بازگشت دلار و طلا از کف

در هفته جاری نرخ‌ها در بازار ارز و طلا با کاهش‌های قابل‌توجهی مواجه شد. این موضوع باعث شد جذابیت ورود به این بازار‌ها افزایش یابد و در نتیجه آن بازار تحلیل‌ها و گمانه‌زنی‌ها درباره شرایط فعلی و آینده این بازار‌ها در فضای مجازی رونق بگیرد. کارشناسان معتقدند اصلی‌ترین دلیل رونق گرفتن شایعات و تحلیل‌های سطحی یا غیر‌واقعی درباره وضعیت دارایی‌های ضد‌تورمی مانند دلار و طلا، حاکم شدن تورم مزمن بر اقتصاد کشور  است. در چنین شرایطی سیاستگذار با کنترل تورم و نقدینگی می‌تواند بخش قابل‌توجهی از نگرانی‌های تورمی حاضر در اقتصاد را کاهش دهد.

رونق تحلیل‌های غیر دقیق درباره آینده نرخ دلار و طلا

برخی از تحلیل‌هایی که در روزهای اخیر منتشر و دست به دست شده است؛ ولی نمی‌تواند نظر کارشناسی دقیقی به مخاطب ارائه دهد، در ادامه مورد بررسی قرار می‌گیرد. برخی در فضای مجازی اعلام کردند: «با توجه به حجم و رشد نرخ نقدینگی در بهمن ماه سال قبل، قیمت دلار در بهمن ماه سال جاری به راحتی از ۲۰۰ هزار تومان عبور خواهد کرد.» کارشناسان معتقدند عوامل زیادی بر نرخ دلار تاثیرگذار است و به‌خصوص در اقتصادی که به تازگی از جنگ رها شده و قرار است با تحریم‌های کمتری مواجه شود و نرخ ارز یکی از دغدغه‌های اصلی سیاستگذاران است، نمی‌توان کف نرخ دلار برای ۶ماه آینده را تنها براساس حجم و رشد نقدینگی پیش‌بینی کرد. حتی در اقتصاد‌هایی که با پیچیدگی‌های کمتری مواجهند نیز پیش‌بینی نرخ دلار در ۶ماه آینده تنها با حجم و نرخ رشد نقدینگی امکان‌پذیر نیست. نکته قابل تامل آن است که با توجه به تجربه جهش‌های ارزی در ماه‌های اخیر، نمی‌توان رقم اعلام‌شده برای دلار در گزاره مورد اشاره را به سادگی رد کرد و همین موضوع باعث شده به نظر مخاطبان خیلی دور از انتظار نباشد. در ادامه چند نکته بیان می‌شود.

کارشناسان معتقدند، اثر حجم و رشد نقدینگی بهمن‌ماه تاکنون به اقتصاد وارد شده است و نیازی نیست بازار‌ها در انتظار برای اثر‌گذاری آن در ماه‌های آینده باشند. نکته مهم در این خصوص آن است که عامل مهم‌تر از نقدینگی بر وضعیت بازارها، انتظارات موجود در اقتصاد از شرایط اقتصادی است و در صورتی که فعالان بازار با شرایط غیر جنگی و با کاهش تحریم‌ها مواجه شوند، بخش قابل‌توجهی از انتظارات تورمی فروکش خواهد کرد. بررسی‌ها نشان می‌دهد در شرایطی که انتظارات تورمی در میان فعالان اقتصادی و خانوارها کاهش یابد، بازارساز و سیاستگذار ارزی برای مداخله قدرت عمل بالاتری خواهد داشت. همچنین،  اگر توافقات   در راستای سهولت فروش نفت و افزایش درآمد ارزی کشور باشد، می‌تواند بر قدرت بازارساز اثر قابل‌توجهی داشته باشد.

کارشناسان معتقدند فعلا بازار ارز با فروکش کردن هیجانات مربوط به جنگ و افزایش امیدواری به بازسازی صنایع ارزآور آسیب‌دیده به مرحله‌ای از ثبات وارد شده‌ است. در این وضعیت نرخ دلار به دسترسی دولت به درآمدهای ارزی و میزان تقاضای ارز برای موارد صادراتی و سرمایه‌گذاری وابسته است. بررسی‌ها نشان می‌دهد در دورانی که نرخ‌ها در بازار با ثبات باشند، بخشی از دارایی‌های ارزی و طلایی که با هدف جانماندن از تورم خریداری شده بودند، به چرخه معاملات بازمی‌گردند. در این وضعیت اقدامات بازارساز نسبت به دوران قبل(نه جنگ نه تفاهم) اثرگذاری بالاتری دارد. فعلا مشخص است که در هفته‌های آتی هم از شدت رشد نقدینگی و هم از شدت تورم کاسته خواهد شد. دلیل این مهم را می‌تواند در فروکش کردن انتظارات در شرایط تفاهم بر سر پایان جنگ جست‌وجو کرد. کارشناسان معتقدند بخش قابل‌توجهی از نرخ رشد نقدینگی در سال گذشته به‌دلیل انتظارات تورمی به‌وجود آمده است. در شرایط حال حاضر اگر دسترسی دولت به منابع ارزی افزایش یابد، می‌تواند کسری بودجه خود را کاهش دهد و آن را کنترل کند و این موضوع بر کاهش رشد نقدینگی و نرخ تورم اثرگذار است.

