همگرایی سه نیروی منفی چگونه ترمز صعود دارایی‌های دیجیتال را کشید؟
رمزگشایی از عقب‌نشینی بیت‌کوین
معاملات روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر برای فعالان بازار رمزارز با ناامیدی آغاز شد. بیت‌کوین پس از آنکه در چند نوبت تلاش کرد از سد قیمتی ۸۷ هزار دلار عبور کند و در تثبیت بالاتر از این مرز ناکام ماند، ناگهان با موج سنگینی از سفارش‌های فروش مواجه شد. این فشار عرضه در ساعاتی از روز چنان شدت گرفت که قیمت به زیر کانال ۸۱ هزار دلار سقوط کرد و در پایین‌ترین نقاط، در محدوده ۸۰ هزار و ۳۰۰ تا ۸۰ هزار و ۵۰۰ دلار دست‌به‌دست شد.
بر اساس داده‌های منتشرشده از سوی رسانه تحلیلی کوین‌دسک، این عقب‌نشینی بخشی از یک افت فراگیرتر در سراسر بازار رمزارزها بود. طبق این گزارش، بیت‌کوین تنها در ۲۴ ساعت نزدیک به ۴ درصد از ارزش خود را از دست داد و در مقایسه با بالاترین رقم چهار روز پیش از آن یعنی محدوده ۸۷ هزار دلار، کاهشی بیش از ۸ درصد را به ثبت رساند. همزمان با این اتفاق، سهام شرکت‌های بزرگ فناوری در بازارهای مالی جهان تحت فشار قرار گرفتند و سهام شرکت‌های فعال در حوزه استخراج رمزارز نیز کاهش‌های سنگینی را تجربه کردند؛ رخدادی که نشان‌دهنده تغییر ناگهانی حال‌وهوای کلی سرمایه‌گذاران و ترجیح احتیاط بر ریسک‌پذیری بود.
فشار نفت و نرخ‌های بهره
برای درک بهتر چرایی این افت ناگهانی، باید به تابلوی بازارهای جهانی و متغیرهای اقتصاد کلان نگاه کرد. شبکه خبری سی‌ان‌بی‌سی در تحلیل این رخداد، ریشه اصلی هراس بازار را به تشدید نگرانی‌ها پیرامون اوضاع خاورمیانه و جهش ناگهانی بهای انرژی نسبت داد. در جریان معاملات روز پنج‌شنبه، قیمت هر بشکه نفت خام برنت در مقاطعی به نزدیکی ۱۰۴ دلار رسید؛ سطحی که بلافاصله زنگ خطر تورمی را در اقتصاد جهانی به صدا درآورد.
جهش بهای سوخت برای بازارهای مالی به این معناست که مهار تورم دشوارتر خواهد شد و در نتیجه، بانک‌های مرکزی، به‌ویژه فدرال‌رزرو مجبور خواهند بود نرخ‌های بهره را برای مدتی طولانی‌تر در سطوح بالا نگه دارند. ماندگاری نرخ‌های بهره بالا، سرمایه‌ها را به سمت دارایی‌های امن و درآمد ثابت می‌کشاند و جذابیت دارایی‌های پرنوسان و بدون سود ثابت مانند سهام شرکت‌های فناوری و رمزارزها را به حداقل می‌رساند.
از سوی دیگر، بازدهی اوراق قرضه دولتی آمریکا در روزهای پیش از این افت به سطوح بسیار بالایی رسیده بود که هزینه نگهداری دارایی‌های پرریسک را افزایش می‌داد. البته همان‌طور که پایگاه تحلیلی اینوستینگ گزارش داد، وضعیت بازار اوراق در تمام ساعات روز یکنواخت نماند. در ساعات پایانی معاملات، هم قیمت نفت از سقف روزانه عقب نشست و هم بازدهی اوراق ده ساله آمریکا تا حدی آرام گرفت. این آرامش نسبی در ساعات پایانی مانع از آن شد که بیت‌کوین با سقوط عمیق‌تری مواجه شود، اما سایه سنگین نگرانی‌های تورمی همچنان بر سر بازار باقی ماند.
