قیمت دلار در کف دو هفته
دنیای اقتصاد : نرخ دلار آزاد در معاملات روز سه‌شنبه، ۲۱مهرماه، با هفت‌هزار تومان کاهش نسبت به روز دوشنبه به محدوده ۲۵۵هزار و ۷۰۰ تومان عقب‌نشینی کرد و به کف دو هفته اخیر رسید. به این ترتیب، نرخ دلار پس از ۱۰روز حضور در کانال ۲۶۰هزار تومان، برای نخستین‌بار از این محدوده خارج شد و فاصله آن با سقف ماهانه به ۵.۲درصد رسید. تداوم فعالیت بازارساز ارزی و تلاش برای کنترل انتظارات معامله‌گران، از جمله عوامل اثرگذار بر ادامه روند اصلاحی قیمت دلار ارزیابی می‌شود.
بررسی روند قیمت دلار در هفته‌های اخیر نشان می‌دهد که این ارز پس از ثبت قله ۲۳۶هزارتومانی در نوزدهم شهریورماه، وارد مرحله اصلاح قیمت شد و تا پنجم مهرماه در بازه‌ای نسبتا محدود نوسان کرد. در این دوره، نرخ دلار از محدوده ۲۳۵هزار تومان فاصله گرفت و حتی برای چهار روز متوالی در محدوده‌ای پایین‌تر از کانال ۲۳۰هزار تومان معامله شد. با این حال، از ششم مهرماه روند صعودی تازه‌ای آغاز شد و دلار طی چهار روز معاملاتی، کانال‌های ۲۴۰ و ۲۵۰هزار تومان را پشت سر گذاشت. این روند در روزهای بعد نیز ادامه یافت و نرخ ارز در یازدهم مهرماه به محدوده ۲۶۸هزار تومان رسید.
از یازدهم تا چهاردهم مهرماه، دلار در محدوده‌ای نزدیک به کانال ۲۷۰هزار تومان نوسان کرد و در مقاطعی حتی وارد این کانال شد.
هم‌زمان با نزدیک شدن دلار به این سطح، حضور بازارساز ارزی در بازار محسوس‌تر شد. پیش‌تر برخی فعالان بازار ارز احتمال داده بودند که با نزدیک شدن قیمت دلار به کانال ۲۷۰هزار تومان، زمینه برای مداخله موثرتر بازارساز فراهم شود؛ به ویژه آنکه عبور پایدار نرخ از این محدوده می‌توانست انتظارات افزایشی را تقویت کند.
افزایش عرضه در آستانه کانال ۲۷۰هزار تومان
بانک مرکزی از روز شنبه، یازدهم مهرماه، عرضه مرحله جدید ارز سهمیه‌ای را با اختصاص دو‌میلیارد دلار اسکناس در شبکه بانکی و صرافی‌ها آغاز کرد. هم‌زمان با این اقدام، از شتاب رشد دلار کاسته شد و دامنه نوسانات روزانه آن نیز محدودتر شد. برخی کارشناسان معتقدند زمان‌بندی این عرضه، یعنی هم‌زمانی آن با نزدیک شدن دلار به کانال ۲۷۰هزار تومان، در افزایش اثرگذاری سیاست ارزی نقش داشته است. به باور این گروه، عرضه ارز در سطوح پایین‌تر قیمتی ممکن بود تاثیر کمتری بر روند صعودی بازار داشته باشد.
در روز شنبه یازدهم مهرماه، نرخ دلار حدود ۴درصد افزایش یافته بود؛ اما در دو روز معاملاتی بعدی، میزان تغییر قیمت به کمتر از یک‌درصد رسید. در ادامه، روند بازار تغییر کرد و دلار در چهاردهم مهرماه نخستین کاهش خود را پس از هشت روز رشد متوالی تجربه کرد. این افت در روز معاملاتی بعد نیز ادامه یافت و قیمت به محدوده ۲۶۲ تا ۲۶۳هزار تومان رسید. در آخرین روز معاملاتی هفته گذشته، نرخ دلار بخشی از افت خود را جبران کرد و تا محدوده ۲۶۶ هزار تومان افزایش یافت؛ اتفاقی که نشان می‌داد با وجود تقویت مداخله بازارساز، انتظارات افزایشی همچنان در بازار حضور دارد.
با آغاز هفته جاری، روند نزولی دلار دوباره از سر گرفته شد. نرخ این ارز در چهار روز معاملاتی نخست هفته، هر روز در سطحی پایین‌تر از روز قبل قرار گرفت. در سه روز ابتدایی این روند، کاهش قیمت محدود بود، اما در معاملات روز سه‌شنبه افت نرخ دلار شدت گرفت و قیمت آن به حدود ۲۵۵هزار و ۷۰۰تومان رسید؛ سطحی که هفت‌هزار تومان و معادل ۲.۷درصد پایین‌تر از نرخ روز دوشنبه بود. به این ترتیب، چهارمین روز متوالی کاهش دلار با افتی محسوس‌تر همراه شد و بازار به پایین‌ترین سطوح قیمتی خود از هشتم مهرماه تاکنون نزدیک شد.
