توقف رشد نرخ حواله دلار

توقف رشد روزانه نرخ حواله پس از یک دوره افزایش پیوسته، توجه فعالان بازار را به نحوه تنظیم این نرخ در ادامه سال جلب کرده است. اگر نرخ حواله دلار در روزهای آینده نیز در محدوده فعلی باقی بماند، می‌توان احتمال داد که سیاستگذار ارزی قصد دارد با محدود کردن دامنه نوسان این نرخ، از آن به‌عنوان یکی از لنگرهای بازار ارز استفاده کند و به‌تدریج فاصله میان نرخ حواله و نرخ آزاد را کاهش دهد. در مقابل، برخی فعالان بازار معتقدند ممکن است دوره افزایش روزانه نرخ حواله به پایان رسیده باشد و از این پس این نرخ با سرعتی محدودتر از ماه‌های اخیر، اما همچنان در مسیری همسو با نرخ آزاد دلار حرکت کند. در این نگاه، توقف رشد نرخ حواله می‌تواند با نوسانات محدود دلار در بازار آزاد طی روزهای اخیر نیز مرتبط باشد.

دلار در محدوده نوسان محدود

دلار در بازار آزاد در نخستین روز هفته، در شرایطی که بازار همچنان در انتظار سیگنال جدید است، به روند کم‌نوسان خود ادامه داد. نرخ اسکناس آمریکایی در آخرین معاملات نقدی روز گذشته به ۲۳۲هزار و ۶۰۰تومان رسید که ۱۲۰۰تومان، معادل ۰.۵درصد، پایین‌تر از نرخ روز پنج‌شنبه بود. معاملات نقدی دلار روز گذشته در محدوده ۲۳۳هزار و ۳۰۰تومان آغاز شد و در ادامه با روندی کاهشی به کار خود پایان داد. معاملات فردایی نیز در حوالی ۲۳۴هزار تومان آغاز شد.

در آخرین روز معاملاتی هفته گذشته، دلار نقدی در محدوده ۲۳۴هزار و ۷۰۰تومان و دلار فردایی در حوالی ۲۳۵هزار تومان آغاز شده بود؛ سطوحی که نسبت به نرخ‌های آغازین روز چهارشنبه بیش از ۴هزار تومان افزایش داشتند. با این حال، در نخستین روز هفته جاری هر دو بازار با نرخ‌های پایین‌تری فعالیت خود را آغاز کردند. قیمت دلار در بازار آزاد از آخرین چهارشنبه شهریورماه تا کنون با تغییرات محدودی مواجه بوده است.  به این ترتیب، روز گذشته نهمین روز معاملاتی متوالی بود که تغییر نرخ دلار در آخرین معاملات نقدی نسبت به ‌روز قبل یک‌درصد یا کمتر ثبت شد. در همین شرایط، با افزایش احتیاط معامله‌گران نسبت به احتمال تغییر روند بازار، معاملات فردایی در مقایسه با معاملات نقدی رونق بیشتری پیدا کرده است.

تتر نیز در ساعات ابتدایی روز گذشته تا محدوده ۲۳۴هزار تومان پیشروی کرد، اما در ادامه عمدتا بین کانال‌های ۲۳۲ و ۲۳۳هزار تومان نوسان داشت. انتشار برخی گزارش‌ها درباره عدم موافقت طرف آمریکایی با شروط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز، در مقطعی بر معاملات ارزی اثر گذاشت، اما واکنش بازار به این اخبار محدود بود. به نظر می‌رسد بخش عمده معامله‌گران همچنان در انتظار اخبار قطعی و سیگنالی مشخص برای تغییر مسیر بازار هستند.

در سوی دیگر بازار، قیمت اسکناس دلار سهمیه‌ای در صرافی‌ها در نخستین روز هفته افزایش یافت. درحالی‌که در آخرین روز معاملاتی هفته گذشته نرخ‌هایی پایین‌تر از ۲۲۳هزار تومان در بسیاری از صرافی‌ها مشاهده می‌شد، روز گذشته بیشتر صرافی‌ها نرخ‌هایی در محدوده ۲۲۷هزار تومان اعلام کردند. به این ترتیب، افزایش نرخ اسکناس دلار در صرافی‌ها در شرایطی رخ داد که نرخ دلار در بازار آزاد همچنان در حال ثبت نوسانات محدود در کانال قیمتی ۲۳۰هزار تومان و بالاتر قرار داشت.

