فقر چندبعدی

از اوایل دهه ۱۹۹۰، نهادهای بین‌المللی، مطالعاتی را با تمرکز بر ویژگی فقرا انجام داده‌اند. در این مطالعات علل عمده فقر عبارتند از: ۱. نداشتن درآمد و دارایی کافی برای رفع نیازهای اولیه، ۲. بی‌زبانی و بی‌صدایی و احساس نادیده‌گرفته‌شدن در موسسات دولتی و جامعه، ۳. آسیب‌پذیری در برابر تکانه‌های طبیعی و اقتصادی. متناسب با این علل، فرصت، توانمندی و امنیت به‌عنوان سه مولفه محوری در تدوین برنامه‌های مقابله با فقر در دستور کار قرار گرفت. فرصت، به‌معنای افزایش شانس فقرا برای رهایی از فقر است. دسترسی به بازارها و اصلاحات نهادی در بازار، بهبود قابلیت‌های انسانی فقرا از طریق ارتقای سطح آموزش و بهداشت، بهبود وضعیت مالکیت و افزایش دسترسی به منابع مالی و زیربنایی مهم‌ترین محورهای فرصت‌سازی برای فقراست. توانمندی، به‌معنای ارتقای توان چانه‌زنی فقرا و تقویت صدای آنها در نظام تصمیم‌گیری و فرآیندهای سیاست‌گذاری است. رفع موانع سیاسی، قضایی و اجتماعی در این زمینه از اهمیت اساسی برخوردار است. دسترسی به اطلاعات و افزایش ظرفیت سازمان‌های محلی از مهم‌ترین محورهای توانمندی فقرا و گروه‌های حاشیه‌ای است. امنیت نیز بر اقدامات پیشگیرانه برای کاهش آسیب‌پذیری در مقابل مخاطره‌های طبیعی و انسانی (اقتصادی و اجتماعی و سیاسی) دلالت دارد.