نتایج نظرسنجی جدید گالوپ نشان داد؛
نگرانی آمریکاییها از آینده اقتصاد
در ماههای اخیر، نشانههایی از تغییر در نگاه عمومی آمریکاییها به وضعیت اقتصادی کشور مشاهده میشود؛ تغییری که همزمان با افزایش فشارهای اقتصادی، بهویژه پس از آغاز جنگ با ایران، شدت گرفته است. دادههای نظرسنجی گالوپ نشان میدهد که بدبینی نسبت به اقتصاد آمریکا افزایش یافته و به سطحی رسیده که میتواند پیامدهایی را برای رفتار مصرفکنندگان، بازار کار و حتی فضای سیاسی این کشور داشته باشد. این تحولات در حالی رخ میدهد که تنها حدود ۸ هفته از آغاز درگیری گذشته، اما آثار آن بهسرعت در شاخصهای کلان اقتصادی و زندگی روزمره مردم نمایان شده است. به گزارش هیل بر اساس نظرسنجی گالوپ، ۴۷ درصد از آمریکاییها شرایط اقتصادی کشور را «ضعیف» ارزیابی کردهاند؛ رقمی که نسبت به ژانویه ۱۰ واحد درصد افزایش داشته و نشاندهنده یک جهش قابلتوجه در بدبینی عمومی است. این عدد همچنین با بدترین سطح ثبتشده در پایان سال گذشته برابری میکند، که خود نشان میدهد اقتصاد هنوز نتوانسته از نگرانیهای پیشین فاصله بگیرد. اما شاید مهمتر از این عدد، ارزیابی مردم از روند آینده اقتصاد باشد؛ در این حوزه تقریبا ۷۵ درصد پاسخدهندگان گفتهاند اقتصاد در حال بدتر شدن است، درحالیکه تنها ۲۱ درصد معتقدند شرایط در حال بهبود است.
اقتصاد مهمترین مساله است
حدود ۳۲ درصد از پاسخدهندگان به گالوپ اعلام کردهاند که مهمترین مسالهای که بر زندگی آنها تاثیر میگذارد، اقتصاد از جمله پدیدههایی همچون افزایش تورم، بالا رفتن هزینههای زندگی و رشد قیمت بنزین است. این موضوع نشان میدهد که دغدغههای اقتصادی نهتنها در سطح کلان مطرح است، بلکه بهطور مستقیم وارد زندگی روزمره مردم شده و به اولویت اصلی آنها تبدیل شده است. در کنار این، موضوعاتی مانند مهاجرت و درگیری در خاورمیانه نیز مطرح شدهاند، اما همچنان اقتصاد با فاصله در صدر نگرانیها قرار دارد. نظرسنجی همچنین نشان میدهد که اعتماد به بازار کار نیز کاهش یافته است. تنها ۳۳ درصد از آمریکاییها معتقدند اکنون زمان خوبی برای یافتن یک شغل مناسب است؛ رقمی که با پایینترین سطح از زمان همهگیری کووید-۱۹ برابری میکند. این شاخص نسبت به ابتدای سال ۵ واحد درصد کاهش یافته که نشاندهنده افت محسوس در اعتماد به فرصتهای شغلی است. در مقابل، ۶۳ درصد از پاسخدهندگان گفتهاند که اکنون زمان بدی برای پیدا کردن شغل است. این تغییر نگرش میتواند تاثیرات مهمی بر رفتار نیروی کار داشته باشد، از جمله کاهش جابهجایی شغلی، افزایش احتیاط در تصمیمات حرفهای و حتی کاهش مصرف به دلیل نگرانی از آینده درآمدی.
