آینده داراییهای نفتی روسیه و چین در ونزوئلا
به گزارش «ایسنا» شرکت تحقیقاتی «انرژی اینتلیجنس» در گزارشی با این مقدمه نوشت: دولت ترامپ تاکنون طرفداری بیشرمانهای از بازیگران آمریکایی نشانداده، حتی اگر بحثها و معاملات اخیر شامل بازیگران غیرآمریکایی مانند انی، رپسول و شل، بهعلاوه شرکتهای بازرگانی ویتول و ترافیگورا نیز بوده باشد. بهنظر میرسد تنها نقشی که اکنون برای چین، با وجود سرمایهگذاریهای عظیمش در ونزوئلا، متصور است، بهعنوان خریدار احتمالی نفتخام ونزوئلا تحتکنترل آمریکا است. روسیه هم احتمالا تا زمان توافق صلح با اوکراین، در انزوا قرار خواهد گرفت. در زمان ریاستجمهوری ولادیمیر پوتین، روسیه از دوران رئیسجمهور هوگو چاوز تا جانشین او، مادورو، متحد نزدیک ونزوئلا بودهاست. علاوهبر معاملات نفتی، مسکو سلاح و سختافزار نظامی زیادی را عمدتا بهصورت اعتباری بهکاراکاس عرضه کردهاست.
داراییهای اصلی بالادستی نفت روسیه در ونزوئلا شامل سهام اقلیت در پنج سرمایهگذاری مشترک بالادستی(JV) با شرکت نفت دولتی ونزوئلا(PDVSA) است. ایگور سچین، رئیس شرکت روسنفت، چهره پرنفوذ نزدیک به پوتین و چاوز، رهبری این تلاشها برای ورود به ونزوئلا را برعهده داشت. سهام بزرگ بالادستی روسیه در شرکتهای مشترک پتروموناگاس، پتروپریخا، پتروویکتوریا و پترومیراندا و همچنین ۲۶درصد سهام در بوکرون است. از سال۲۰۲۰، این سهام در اختیار شرکت دولتی روسزاروبژنفت بودهاست. این شرکت تا یک ماه قبل پیش از تغییر ساختار، تحتکنترل روسنفت بود. در مارس ۲۰۲۲، تخمینزده میشد که پنج شرکت سرمایهگذاری مشترک روسی حدود ۱۲۵هزار بشکه در روز تولید میکردند که معادل ۱۶درصد از تولید ونزوئلا در آن زمان بود. در نوامبر ۲۰۲۵، روسیه و ونزوئلا توافق کردند قراردادهای پتروپریخا و بوکرون را برای ۱۵سال دیگر تمدید و سرمایهگذاریهایی حدود ۶۰۰میلیون دلار برای افزایش تولید از هر دو شرکت سرمایهگذاری مشترک انجام شود.
گام بعدی برای دارایی مسکو
بسیاری از مدیران سابق روسنفت توسط روسزاروبژنفت استخدام شدهاند که در بیانیه اخیر خود اعلام کرد؛ تمام داراییهایش در ونزوئلا متعلق به روسیه بوده و هدفش ادامه کار در این کشور است، اما مشخص نیست که اگر واشنگتن برای تبدیل ونزوئلا به یک منطقه نفتی تحتسلطه آمریکا اقدام کند، این شرکت و مسکو چهکاری میتوانند یا انجام خواهند داد. اگرچه سچین به کرملین نزدیک است، اما اکنون ارتباط رسمی با داراییهای نفتی روسیه در ونزوئلا ندارد و بر هدایت روسنفت در چالشهای تحریمهای شدیدتر غرب و کاهش قیمت نفت متمرکز است. تحلیلگران تخمین میزنند که سرمایهگذاریها و وامهای روسیه به ونزوئلا در مجموع تا ۱۷میلیارد دلار، شامل بخشهای غیرنفتی، باشد، اما شرکت PDVSA بدهی معوقه خود به شرکای روسی خود را تا مارس ۲۰۱۹ به ۲میلیارد دلار کاهش داده، درحالیکه روسنفت از سال۲۰۱۴ علاوهبر پرداخت ۲میلیارد دلار برای سهمش در داراییهای مشترک، حدود ۶میلیارد دلار وام با پشتوانه نفت ارائه کردهبود. مرکز تحلیل سیاست اروپایی، نهاد غیرحزبی مستقر در آمریکا، در گزارشی در ۲۰ ژانویه اعلام کرد: «روسیه از وقایع ونزوئلا از نظر اقتصادی ضرر زیادی نکردهاست. حتی قبل از سقوط مادورو نیز احتمال کمی برای بازپرداخت وامها وجود داشت. فروش اسلحه بهدلیل جنگ اوکراین متوقفشده و پروژههای نفتی دیگر از نظر تجاری جذاب نیستند.
