پس از شکست ادغام؛
نیسان و هوندا جبهه نرمافزاری مشترک میسازند
گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- نیلوفر ادیبنیا: غولهای خودروسازی نیسان و هوندا در حال گمانهزنی و مذاکره برای توسعه مشترک یک «سیستمعامل اختصاصی برای خودروهای نرمافزارمحور» هستند.
این اقدام نشان میدهد دو خودروساز بزرگ ژاپنی، پس از ناکامی پرحاشیه در طرح ادغامِ مشترک، بار دیگر دست همکاری به سوی یکدیگر دراز کردهاند تا در جبههای متحد به نبرد با تسلا و رقبای سرسخت چینی بروند.
براساس گزارشی از اتومیتیونیوز، به گفته یک منبع مطلع از روند گفتگوها، شرکتهای «نیسان موتور» و «هوندا موتور» بر سر اصول کلی همکاری در حوزه نرمافزار به توافق رسیدهاند و مقرر شده تا فناوری نیسان بهعنوان شالوده این پروژه مشترک ملاک عمل قرار گیرد.
این خبر نخستینبار در روز ۲۸ ژوئیه از سوی خبرگزاری ژاپنی «جیجی پرس» منتشر شد. این رویکرد تازه، حیاتی دوباره به برنامههایی میدمد که در سال ۲۰۲۴ برای همافزایی نیسان و هوندا در زمینه ساخت «خودروهای نرمافزارمحور» و وسایل نقلیه برقی طراحی شده بود.
اگرچه دو شرکت در اوایل سال ۲۰۲۴ از نقشه راه مشترک خود رونمایی کردند، اما چند ماه بعد در دسامبر همان سال، این الگوی محدود را به نفع طرحی جسورانهتر یعنی «ادغام رسمی» کنار گذاشتند.
بازگشت به مسیر همافزایی
این منبع مطلع در ادامه میگوید نیسان و هوندا همچنان مشغول نهاییسازی چارچوب جدید این همکاری هستند و هنوز زمان مشخصی برای رونمایی رسمی از آن تعیین نشده است. با این حال، مدیران ارشد هر دو مجموعه در ماههای گذشته تایید کرده بودند که گمانهزنیها برای همافزایی در بخشهای گوناگون از جمله «تامین و تولید مشترک محصولات» کماکان در جریان است. اما با گذشت بیش از دو سال از طرح نخستین جرقههای همکاری و یک سال پس از فروپاشی طرح ادغام در میان دودستگی و تنشهای مدیریتی، هنوز پروژه ملموس و عملیاتی چندانی میان دو طرف به ثمر نرسیده است.
اکنون نیسان و هوندا در شرایطی دوباره گرد یک میز نشستهاند که تجدیدنظر در استراتژیهای توسعه و تولید خودروهای برقی را امری حیاتی میبینند؛ چراکه در این عرصه از رقبای پیشتاز جهانی بهویژه خودروسازان نوظهور چینی و غولهای فناوری در دره سیلیکون عقب ماندهاند.
در این میان، مشارکت با دیگر بازیگران صنعت بهعنوان راهکاری کلیدی برای دستیابی به «صرفه به مقیاس» و سرشکن کردن هزینههای سنگین تحقیق و توسعه در فناوریهای نوظهور شناخته میشود. در ابتدای سال ۲۰۲۴، نیسان و هوندا اعلام کرده بودند که در حال مطالعه بر روی ساخت یک سیستمعامل نرمافزاری مشترک برای خودروهای سبک هستند؛ طرحی که هدف آن ورود به فاز تولید انبوه پس از سال ۲۰۲۷ بود.
ایوان اسپینوزا، مدیرعامل نیسان، در ماه آوریل تصریح کرد که این شرکت در نظر دارد هویت برند خود را حول محور فناوری رانندگی خودکار مبتنی بر هوش مصنوعی بازآفرینی کند؛ فناوری پیشرفتهای که در نسلهای آتی سامانه کمکی راننده «پروپایلوت» تجلی خواهد یافت.
هدف بلندمدت نیسان، تجهیز ۹۰ درصد از محصولاتش به «فناوری هوش مصنوعی رانندگی نیسان» است. از سوی دیگر، توشیهیرو میبه، مدیرعامل هوندا، در ماه مه خاطرنشان کرد که این شرکت قصد دارد سیستمعامل اختصاصی خود موسوم به «آسیمو» را در گستره وسیعی از محصولاتش به کار گیرد. این اقدام بخشی از نقشه راه میانمدت هوندا برای سرمایهگذاری سنگین ۱ تریلیون ینی (معادل ۶.۲ میلیارد دلار) در بخش نرمافزار به شمار میرود.
سخنگوی نیسان در این باره گفت : «ما در حال بررسی گزینههای گوناگون هستیم و به محض دستیابی به نتایج ملموس، آن را اطلاعرسانی خواهیم کرد.» سخنگوی هوندا نیز تأیید کرد که این شرکت «سرگرم ارزیابی زمینههای مختلف همکاری با نیسان، از جمله حوزه خودروهای نرمافزارمحور است»، هرچند یادآور شد که هنوز هیچ تصمیم نهایی اتخاذ نشده است.
چرا طرح ادغام سال ۲۰۲۴ به بنبست رسید؟
هوندا (دومین خودروساز بزرگ ژاپن) و نیسان (که در آن زمان جایگاه سوم این کشور را در اختیار داشت) در دسامبر ۲۰۲۴ اعلام کردند که قصد دارند تحت چتر یک شرکت مادر مشترک دست به ادغام بزنند.
بر اساس آن توافق اولیه، مقرر شده بود سند نهایی تا ژوئن ۲۰۲۵ به امضا برسد و شرکت جدید پس از خروج هر دو مجموعه از بازار بورس، در اوت ۲۰۲۶رسما اعلام حضور کند. در همان برهه، «میتسوبیشی موتورز» هفتمین خودروساز بزرگ ژاپن نیز اعلام کرد پیوستن به این اتحاد را بررسی میکند. بخشی از سهام میتسوبیشی از سال ۲۰۱۶ در اختیار نیسان بوده است؛ نیسانی که در سال ۲۰۲۵ جایگاه چهارم بازار ژاپن را به شرکت سوزوکی واگذار کرد.
اما این مذاکرات بزرگ خیلی زود به انحراف کشیده شد؛ چراکه هوندا پیشنهاد داد به جای ادغامی متوازن و برابر، کنترل کامل نیسان را به دست گیرد پیشنهادی که با روح توافق اولیه فرسنگها فاصله داشت. با رسیدن به اواسط فوریه ۲۰۲۵، نیسان و هوندا به مذاکرات ادغام پایان دادند و اعلام کردند که به همان چارچوب همکاریهای راهبردی مصوب در مارس ۲۰۲۴ بازمیگردند. میتسوبیشی نیز عطای حضور در این اتحاد را به لقایش بخشید.
هدف از آن ادغام برتر، خلق یک «غول جهانی در صنعت حملونقل و جابهجایی» بود که درآمدی علاوه بر ۳۰ تریلیون ین (۱۸۴.۷ میلیارد دلار) و سودی عملیاتی فراتر از ۳ تریلیون ین (۱۸.۵ میلیارد دلار) را به ارمغان آورد. اما این رویابافی برای ساخت یک ابرشرکت خودروسازی در ژاپن به شکست انجامید؛ ناکامی بزرگی که درست در بزنگاهی رخ داد که صنعت خودروی ژاپن، بیش از هر زمان دیگری زیر شلاق رقابت سنگین با قدرتهای نوظهور چینی قرار گرفته است.