اثر جنگ بر شاخصها
در هشت هفتهای که از آغاز تهاجم دوم آمریکا و اسرائیل به ایران میگذرد، این درگیری باعث شده قیمت بنزین از ۴ دلار به ازای هر گالن فراتر رود، خریداران مسکن را تحت فشار قرار دهد و تورم را به بالاترین سطح خود در نزدیک به دو سال اخیر برساند. اقتصاددانان میگویند حتی اگر جنگ بهزودی پایان یابد، آمریکاییها احتمالا ماهها آثار مالی آن را احساس خواهند کرد. مارک زَندی، اقتصاددان ارشد موسسه Moody’s Analytics، به CBS News گفت: «فکر میکنم آسیبها تا حد زیادی وارد شده است، تا حدی به این دلیل که حداقل در کوتاهمدت امکان بازگشت قیمت نفت به سطح قبلی وجود ندارد.» این جنگ باعث اختلال در عبور و مرور از تنگه هرمز شده است؛ گذرگاه آبی مهمی که معمولا یکپنجم عرضه نفت جهان از آن عبور میکند. در نتیجه، قیمت نفت افزایش یافته و پیامدهای گستردهای برای آمریکاییها ایجاد کرده است؛ از جمله هنگام سوختگیری خودروها یا رزرو سفر. تا ظهر روز جمعه، نفت خام برنت، شاخص بینالمللی، با قیمت ۱۰۵ دلار در هر بشکه معامله میشد که نسبت به پیش از شروع جنگ ۴۴ درصد افزایش نشان میدهد. به گفته زَندی، به دلیل آسیب گسترده به تاسیسات انرژی در سراسر خاورمیانه، افزایش تولید نفت تا رسیدن به سطح پیش از جنگ یعنی ۱۰۰میلیون بشکه در روز، زمان زیادی خواهد برد. درحالیکه اقتصاددانان پیشبینی میکنند قیمت نفت در اواخر سال جاری کاهش یابد، طبق چند پیشبینی، این قیمتها احتمالا در تمام سال ۲۰۲۶ بالاتر از سطح پیش از جنگ باقی خواهند ماند.
لیدیا بوسور، اقتصاددان ارشد در EY-Parthenon، گفت: «دیدگاه ما این است که بازگشت کامل به شرایط عادی زمانبر خواهد بود، بهویژه در زمینه زنجیرههای تامین و ظرفیت انرژی»، و به «تاثیرات ماندگار» جنگ اشاره کرد. کاخ سفید به درخواست برای اظهارنظر پاسخ نداد. البته، جنگ ایران تنها عامل ایجاد فشار بر اقتصاد آمریکا نیست. هوش مصنوعی نیز در حال تغییر بازار کار است و شرکتهایی مانند Meta و Microsoft این هفته از کاهشهای گسترده شغلی خبر دادهاند. همچنین، عدم قطعیت و هزینههای بالاتر ناشی از سیاستهای تعرفهای دولت ترامپ همچنان ادامه دارد؛ چرا که این دولت پس از رد تعرفههای «روز آزادی» توسط دیوان عالی، وعده داده است عوارض وارداتی بیشتری اعمال کند.
اقتصاددانان به CBS News گفتهاند که انتظار دارند تورم در ماه آوریل بالا باشد و در سراسر سال ۲۰۲۶ در سطح بالایی باقی بماند. ماه گذشته، شاخص قیمت مصرفکننده بهصورت سالانه به ۳.۳ درصد رسید که بالاترین سطح از ماه مه ۲۰۲۴ بوده و عمدتا ناشی از افزایش قیمت انرژی است. شاخص مهم دیگر تورم، یعنی شاخص قیمت مخارج مصرف شخصی، ممکن است تا پایان سال به ۴ درصد برسد؛ رقمی که دو برابر هدف ۲ درصدی فدرالرزرو است. این شاخص در ماه فوریه بهصورت سالانه ۲.۸ درصد افزایش یافته بود. اسکات لینکیکوم در موسسه Cato گفت: «مصرفکنندگان طبیعتا خواهان کاهش قیمتها هستند، اما قطعا چنین چیزی را نمیبینیم. باید انتظار داشته باشیم قیمتها بالاتر از سطح مورد نظر مردم باقی بماند.» فشار مالی ناشی از افزایش قیمت انرژی ممکن است باعث شود مصرفکنندگان هزینههای خود را کاهش دهند، که این موضوع میتواند رشد تولید ناخالص داخلی را تحت تاثیر قرار دهد؛ چرا که حدود ۷۰ سنت از هر یک دلار تولید ناخالص داخلی ناشی از هزینهکرد مصرفکنندگان است. گرگوری داکو، اقتصاددان ارشد EY-Parthenon، پیشبینی میکند که جنگ ممکن است امسال رشد تولید ناخالص داخلی را ۰.۳ واحد درصد کاهش دهد و رشد سالانه را به ۱.۸ درصد برساند؛ رقمی که نسبت به رشد ۲.۱ درصدی ثبتشده در سال ۲۰۲۵ کاهش نشان میدهد. بوسور نیز گفت: کاهش هزینهکرد مصرفکنندگان «اصلیترین کانالی است که انتظار داریم از طریق آن کاهش فعالیت اقتصادی رخ دهد»، و افزود که بازار کار ضعیفتر و رشد کم دستمزدها نیز میتواند قدرت خرید را کاهش دهد.