فاصله قابل‌توجه نرخ حواله دلار و بازار اسکناس

نرخ حواله دلار مرکز مبادله از آخرین روز خردادماه تا پایان هفته گذشته هر روز نسبت به ‌روز قبل افزایش یافته بود و در این دوره حتی یک روز نیز بدون تغییر یا با کاهش ثبت نشد. در روز پنج‌شنبه، نرخ حواله برای نخستین بار وارد کانال ۱۷۰هزار تومان شد و در چهارم مهرماه برای نخستین بار پس از حدود سه ماه، تغییر روزانه آن صفر شد. بر این اساس، حواله دلار در مرکز مبادله ایران در روز‌های پنج‌شنبه هفته گذشته و شنبه هفته جاری، در قیمت ۱۷۰هزار و ۶۲۷تومان به فروش رسید.

نرخ حواله دلار در شهریورماه بیش از ۷.۴درصد، در مردادماه بیش از ۳.۷درصد و در تیرماه حدود ۳.۷درصد افزایش یافت. با وجود این رشدها، نرخ حواله دلار در روز گذشته حدود ۳۶درصد پایین‌تر از نرخ دلار در بازار آزاد قرار داشت. همچنین آخرین فاصله قابل‌محاسبه میان نرخ حواله مرکز مبادله و نرخ اسکناس دلار در معاملات صرافی‌ها حدود ۲۹درصد بود. در این محاسبه، آخرین نرخ اسکناس دلار در سامانه معاملات الکترونیکی ارز، مربوط به ‌روز پنج‌شنبه، با نرخ حواله همان روز مقایسه شده است.

به این ترتیب، نرخ حواله دلار که مربوط به معاملات ارزی میان صادرکنندگان و واردکنندگان است، در سه ماه تابستان ۱۵.۵درصد رشد کرد، اما افزایش ۴۶درصدی دلار در بازار آزاد در همین دوره باعث شد فاصله میان دو نرخ به شکل محسوسی افزایش یابد. در شهریورماه نیز نرخ حواله دلار بیش از ۷درصد افزایش یافت، درحالی‌که نرخ دلار در بازار آزاد حدود ۲۴درصد و نرخ اسکناس دلار در معاملات صرافی‌ها حدود ۱۹درصد رشد کرد. در آخرین روز تابستان، فاصله نرخ حواله با نرخ رسمی اسکناس دلار بیش از ۳۲درصد و فاصله آن با نرخ دلار در بازار آزاد بیش از ۳۸درصد بود.

طلا در مسیر دلار نوسان کرد

قیمت طلا و سکه در روز گذشته، در شرایط تعطیلی بازار جهانی طلا، عمدتا از نوسانات محدود دلار در بازار آزاد تبعیت کرد. هر گرم طلای ۱۸عیار با ۰.۸درصد کاهش قیمت، در محدوده ۲۳‌میلیون و ۸۱۰ هزار تومان معامله شد و از کانال ۲۴‌میلیون تومان فاصله گرفت. بهای سکه طلای طرح جدید نیز یک‌میلیون و ۳۰۰هزار تومان کاهش یافت و به ۲۳۸‌میلیون و ۲۰۰هزار تومان رسید. ربع‌سکه با افت ۰.۸درصدی در سطح ۶۴‌میلیون تومان معامله شد. در مقابل، نیم‌سکه تنها قطعه‌ای بود که افزایش قیمت داشت و با رشد اندک ۲۰۰هزارتومانی به ۱۲۲‌میلیون و ۲۰۰هزار تومان رسید.

در آخرین روز معاملاتی بازارهای جهانی، روز جمعه، بهای طلا در محدوده ۴۲۸۰دلار به ازای هر اونس معامله شد و در مجموع بیش از یک درصد در هفته گذشته کاهش یافت. افزایش بازدهی اوراق خزانه‌داری آمریکا و رشد انتظارات درباره افزایش نرخ بهره فدرال‌رزرو، فشار بر قیمت طلا را افزایش داده است. در شرایطی که فشارهای تورمی همچنان بالاست و داده‌های اقتصادی از تداوم تاب‌آوری اقتصاد آمریکا حکایت دارد، براساس داده‌های CME FedWatch، معامله‌گران احتمال افزایش نرخ بهره در ماه اکتبر را نزدیک به ۶۵درصد و احتمال یک افزایش دیگر در ماه دسامبر را بیش از ۵۰ درصد برآورد کرده‌اند. فشار بر طلا در حالی ادامه یافت که قیمت نفت روز جمعه کاهش پیدا کرد و از افزایش قیمت طلا حمایت کرد. همچنین در هفته گذشته، تقاضای طلا در هند اندکی افزایش یافت و کاهش قیمت‌ها، همزمان با نزدیک شدن به فصل جشن‌ها و فستیوال ها در این کشور، خریداران بیشتری را به بازار جذب کرد.