طلای سیاه در مدار صعود
دنیای‌اقتصاد: بهای شاخص برنت دوشنبه ۱۲اکتبر از مرز ۱۰۵دلار عبور کرد؛ بالاترین سطح در بیش از ۲هفته. این جهش به گزارش تارنمای Tradingeconomics در روزی رخ داد که آمار عرضه خلاف آن را نشان می‌داد: صادرات نفت خام خلیج‌فارس طبق گزارش‌ها به ۱۷میلیون بشکه در روز، یعنی حدود ۹۸درصد سطح پیش از جنگ، بازگشته است. پس در این بازار قیمت دیگر تابع حجم نفت نیست و تابع امنیت مسیر انتقال است. آنچه قیمت را بالا برد، رخ دادن چند حادثه مکرر بود. فرودگاه اصلی ریاض یک روز پس از حمله شنبه که حوثی‌ها مسوولیتش را پذیرفتند و ۱۲کشته و بیش از ۳۰۰زخمی داشت، دوباره هدف قرار گرفت. نفتکشی نزدیک بندر صحار عمان با پهپاد زده شد و نفتکش دیگری هنگام عبور از هرمز آسیب دید. به گفته منابعی که رویترز نقل کرده، حملات به نفتکش‌های هرمز در هفته‌های اخیر به بالاترین سطح از آغاز جنگ رسیده است. این حملات پس از تماس تلفنی وزرای خارجه عربستان و ایران رخ داد؛ یعنی دیپلماسی و درگیری همزمان پیش می‌روند.
هر بازیگر چه می‌خواهد؟
حوثی‌ها و عربستان: حوثی‌ها هزینه حمله به زیرساخت و فرودگاه‌های سعودی را بالا می‌برند تا ریاض را زیر فشار بگذارند. ریاض در دو جبهه گرفتار است: باید پای میز گفت‌وگو با تهران بنشیند و همزمان از صادراتش از هرمز و عمان دفاع کند. این کشور بر دو مسیر صادراتی تکیه دارد؛ ینبع در دریای سرخ و انتقال کشتی‌به‌کشتی در صحار عمان. واشنگتن، مسکو و کی‌یف: ترامپ از توافق «فوری» آتش‌بس انرژی میان روسیه و اوکراین خبر داد؛ اما زلنسکی گفته منتظر دیدن جزئیات است و مسکو واکنشی نشان نداده است. بازار به همین دلیل فقط بخشی از این خبر را باور دارد. همزمان ترامپ گفته روسیه بیش از ۳۰۰هزار تن (۲.۲۵میلیون بشکه) دیزل فوری عرضه می‌کند. تحلیلگر PVM، تاماش وارگا، اثر فوری این معامله را «محل تردید» می‌خواند؛ چون ظرفیت پالایشی روسیه به‌شدت کاسته شده است. مسکو صادرات ۵۰۰هزار تن (حدود ۳.۷میلیون بشکه) را مجاز کرده، معادل تقریبا یک روز مصرف آمریکا. این رقم را باید با رقم ۲۹میلیون تن سال گذشته سنجید. دولت‌های مصرف‌کننده: فاتح بیرول، رئیس آژانس بین‌المللی انرژی، پیش از نشست ۱۵اکتبر از اعضا خواسته بررسی کنند آیا آزادسازی بیشتر دیزل لازم است و کشورهایی که هنوز تعهدات خود را کامل نکرده‌اند، دیزل را در اولویت قرار دهند.
سناریوهای پیش رو
• ناامنی مداوم با جریان نسبی: اگر حملات به نفتکش‌ها با همین شدت ادامه یابد اما صادرات نسبتا پایدار بماند، ریسک جنگ همچنان در قیمت می‌ماند. بانک گلدمن‌ساکس پیش‌بینی قیمت برنت دسامبر را از ۸۵ به ۹۰دلار بالا برد و ریسک جنگ را کمی بیش از ۲۰دلار برآورد کرد. فرض کلیدی این سناریو در امان بودن مسیرهای جایگزین مثل بندر صحار عمان است.
• ضربه به مسیرهای جایگزین: اگر حملات به نفتکش‌ها و بنادر صادراتی تشدید شود، صادرات سعودی و خریداران آسیایی بیشترین فشار را می‌بینند و کرایه و بیمه دوباره بالا می‌رود. برخی تحلیلگران این خطر را جدی می‌دانند؛ چون مسیرهای جایگزین ظرفیت محدود دارند.
• تثبیت دیپلماتیک: اگر تعاملات سیاسی فعال‌تر ریاض-تهران از شدت حملات بکاهد و آتش‌بس انرژی روسیه-اوکراین با تایید هر دو طرف عملی شود، قیمت می‌تواند به مسیر ۹۰دلاری گلدمن نزدیک شود.
• بحران دیزل مستقل از نفت خام: حتی اگر نفت آرام شود، فرآورده‌ها ممکن است تحت فشار بمانند.