با این حال، از زمان آغاز جنگ، هزینهکرد مصرفکنندگان همچنان مقاوم باقی مانده است؛ هرچند دادههای Bank of America نشان میدهد بخش عمده این رشد توسط خانوارهای پردرآمد ایجاد میشود. این گروه معمولا سرمایهگذاری بیشتری در بازار سهام دارند، بازاری که با وجود فشارهای اقتصادی ناشی از جنگ ایران همچنان رکوردهای جدیدی ثبت کرده است. برای بسیاری از آمریکاییها، بزرگترین تاثیر جنگ علیه ایران احتمالا در پمپبنزینها احساس میشود؛ جایی که میانگین قیمتها از زمان آغاز درگیری بیش از ۱ دلار در هر گالن افزایش یافته است. بر اساس دادههای AAA، تا روز جمعه میانگین قیمت بنزین در آمریکا ۴.۰۶ دلار به ازای هر گالن بوده است. زَندی گفت در خوشبینانهترین سناریوها، قیمت بنزین ممکن است تا پایان سال به حدود ۳.۵۰ دلار در هر گالن کاهش یابد. با این حال، این رقم همچنان بالاتر از سطح پیش از جنگ یعنی ۲.۹۸ دلار است.
هزینه سفرهای تابستانی نیز در نتیجه جنگ با ایران افزایش یافته است؛ زیرا شرکتهای هواپیمایی برای جبران هزینه سوخت جت که از اوایل این ماه بیش از ۲ دلار در هر گالن افزایش یافته، قیمت بلیتها را بالا برده و هزینه بار را اضافه کردهاند. درحالیکه بخش زیادی از فشار اقتصادی تاکنون در حوزه سفر متمرکز بوده، اقتصاددانان میگویند آمریکاییها بهزودی در بخشهای دیگر زندگی خود نیز این فشار را احساس خواهند کرد؛ زیرا افزایش قیمت گازوئیل هزینه حملونقل کالاها را بالا برده و در نتیجه قیمت مواد غذایی و سایر کالاها افزایش مییابد. زَندی گفت: «هر چیزی که با کامیون جابهجا شود، گرانتر خواهد شد؛ از مواد غذایی گرفته تا بستههای آمازون.»
اقتصاددانان همچنین میگویند اختلال در تولید و تامین کودهای شیمیایی میتواند به افزایش قیمت مواد غذایی منجر شود. این کودها با استفاده از گاز طبیعی تولید میشوند، که به دلیل جنگ با محدودیت مواجه شده است. آژانس بینالمللی انرژی در گزارشی که روز جمعه منتشر کرد پیشبینی کرده است که این درگیری عرضه جهانی گاز طبیعی را برای دو سال محدود نگه خواهد داشت. لینکیکوم درباره اختلالات زنجیره تامین ناشی از جنگ گفت: «عمدهفروشان، توزیعکنندگان و خردهفروشان هرکدام میتوانند بخشی از این فشار را جذب کنند. بنابراین ممکن است همه این افزایش هزینه به مصرفکننده منتقل نشود، اما بخشی از آن قطعا منتقل خواهد شد.»
در مجموع دادههای نظرسنجی و شاخصهای اقتصادی نشان میدهند که اقتصاد آمریکا تحت فشار شوکهای خارجی، بهویژه در حوزه انرژی، قرار گرفته و همزمان با کاهش اعتماد عمومی مواجه است. اگرچه ممکن است برخی از این فشارها در کوتاهمدت کاهش یابد، اما به نظر میرسد اثرات آنها در میانمدت ادامه خواهد داشت. تغییر نگرش مردم نسبت به اقتصاد نیز میتواند خود به عاملی برای تشدید رکود یا کندی رشد در ماههای آینده و یا تضعیف نتیجه جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای کنگره شود. این چرخه میان ادراک و واقعیت اقتصادی، یکی از چالشهای اصلی پیش روی اقتصاد آمریکا در ماهها و حتی سالهای آینده خواهد بود.
