افت دیپلماتیک قیمت دلار

نخست این تحولات، سیگنال‌های سیاسی مخابره‌شده از مسیر گفت‌وگوهای ایران و آمریکا بود. هرچند این مذاکرات همچنان در فضایی پرتنش دنبال می‌شود و ریسک‌های سیاسی به‌طور کامل از بین نرفته، اما تایید اصل گفت‌وگو از سوی طرفین و شکل‌گیری یک چارچوب مشخص برای مذاکرات، انتظارات منفی بازار را تا حدی تعدیل کرده است. نکته مهم در این میان، ورود فعال برخی کشورهای منطقه و بازیگران بین‌المللی نظیر مصر، قطر، روسیه و ترکیه به فرآیند تسهیل گفت‌وگوهاست؛ نقشی که به‌نوعی تقسیم کار دیپلماتیک برای حل پرونده هسته‌ای ایران تعبیر می‌شود. 

تاکید مقامات ترکیه بر لزوم بررسی گام‌به‌گام و تفکیک‌شده موضوعات مورد اختلاف نیز نشان می‌دهد که مسیر مذاکرات، دست‌کم در کوتاه‌مدت، از فاز تقابل کامل فاصله گرفته است. بازار ارز به‌طور سنتی به چنین نشانه‌هایی واکنش سریع نشان می‌دهد. کاهش ریسک ادراک‌شده سیاسی باعث افت انتظارات تورمی و کاهش تقاضای سفته‌بازی برای ارز می‌شود. در شرایطی که بخش مهمی از تقاضای بازار آزاد ناشی از انتظارات بدبینانه نسبت به آینده سیاسی و اقتصادی است، حتی تغییرات محدود در فضای مذاکراتی می‌تواند اثر قابل‌توجهی بر قیمت‌ها بگذارد. از این منظر، افت اخیر نرخ دلار را می‌توان واکنش طبیعی بازار به کاهش موقت ریسک‌های سیاسی دانست. عامل دوم، به سیاست یکسان‌سازی نرخ ارز و متناسب‌تر شدن عرضه و تقاضا بازمی‌گردد. اجرای این سیاست، با کاهش فاصله میان نرخ‌های رسمی و بازار آزاد، انگیزه‌های آربیتراژی و تقاضای غیرمصرفی را تضعیف کرده است. در نتیجه، بخشی از فشار تقاضا که در ماه‌های گذشته قیمت دلار را به سطوح بالاتر سوق داده بود، فروکش کرده است. افزایش شفافیت در بازار ارز و تسهیل دسترسی به ارز برای واردات و نیازهای واقعی، به‌تدریج می‌تواند تعادل پایدارتری در بازار ایجاد کند. با این حال، باید توجه داشت که پایداری این روند کاهشی، به تداوم هر دو عامل یادشده وابسته است. از یک‌سو، هرگونه تنش یا وقفه جدی در مسیر مذاکرات می‌تواند به‌سرعت انتظارات بازار را معکوس کند و از سوی دیگر، موفقیت سیاست تک‌نرخی ارز نیازمند انضباط پولی، کنترل نقدینگی و هماهنگی کامل میان سیاستگذار پولی و مالی است. در مجموع، اصلاح اخیر قیمت‌ها را می‌توان نشانه‌ای مثبت از کاهش هیجانات بازار دانست، اما تثبیت نرخ ارز در سطوح پایین‌تر، مستلزم استمرار سیگنال‌های سیاسی مثبت و تقویت بنیان‌های اقتصادی در داخل کشور خواهد بود.