اوج‌گیری قیمتی دلار

روز سه‌شنبه، بازار طلا و سکه نیز با وجود برگزاری حراج شمش طلا در مرکز مبادله ایران، وارد سطوح قیمتی جدیدی شد. قیمت سکه طلای طرح جدید با بیش از ۷‌میلیون تومان افزایش، معادل ۳درصد، در محدوده ۲۵۳‌میلیون تومان قرار گرفت. نیم‌سکه نیز با ۳.۷درصد افزایش در حوالی ۱۳۰‌میلیون و ۳۰۰هزار تومان و ربع‌سکه با حدود ۵درصد رشد نسبت به ‌روز دوشنبه، در سطح ۷۰‌میلیون و ۱۰۰هزار تومان معامله شدند. در این میان، کمترین رشد روزانه به طلای ۱۸عیار اختصاص داشت که با افزایش ۲.۵درصدی، به محدوده قیمتی ۲۵‌میلیون‌تومانی به ازای هر گرم وارد شد.

فعالان بازار معتقدند در شرایط فعلی، قیمت‌ها بیش از آنکه تحت‌تاثیر متغیرهای بنیادین و میزان عرضه و تقاضای فعلی در بازار قرار داشته باشند، بر اساس افزایش ریسک‌های سیاسی مرتبط با جنگ و چشم‌انداز مذاکرات تعیین می‌شوند. در این شرایط، با توجه به جهش نرخ دلار به کانال‌های قیمتی بالاتر در دو روز متوالی و قرار گرفتن آن در سطوحی که پیش از این در ماه جاری مورد انتظار معامله‌گران نبود، احتمال افزایش احتیاط در معاملات روزهای باقی‌مانده هفته وجود دارد. در صورت تداوم انتشار اخبار مرتبط با تلاش‌های دیپلماتیک، این احتیاط می‌تواند از شتاب رشد قیمت‌ها در بازار ارز و به تبع آن بازار طلا بکاهد و نرخ‌ها را به سمت تثبیت یا نوسانات محدودتر سوق دهد. پیش از رشدهای روزهای دوشنبه و سه‌شنبه، نرخ دلار حدود دو هفته با نوسانات روزانه کمتر از یک‌درصد معامله شده بود.

واکنش دلار به اوج‌‌های قیمتی شهریور

آخرین بار که نرخ دلار در معاملات بازار آزاد، در فاصله یک روز وارد کانال قیمتی بالاتر شد، به روزهای  شهریورماه بازمی‌گردد. نرخ دلار در نخستین روز شهریورماه با حدود ۶درصد افزایش، از ۱۸۸هزار تومان به ۱۹۹هزار تومان رسید. روز دوم شهریورماه، همزمان با آغاز فشار اقتصادی حداکثری آمریکا علیه ایران، نرخ دلار به رشد خود ادامه داد و با افزایش ۱.۴درصدی نسبت به ‌روز قبل، وارد کانال ۲۰۰هزار تومان شد و تا محدوده ۲۰۲هزار تومان پیش رفت. به این ترتیب، نرخ دلار در دو روز نخست شهریورماه حدود ۷درصد افزایش یافت.

روند رشدهای روزانه بیش از یک‌درصدی دلار از هفته دوم شهریور ادامه یافت و نرخ ارز در فاصله هفتم تا چهاردهم شهریورماه، بدون ثبت وقفه کاهشی، بیش از ۱۰درصد افزایش یافت. پس از آن، بزرگ‌ترین رشد روزانه دلار در هجدهم شهریورماه ثبت شد؛ زمانی که نرخ از حوالی ۲۲۶هزار تومان به محدوده ۲۳۳هزار تومان رسید. یک روز بعد، در ۱۹شهریورماه، قله قیمتی آن ماه ثبت شد و نرخ دلار تا محدوده ۲۳۶هزار تومان پیش رفت.

ورود قیمت‌ها به سطوح جدید و ادامه پیشروی در بازار ارز، امکان پیش‌بینی دقیق گام بعدی قیمت را حتی برای معامله‌گران باتجربه کاهش می‌دهد و در نتیجه می‌تواند به افزایش احتیاط در معاملات منجر شود. تجربه شهریورماه نیز نشان داد که در جریان یک روند صعودی، مشخص نبود قله قیمتی در کانال ۲۲۰هزار تومان، ۲۳۰هزار تومان یا سطوح بالاتر شکل خواهد گرفت. با این حال، پس از عبور نرخ دلار از نیمه کانال ۲۳۰هزار تومان، بازار وارد مرحله اصلاح شد و پس از آن نیز به دوره‌ای از ثبات نسبی رسید.