علاوه بر متغیرهای بیرونی، سازوکار داخلی بازار مشتقه نیز بر شدت افت افزود. بسیاری از معامله‌گران با اهرم و وام صرافی‌ها روی افزایش قیمت شرط می‌بندند. وقتی قیمت از سطوح حمایتی مهم پایین می‌آید و وثیقه این معامله‌گران کافی نیست، صرافی‌ها موقعیت‌ها را به‌طور خودکار می‌بندند، یعنی دارایی را به قیمت بازار می‌فروشند. نتیجه یک چرخه خودتقویت‌شونده است. افت قیمت فروش اجباری می‌آورد و فروش اجباری افت را عمیق‌تر می‌کند.
بر اساس داده‌های منتشرشده در اینوستینگ، در بازه ۲۴ ساعته منتهی به ۸ اکتبر بیش از یک‌میلیارد و ۱۴۰میلیون دلار از قراردادهای آتی رمزارز در کل بازار به‌صورت اجباری بسته شد. در برداشت اولیه همان روز، کوین‌گلس حدود ۹۷۴میلیون دلار تسویه ثبت کرده بود که ۸۹۶میلیون دلار آن مربوط به موقعیت‌های خرید (لانگ) بود. سهم لانگ‌ها در این موج بسیار بالا بود. نکته قابل‌توجه این است که بیشترین تسویه‌ها به اتریوم، با حدود ۳۳۳میلیون دلار، تعلق داشت و بیت‌کوین با حدود ۲۷۰میلیون دلار پس از آن قرار گرفت. این ارقام نشان می‌دهد فشار فروش به بیت‌کوین محدود نبود و کل بازار را در بر گرفت. تحلیلگران یادآور شدند که تسویه‌ها همان‌قدر که علت افت‌اند، پیامد آن نیز هستند. چنین موج‌هایی اگرچه ضربه شدیدی به قیمت می‌زنند اما به‌خودی‌خود به معنای آغاز روند نزولی بلندمدت نیست و بیشتر ماهیت یک تخلیه مقطعی دارند
تنفس موقت روز جمعه
فضای بازار در همان پنج‌شنبه، با تغییر لحن واشنگتن، تا حدی آرام شد. شب چهارشنبه آتلانتیک گزارش داده بود که کاخ سفید از پنتاگون خواسته گزینه‌های حمله به ایران را پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آماده کند و همین گزارش برنت را بالای ۱۰۴ دلار برد. اما پنج‌شنبه ترامپ در تروث‌سوشال نوشت آمریکا تا پیش از انتخابات ۳ نوامبر ایران را هدف قرار نخواهد داد. در پی این پست، نفت از اوج خود عقب نشست و بیت‌کوین از کف حدود ۸۰ هزار و ۳۵۰ دلار فاصله گرفت و دوباره بالای ۸۱ هزار دلار ایستاد. این روند در معاملات جمعه ادامه یافت و قیمت به حدود ۸۲ هزار دلار رسید. کوین‌دسک این بهبود را به کاهش نگرانی‌های فوری درباره تشدید درگیری‌های نظامی مرتبط دانست.
اما این آرامش شکننده است. ترامپ احتمال حمله پس از انتخابات را رد نکرده است. محاصره دریایی ایران هم همچنان برقرار است. بازار پیش‌بینی پلی‌مارکت پس از این اظهارات احتمال تداوم آتش‌بس تا اواسط نوامبر را حدود ۶۰ درصد برآورد کرد، یعنی خود معامله‌گران هم آن را تضمین‌شده نمی‌دانند. همزمانی بازگشت قیمت با خبر سیاسی هرچند وابستگی بازار به جریان اخبار را نشان می‌دهد اما به‌تنهایی دلیلی بر پایداری صعود نیست.
بازگشت به محدوده ۸۲ هزار دلار را نباید پایان قطعی اصلاح یا آغاز یک چرخه صعودی پایدار دانست. ادامه خروج سرمایه از صندوق‌های قابل‌معامله بیت‌کوین در بورس‌های آمریکا نشان می‌دهد سرمایه نهادی هنوز متقاعد نشده کف قیمتی مطمئنی شکل گرفته است. از این رو این محدوده بیشتر یک توقفگاه موقت پس از شوک است تا نقطه بازگشت تثبیت‌شده و تا زمانی که متغیرهای کلان، یعنی نفت، نرخ بهره و تنش‌های منطقه‌ای آرام نگیرند، هر صعودی باید با احتیاط ارزیابی شود.