وامهای سنگین چین
در دوران چاوز، شرکتهای ملی نفت چین(NOC)، سرمایهگذاران مهمی در بخش بالادستی ونزوئلا بودند و پکن نیز پول زیادی به کاراکاس وام داد که بخشی از آن از محل عرضه نفت تامین میشد. «اددیتا» (AidData)، بازوی تحقیقات توسعه بینالمللی دانشگاه ویلیام و مری آمریکا، تخمینزده که پکن هنوز حدود ۱۲میلیارد دلار از کاراکاس طلبکار است، درحالیکه حدود ۱۰۶میلیارد دلار اعتبار طی سالهای ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۸ به ونزوئلا اعطا شدهاست. شرکت ملی نفت چین(CNPC)، سرمایهگذاری در ونزوئلا را در دهه۲۰۰۰ آغاز کرد. دارایی اصلی این شرکت، ۴۰درصد سهام شرکت سینوونسا(Sinovensa) در منطقه اورینوکو است. این سرمایهگذاری مشترک با شرکت PDVSA که تخمینزده میشود حداکثر ۱۱۰هزار بشکه در روز تولید کند، در سال۲۰۱۹ با اتهام فساد مواجه شد. در اوایل سال۲۰۲۵، سینوپک موافقت کرد که ۳۲درصد از سهام خود در شرکت مشترک فراساحلی پتروپاریا که بر گاز متمرکز است را به شرکت نوپای آمریکایی «آموس گلوبال انرژی منیجمنت» بفروشد و شرکت محلی اینپترول نیز موافقت کرد که هشتدرصد سهام خود را به آموس بفروشد، اما این معامله نتوانست تایید وزارت خزانهداری آمریکا را کسب کند.
علی مشیری، بنیانگذار آموس که زمانی مدیریت عملیات آمریکایلاتین شورون را بر عهده داشت و همچنین عضو گروه بینالمللی «انرژی اینتلیجنس» است، پیش از این در ژانویه گفته بود؛ در تلاش است تا ۲میلیارد دلار برای پروژههای نفتی ونزوئلا جمعآوری کند. سینوپک همچنین در سال۲۰۱۳ برای توسعه بلوک جونین-۱ در منطقه اورینوکو قرارداد امضا کرد، اما این میدان هرگز توسعه نیافت. شرکتهای CNPC و سینوپک سرمایهگذاری در ونزوئلا را متوقف کردهاند و تخمینزده میشود که CNPC حدود سهمیلیارد دلار هزینه کردهباشد، اما بعید است که بدون مبارزه از بلوکهای خود دست بکشند. پکن درحالیکه بهسرعت حمله آمریکا برای دستگیری مادورو را محکوم کرد، هنوز اظهارنظر مستقیمی در مورد منافع نفتی خود در ونزوئلا نکردهاست، با اینحال خصومت آمریکا نسبت به سرمایهگذاریهای چین در جاییکه آن را حیاط خلوت خود میداند، ممکن است شرکتها را مجبور به تجدیدنظر در استراتژی خود کند، درحالیکه احیای دکترین مونرو توسط ترامپ حتی میتواند به فشار بر منافع گسترده شرکت ملی نفت فراساحلی چین بهعنوان شریک کوچک اکسونموبیل در گویان، همسایه فراساحلی نیز گسترش یابد.