در این دوره، اخبار مربوط به سفر هیات ایرانی به نیویورک برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل، چشم‌انداز کاهش ریسک‌های سیاسی را وارد محاسبات معامله‌گران کرد. همزمان، اثرگذاری مداخلات بازارساز ارزی بر روند بازار نیز افزایش یافت. در نهایت، پس از ثبت قله قیمتی دلار در ۱۹شهریورماه، نرخ این ارز طی شش روز معاملاتی متوالی روندی کاهشی داشت و در فاصله ۲۰ تا ۲۶ شهریورماه، حدود ۳.۵درصد کاهش یافت و در معاملات نقدی تا محدوده ۲۲۷هزار تومان عقب‌نشینی کرد.

 اثرگذاری چشم‌انداز بر قیمت‌ها

نوسانات روزانه نرخ دلار از ۲۵شهریور تا پنجم مهرماه حدود یک‌درصد و عمدتا کمتر از یک‌درصد ثبت شد. در این مدت، اخبار سیاسی مرتبط با احتمال نتیجه‌بخش بودن تلاش‌های دیپلماتیک برای جلوگیری از تشدید تنش‌های نظامی، در کنار اخبار و گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال افزایش تنش‌ها، بر تصمیم‌گیری معامله‌گران اثر می‌گذاشت. در دوره‌هایی که دامنه نوسانات قیمت محدود می‌شود، حساسیت بازار نسبت به اخبار مثبت افزایش می‌یابد و احتمال تغییر روند نیز بیشتر می‌شود. در این مدت، با وجود انتشار تقریبا روزانه اخباری درباره تشدید تحریم‌های هوایی و مالی، این اخبار تاثیر محسوسی بر روند قیمت دلار نداشتند.

اقتصاد ایران در‌حال‌حاضر وارد دوازدهمین هفته محاصره دریایی شده (از ۲۳تیرماه تاکنون) و از شهریورماه نیز تشدید تحریم‌های اقتصادی، از جمله محدودیت‌های هوایی، به این روند اضافه شده است. بررسی روند بازار نشان می‌دهد قیمت‌گذاری دارایی‌ها علاوه بر شرایط موجود، تحت‌تاثیر چشم‌انداز آینده نیز قرار دارد. برای نمونه، ممکن است تقاضای معاملاتی ارز در اقتصاد تحت تحریم در مقطع فعلی کاهش یافته باشد و از سوی دیگر، ذخایر ارزی حاصل از فروش نفت و منابع اختصاص‌یافته به تامین نیازهای ضروری کشور در ماه‌های گذشته انباشت شده باشد؛ بنابراین در شرایط فعلی کمبود ارز لزوما به‌صورت پررنگ در بازار نمایان نشود. با این حال، تداوم اختلال در درآمدهای ارزی و فروش نفت یا دشواری در دسترسی به درآمدهای حاصل از صادرات به دلیل تحریم‌های مالی می‌تواند چشم‌انداز تامین ارز در ماه‌های آینده را با چالش مواجه کند و در نتیجه این ریسک به قیمت دلار وارد می‌شود.

از سوی دیگر، جهش ناگهانی قیمت‌ها می‌تواند تقاضای احتیاطی خانوارها و شرکت‌ها را افزایش دهد؛ چراکه نگرانی نسبت به تداوم شرایط موجود و کاهش ارزش پول ملی می‌تواند بر تصمیم‌گیری فعالان اقتصادی اثر بگذارد. در چنین شرایطی، نحوه اطلاع‌رسانی سیاستگذار ارزی درباره روند تغییرات نرخ ارز و عوامل موثر بر آن اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. ارائه توضیح شفاف درباره دلایل افزایش‌های کانالی نرخ دلار و تشریح چشم‌انداز بازار می‌تواند به فعالان اقتصادی در ارزیابی شرایط و تصمیم‌گیری درباره تقاضای ارزی کمک کند.

جزئیات شانزدهمین حراج شمش طلا

روز گذشته شانزدهمین حراج شمش طلا در سال جاری برگزار شد که حدود ۷۳درصد از شمش‌های عرضه‌شده در آن به فروش رسید. در این حراج، از ۳۱ کیلوگرم شمش طلای عرضه‌شده، ۲۴کیلوگرم توسط خریداران معامله شد. میانگین قیمت هر شمش طلا در این دوره ۳۳‌میلیارد و ۱۱۳‌میلیون تومان ثبت شد که حدود ۷درصد بالاتر از حراج قبلی 

در ۱۷شهریورماه بود.

 بر اساس گزارش مرکز مبادله ایران، ارزش کل شمش‌های معامله‌شده در این جلسه ۷۹۴‌میلیارد و ۷۱۲‌میلیون تومان برآورد می‌شود. به این ترتیب، مجموع وزن شمش‌های معامله‌شده در ۱۶جلسه حراج شمش طلا در سال جاری به ۸۳۵کیلوگرم و ارزش کل معاملات به بیش از ۲۱.۸هزار ‌میلیارد تومان رسید.

روز گذشته، درحالی‌که بازار داخلی طلا و سکه در سطوح قیمتی جدیدی معامله شد، بازار جهانی طلا در پایین‌ترین سطح قیمتی خود از پنجم اوت قرار داشت.