تداوم این روند نشان می‌دهد که سیاست ارزی بانک مرکزی تنها به محدود کردن نوسانات روزانه محدود نمانده و هدایت نرخ دلار به سطوح پایین‌تر نیز در دستور کار قرار گرفته است. رئیس کل بانک مرکزی شامگاه پانزدهم مهرماه، در یک برنامه تلویزیونی، با اشاره به رشد انتظارات ناشی از اخبار سیاسی و ریسک‌های ژئوپلیتیک، اعلام کرد که قصد دارد عرضه اسکناس ارز را با نرخی نزدیک به بازار آزاد افزایش دهد و در زمان مناسب، نرخ دلار را به سطوحی متناسب‌تر با متغیرهای بنیادین اقتصاد هدایت کند.
در همین حال، برخی کارشناسان معتقدند با نزدیک شدن نرخ دلار به محدوده ۲۵۲ تا ۲۵۳هزار تومان، امکان تداوم روند اصلاحی تقویت خواهد شد. با این حال، ماندگاری دلار در سطوح پایین‌تر به تداوم عرضه ارز و میزان موفقیت سیاستگذار در مهار انتظارات بستگی دارد. از سوی دیگر، بازگشت نرخ دلار به مسیر صعودی در آخرین روز معاملاتی هفته گذشته نشان داد که کاهش قیمت‌ها لزوما به معنای تغییر پایدار انتظارات بازار نیست.
افت هم‌زمان طلا و سکه
بازار داخلی طلا و سکه نیز در معاملات روز سه‌شنبه تحت تاثیر افت نرخ دلار با کاهش قیمت همراه شد. سکه طلای طرح جدید در محدوده ۲۵۷میلیون و ۳۰۰هزار تومان معامله شد که پایین‌ترین سطح آن از هشتم مهرماه تاکنون بود. نیم‌سکه با قیمت ۱۳۷میلیون و ۵۰۰هزار تومان معامله شد و به کف قیمتی خود از یازدهم مهرماه رسید. ربع‌سکه نیز در سطح ۷۱میلیون و ۸۰۰هزار تومان قرار گرفت و هر گرم طلای ۱۸عیار با قیمت حدود ۲۵میلیون و ۵۴هزار تومان معامله شد؛ سطحی که برای هر دو دارایی، پایین‌ترین قیمت از هشتم مهرماه تاکنون به شمار می‌رفت.
افت ۲ تا ۴درصدی قیمت قطعات مختلف طلا و سکه در شرایطی رقم خورد که بهای جهانی طلا تغییر قابل‌توجهی نداشت. معاملات نقدی طلا در بازارهای جهانی عمدتا در محدوده ۴۱۸۰دلار به ازای هر اونس انجام شد. تا پیش از ساعت ۱۸ به وقت تهران، بالاترین قیمت ثبت‌شده حدود ۴۲۰۰دلار و پایین‌ترین نرخ حدود ۴۱۵۰دلار بود. بنابراین، افت قیمت در بازار داخلی بیش از آنکه ناشی از کاهش بهای جهانی طلا باشد، از افت نرخ دلار تاثیر گرفت.
طلا در انتظار داده‌های آمریکا
در بازار جهانی، به دلیل نزدیک شدن به زمان انتشار داده‌های تورمی آمریکا احتیاط معامله‌گران افزایش یافته بود. در عین حال، توقف رشد سه‌روزه قیمت نفت و عقب‌نشینی محدود شاخص دلار آمریکا از قله ۱۸ماهه آن، از جمله عوامل اثرگذار بر معاملات طلا در روز سه‌شنبه بود.
سرمایه‌گذاران در انتظار انتشار شاخص قیمت مصرف‌کننده آمریکا برای ماه سپتامبر هستند که روز چهارشنبه منتشر می‌شود. گزارش شاخص قیمت تولیدکننده و داده‌های خرده‌فروشی آمریکا نیز در روز پنج‌شنبه در کانون توجه بازارها قرار خواهند داشت. این آمارها می‌توانند تصویری روشن‌تر از وضعیت تورم و تقاضا در اقتصاد آمریکا ارائه دهند و بر ارزیابی معامله‌گران از مسیر آتی سیاست پولی فدرال‌رزرو اثر بگذارند. همچنین، اظهارات کوین وارش، رئیس فدرال‌رزرو، در نشست‌های سالانه صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی در روز جمعه، از نظر ارائه نشانه‌هایی درباره چشم‌انداز نرخ بهره مورد توجه سرمایه‌گذاران خواهد بود.
بر اساس ابزار «فدواچ» بورس کالای شیکاگو، معامله‌گران احتمال افزایش نرخ بهره فدرال‌رزرو در ماه جاری را کمتر از ۲۰درصد برآورد می‌کنند؛ درحالی‌که احتمال افزایش نرخ بهره در ماه دسامبر بیش از ۸۵درصد ارزیابی شده است. در همین حال، بث همک، رئیس فدرال‌رزرو کلیولند، اعلام کرده است که بانک مرکزی آمریکا برای مهار تورم باید نسبتا سریع به سمت سیاست پولی انقباضی‌تر حرکت کند.