موضوع دیگر مطرح‌شده در شبکه‌های مجازی، مرتبط دانستن اختلالات بانکی با کاهش نرخ‌ها در بازار‌ها است. در این خصوص کارشناسان معتقدند میزان تراکنش‌ها نمی‌تواند قیمت را در بازار‌ها تحت‌تاثیر قرار دهد. دلیل آن است که بسیاری از معاملات می‌تواند به‌صورت توافقی انجام ‌شود و زمان واریز وجه به بعد موکول شود. فعالان بازار معتقدند حتی در شرایط نبود اختلالات بانکی نیز بخش قابل‌توجهی از معاملات بازار ارز و طلا در روزهای پایانی هفته تسویه می‌شوند.

وضعیت بازار ارز و طلا در سومین روز تفاهم

روز چهارشنبه، سومین روز تفاهم ایران و آمریکا برای پایان جنگ، نرخ دلار و به تبع آن بازار سکه و طلا از کف قیمتی که روز سه‌شنبه ثبت کردند، فاصله گرفتند. نرخ اسکناس دلار با ۲هزار تومان (مثبت ۱.۳درصد) افزایش نسبت به ‌روز سه‌شنبه، ۱۵۷هزار تومان اعلام شد. نرخ تتر نیز که روز سه‌شنبه در کانال ۱۵۳هزار تومان نوسان کرده بود، ظهر چهارشنبه تا کانال ۱۵۸هزار تومان افزایش یافت.  قیمت سکه طلای طرح جدید که روز سه‌شنبه ۱۵۹‌میلیون تومان اعلام شد(پایین‌ترین قیمت بعد از نیمه اول دی ۱۴۰۴ تاکنون)، روز چهارشنبه با ۲‌میلیون تومان افزایش(مثبت ۱.۳درصد) در رقم ۱۶۱‌میلیون تومان به فروش رسید. ربع‌سکه طلا نیز روز گذشته ۴۶‌میلیون و ۵۰۰ هزار تومان به فروش رسید که ۸۰۰ هزار تومان (مثبت ۱.۸درصد) بالاتر از نرخ روز سه‌شنبه بود. در میان قطعات سکه، پایین‌ترین رشد قیمتی روز گذشته مربوط به نیم‌سکه طلا بود.

این قطعه طلایی در معاملات روز چهارشنبه با ۵۰۰هزار تومان افزایش (مثبت ۰.۶درصد) نسبت به ‌روز قبل، در رقم ۸۴‌میلیون تومان به فروش رسید. بررسی‌ها نشان می‌دهد حتی با وجود رشد‌های روز گذشته نرخ‌های ثبت‌شده در روز چهارشنبه هنوز در پایین‌ترین سطوح قیمتی از نیمه دوم سال گذشته تاکنون قرار دارند. سکه طلای طرح جدید از ۱۶دی‌ماه به کانال ۱۶۰‌میلیون تومان وارد شد و تا قبل از هفته جاری به این سطح نزدیک نشده بود. نیم‌سکه طلا از ۲۱دی‌ماه تاکنون تا سطح ۸۴‌میلیون تومان پایین نیامده بود و ربع‌سکه طلا از سوم دی‌ماه تا قبل از هفته جاری قیمت ۴۶‌میلیون تومان را ندیده بود. سوم بهمن‌ماه نیز آخرین روزی بود که نرخ هر گرم طلای ۱۸عیار در کانال ۱۵‌میلیون تومان اعلام شد. روز چهارشنبه، نرخ طلای ۱۸عیار اندکی خود را بازیابی کرد و در ساعات ظهر توسط اتحادیه طلا و جواهر تهران، نرخ فروش هر گرم طلای ۱۸عیار ۱۵‌میلیون و ۸۸۰ هزار تومان اعلام شد. البته در ساعات بعدازظهر، این نرخ افزایش یافت و به کانال ۱۶‌میلیون تومان وارد شد.

شامگاه چهارشنبه (ساعت۲۲) موعد برگزاری اولین نشست خبری فدرال‌رزرو بعد از گزارش های تورم و اشتغال ماه مه بود. باوجود اینکه بازار‌ها انتظار تغییر نرخ بهره را در هفته جاری ندارند، ولی در انتظار سخنان و تشریح وضعیت از سوی کوین وارش، سکان‌دار جدید فدرال‌رزرو هستند. وارش تا قبل از اختلال در تنگه هرمز و اثرات تورمی آن حامی کاهش نرخ بهره بود و شاید اصلی‌ترین دلیل انتخاب او برای این سمت همین موضوع بود. روز گذشته، نرخ جهانی طلا در انتظار سخنان کوین وارش و متن امضاشده تفاهم میان ایران و آمریکا در روز جمعه، با احتیاط همراه بود و تغییر محسوسی ثبت نکرد. تا ساعت ۱۸ روز چهارشنبه، معاملات نقدی طلا در بازه قیمتی ۴۳۱۶ دلار تا ۴۳۵۰ دلار به ازای هر اونس طلا جریان داشت.