کسری بودجه دولت
پیشبینیهای مراکز مطالعاتی همچون مرکز پژوهشهای مجلس نشان میدهد دولت در سال جاری و در صورت ادامه روند فعلی با کسری بودجه ۱۰۰ هزار میلیارد تومانی مواجه خواهد شد. این میزان کسری احتمالی حدود یکچهارم کل بودجه عمومی کشور در سال ۹۸ خواهد بود که برابر با حدود ۴۴۸ هزار میلیارد است. به عقیده کارشناسان پیشبینیهای صورت گرفته از درآمدهای احتمالی دولت در لایحه بودجه سال ۱۳۹۸ غیر واقعی بود و فروش روزانه حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه نفت بسیار فراتر از انتظارات بود.
امروز دولت باید سیاستهای مهمی اتخاذ کند که تاثیرات عمیقی بر اقتصاد ایران طی سالهای آینده دارد. دوراهی پیشروی دولت دو عاقبت برای اقتصاد ایران خواهد داشت. عموم اقتصاددانان معتقدند رویکرد فعلی برای جبران کسری بودجه، افزایش پایه پولی را در پی خواهد داشت که عاقبتی مشابه ونزوئلا را برای کشورمان رقم میزند یا دولت شرایط سخت داخلی را به جان میخرد و هزینه سیاسی لازم را پرداخت میکند و اقتصاد ایران را از یک تورم لجامگسیخته دور میکند. اما مهمترین موضوع در این میان راهحل کارشناسی و علمی برای مواجهه با کسری بودجه خواهد بود. میتوان راهحلهای ارائه شده را به سه دسته تقسیم کرد: کاهش هزینههای دولت، مولد سازی داراییهای دولت و انتشار اوراق بدهی. اقتصاددانان بر سر راه حلهای موجود اختلاف نظر دارند و بسیاری کاهش هزینههای دولت را غیرممکن میدانند و مولد سازی داراییهای دولت را نیز یکی از راهحلهای پولی کردن اقتصاد معرفی میکنند. از سوی دیگر برخی اقتصاددانان دیگر نیز ظرفیت ممکن برای عملکرد بهینه انتشار اوراق را عملی نمیدانند و ترکیبی از راه حلهای موجود را تجویز میکنند.
شهابالدین رحیمی