جشن تولد ۶۰سالگی اوپک
احسان آذری‌نیا : چهاردهم سپتامبر سال ۱۹۶۰ پنج کشور یعنی ایران، عربستان، عراق، کویت و ونزوئلا در نشست پنج روزه بغداد، سازمان کشورهای صادرکننده نفت یا اوپک را تاسیس کردند. هدف از شکل‌گیری این سازمان ایجاد یک نیروی یکپارچه برای حفظ تعادل و ثبات در بازار نفت بود. درباره نقش‌آفرینی و میزان اثرگذاری اوپک بر بازار نفت و اقتصاد جهان دیدگاه‌های گوناگون وجود دارد. عده‌ای از تحلیلگران معتقدند این سازمان مانند دهه‌های گذشته همچنان یک نیروی موثر است و این جایگاه برای آن حفظ خواهد شد و عده‌ای با اشاره به کاهش سهم اوپک در تامین نیاز جهان به نفت می‌گویند از اثرگذاری اوپک کاسته شده و در سال‌های آینده این روند ادامه پیدا خواهد کرد.
نفت به‌عنوان منبعی پراستفاده از انرژی در جهان، بر وضعیت اقتصادی کشورهای تولیدکننده و مصرف‌کننده اثرات بزرگ دارد و اوپک وظیفه دارد با در نظر گرفتن تمامی جوانب، سیاست‌هایی اتخاذ کند که هم منافع تولیدکنندگان نفت حفظ شود و هم به مصرف‌کنندگان این ماده خام فشار وارد نشود. تازه‌ترین تلاش اوپک برای بالا بردن اثرگذاری بر بازار، ائتلاف با روسیه و ۹ کشور دیگر تولیدکننده نفت است که در سال ۲۰۱۶ صورت گرفت. این کشورها که اوپک‌پلاس نامیده می‌شوند در مجموع سهم بالاتری در تامین نفت مورد نیاز جهان دارند در نتیجه تصمیم‌های آنها بر بازار اثرات بزرگ‌تری خواهد داشت. آوریل سال‌جاری میلادی قیمت نفت تحت تاثیر بحران کرونا به شدت کاهش یافت و قیمت نفت آمریکا برای مدتی کوتاه به زیر صفر رسید. اوپک‌پلاس در واکنش به این رویداد عرضه نفت خود را به میزانی قابل ملاحظه کاهش داد و این اقدام موثر بوده است. در مطالب حاضر به تاریخچه شکل‌گیری و اقدامات اوپک، دیدگاه‌های دبیرکل اوپک درباره آینده، نقش کنونی این سازمان در بازار نفت و شرایط کلی این بازار اشاره شده است.
