرافات در اطلاعات مالی بنگاه‌ها بود. به‌طوری‌که طبق آمار تهیه شده، سود پیش‌بینی اولیه شرکت‌ها با سود محقق شده منتهی به پایان سال مالی ۱۳۹۵، انحراف ۴۶۶‌درصدی داشت.

به این ترتیب انحرافات فاحش سود حاصل از عملکرد واقعی با سود پیش‌بینی شده، توقف بیش از حد نمادها به علت تعدیلات پیش‌بینی سود (مثبت و منفی) سبب شد تا سازمان بورس در راستای افزایش دانش تحلیلی بازار، الزام انتشار سود پیش‌بینی شده را لغو و به جای آن دستورالعمل انتشار گزارش تفسیری مدیریت به همراه صورت‌های مالی ۳، ۶، ۹ ماهه و یکساله را ابلاغ کند.

حال با گذشت حدود سه سال از این موضوع، مجددا صحبت از بازگشت الزام ارائه پیش‌بینی سود شرکت‌ها به میان آمده است. شاید یکی از دلایل اصلی این موضوع ساختار نامناسب گزارش تفسیری مدیریت است که عمده مطالب آن بار تحلیلی قابل توجهی ندارد البته باید به ورود تازه‌واردان به بازار سرمایه به ویژه طی یکسال نیز توجه داشت که شاید چندان دانش و تجربه کافی از بررسی صورت‌های مالی و گزارش‌های تفسیری مدیریت نداشته باشند و همین امر فضای هیجانی بازار را به ویژه در روزهای اخیر تشدید کرده است.

کارشناسان معتقدند در شرایط فعلی به دلیل مستولی بودن فضای رفتارهای دسته جمعی بر بازار سرمایه و عدم توجه کافی به متغیرهای بنیادی موجود، الزام مجدد انتشار سود پیش‌بینی شده آنچنان کارساز نخواهد بود. البته پیشنهاد داده‌اند  در صورتی که سازمان بورس درصدد بازگشت این الزام است، بهتر است سود پیش بینی شده شرکت‌ها و تعدیلات مربوط به آنها توسط یک نهاد ثالث متخصص و مستقل همانند شرکت‌های تامین سرمایه یا مشاوره سرمایه‌گذاری مورد بررسی قرار گیرد. به عقیده فعالان بازار سرمایه این امر می‌تواند تا حدود بسیار زیادی انحرافات احتمالی و غیرکارشناسانه در گزارش‌های مزبور را کاهش دهد.