درمان آریتمی اینترنت
البته که همگان اسم سیمکارت سفید را شنیدهاند اما برای احتیاط دوباره آن را توضیح میدهم: سیمکارت سفید همان سیمکارت کمترفیلترشده است که برخی از افراد به آن دسترسی دارند و همواره مورد انتقاد هم بودهاند. برخی از آن بهعنوان سیمکارت رانتی هم یاد کردهاند؛ سیمکارتی که به عده خاصی تعلق میگیرد، از جمله برخی سیاسیون، فعالان سیاسی و برخی خبرنگاران و اینکه بدون فیلتر، دارندگان این نوع سیمکارت میتوانند به سایتها و پلتفرمهایی دسترسی داشته باشند که برای مردم عادی ممنوعاند؛ مثل یوتیوب، اینستاگرام و پلتفرمهایی از این دست که همگی با آنها آشنا هستیم. اما اینکه مردم در دوران جنگ تحمیلی دنبال سیمکارت سفید بودند، آن هم از فروشگاهی که هیچ ربطی به این موضوع ندارد، نشان از درماندگی کاربران برای دسترسی به اینترنت پایدار و البته کمترسانسورشده است. جستوجو برای خرید سیمکارت در این فروشگاه بزرگ اینترنتی در رده دهم بوده است.
اگر چشمانتان از تعجب گرد شده است، نباید از جستوجوکنندگان ایراد بگیرید. این را بگذارید در کنار سخنان معاون وزیر ارتباطات که چندی پیش اعلام کرد که ۱۰درصد ترافیک اینترنت کشور از مسیری غیر از اینترنت رسمی است. این آمار، حتی احتمال استفاده از استارلینک را از سوی برخی مردم تقویت میکند. اینها فقط آمار و ارقام نیستند. اینها سیگنال هستند. مخصوصا جستوجو برای سیمکارت سفید که هم نشان میدهد مردم از قطعی اینترنت ناراحت بودهاند، هم اینکه احتمالا برای دسترسی داشتن به سیمکارت سفید حاضر به پذیرش هزینههای سنگین آن بودهاند. درست مثل زمانی که اینترنت پر سر و صدای «پرو» در بحبوحه جنگ و پساجنگ، یک بازار سیاه تشکیل داد. اینترنتی گران و البته تا حدی سانسور شده که به اسم دسترسی خاص، به برخی از گروهها ارائه شد اما در نهایت دیده شد که حتی برخی از افراد عادی هم به آن دسترسی داشتند. البته که نمیتوان به این افراد که دنبال خرید اینترنت پرو بودند، خرده گرفت. آنها نیز اینترنت را امری لاینفک از زندگی خود میدانند. این تنها کسب و کارها نیستند که به اینترنت احتیاج دارند، فرض محتوم این است که خریدار هم باید اینترنت داشته باشد که بتواند از فروشگاههای مجازی خرید کند.
اینترنت دیگر یک کالای لوکس یا تزیینی نیست که بتوان آن را از ویترین مغازهها جمع کرد یا آن را بهصورت قطرهای در اختیار کاربران قرار داد. قطع اینترنت شاید یک فایده داشته باشد اما دهها عیب و ایراد دارد؛ مثلا عدم بهروزرسانیهای امنیتی میتواند هر گوشی یا دستگاهی را محل نفوذ انواع و اقسام جاسوسافزارها کند.
اینترنت قطرهای که در حال حاضر از آن برخورداریم هم اشکالات خاص خود را دارد. با توجه به حجم سنگین فیلترینگ، مردم ناگزیر به استفاده از فیلترشکن و ویپیانهای رایگان هستند. همانگونه که رئیس کمیته اینترنت و زیرساخت انجمن تجارت الکترونیک تهران چندی پیش اعلام کرد، ۸۶درصد از کاربران ایرانی از ویپیان استفاده میکنند و این رقم برای کاربران جوان به ۹۳درصد میرسد. آمار دقیقی هم در مورد اینکه چند درصد از این مردم از فیلترشکن یا ویپیانهای رایگان استفاده میکنند، وجود ندارد اما هیچ گربهای محض رضای خدا موش نمیگیرد. ویپیان رایگان مثل آن میماند که شما یک مهمان ناخوانده را به خصوصیترین حریم خود راه داده باشید، بدون آنکه بدانید او کیست و چه قصدی دارد. هنوز جوهر خبر ویپیان «جامپجامپ» که اطلاعات کاربران را در اختیار یک گروه دارکوبی قرار داده، خشک نشده است. این خبر را بگذارید در کنار آن یکی ویپیان رایگان به نام «گِف» که از کاربرانش خواست نرمافزار خود را آپدیت کنند، چرا که اطلاعاتش به سرقت رفته است.
اینترنت پایدار، زیرساخت اقتصاد دیجیتال است، درست مثل قلب است برای جسم. قطع اینترنت که مشخصا به ما میگوید چه بلایی سر جسم نحیف اقتصاد دیجیتال میآید. اما اینترنتی که امروز در اختیار ماست، اینترنت ایدهآلی نیست، حتی معمولی هم نیست و این را همه کارشناسان و حتی خود مسوولان هم بارها گوشزد کردهاند. قطعا این اینترنت، شبیه فردی است که دچار آریتمی قلب است؛ بینظم و پر از اختلال و البته که باید زودتر درمانش کرد. عواقب عارضه آریتمی قلب را میتوان از متخصص قلب و عروق همچون پزشکیان سوال کرد.
* روزنامهنگار
