نفت ۱۲۰دلاری چقدر نزدیک است؟
آمریکا ادعا کرده سه نفتکش ایرانی را هدف قرار داده و یکی را منهدم کرده است. تهران نیز از ایجاد یک منطقه محدودشده جدید در خارج از هرمز خبر داده و به سه نفتکش حمله کرده است؛ اخباری که بهطور مستقل تایید نشدهاند. واشنگتن هم تاکید کرده حضور دریایی و محاصره خود را ادامه خواهد داد. این تحولات یک تفاوت اساسی برای بازار ایجاد میکند: اگر فقط صادرات ایران کاهش یابد، بازار میتواند با استفاده از ذخایر و افزایش عرضه سایر تولیدکنندگان بخشی از شوک را جذب کند؛ اما اگر خود مسیر انتقال نفت ناامن شود، مساله از کاهش عرضه یک کشور به تهدید جریان نفت خلیج فارس تبدیل خواهد شد. از همین رو، هشدار موسسه مالیگلدمن ساکس درباره نفت ۱۲۰ دلاری اهمیت دارد. دان استرویون، مدیر بخش پژوهش کالاهای این بانک، گفته تشدید حملات علیه کشتیرانی میتواند قیمت نفت را تا ۱۲۰دلار بالا ببرد؛ در مقابل، با عادیشدن صادرات منطقه، قیمت ممکن است به حدود ۸۰دلار سقوط کند. این دامنه ۸۰ تا ۱۲۰دلار در واقع دو بازار متفاوت را نشان میدهد ۸۰دلار، بازار بدون اختلال جدی در هرمز و ۱۲۰دلار، بازار گرفتار اختلال در حملونقل دریایی. بنابراین قیمت ۹۶دلاری روز دوشنبه ۷دسامبر الزاما به معنای کمبود فیزیکی نفت نیست. میلیونها بشکه همچنان در حال حرکتند؛ اما هزینه، بیمه و ریسک عبور نفتکشها افزایش یافته است.
اگر نفتکشها بتوانند به عبور ادامه دهند، احتمالا بخش قابلتوجهی از حق بیمه ژئوپلیتیک از قیمت حذف خواهد شد. اما اگر مالکان و بیمهگران به این نتیجه برسند که عبور از هرمز بیش از حد پرریسک است، بازار میتواند از «قیمتگذاری ریسک» به قیمتگذاری کمبود واقعی منتقل شود. از این منظر، شاخص مهم هفتههای آینده نه فقط قیمت برنت، بلکه حجم واقعی نفت عبوری از هرمز است. پرسش اصلی اکنون این نیست که ایران چقدر نفت صادر میکند، بلکه این است: اگر نفت روی آب باشد؛ اما نفتکشها حاضر به عبور از هرمز نباشند، بازار جهانی چند روز میتواند بدون یک شوک جدی عرضه دوام بیاورد؟
